Column: Hypocriet

Een veelgehoorde beschuldiging aan het adres van christenen is dat ze zo hypocriet zijn. ‘Wel vooraan in de kerk zitten, maar onderwijl de katjes in het donker knijpen’, u kent dat wel. Daar zal ongetwijfeld iets (misschien veel?) van waar zijn. Waar we dat bespeuren in anderen of onszelf past alleen radicale afkeuring. Toch?

Het grote ideaal in onze tijd is authenticiteit. What you see is what you get. In dit stukje wil ik toch iets positiefs zeggen over hypocrisie. Ik doe dat met aarzeling. Natuurlijk weet ik dat Jezus zijn felste verwijten richt tegen de Farizeeën die een beetje het oerbeeld voor ons geworden zijn: witgepleisterde graven, van buiten wel mooi maar van binnen vol onreinheid. Wat voor goeds valt over hen te zeggen?

Voor de hypocriet is er hoop.
Hij kan zich bekeren

Natuurlijk niks, als iemand zo duidelijk het ene zegt en het andere doet. Maar maken we ons niet allemaal in meer of mindere mate daaraan schuldig? Wie durft te zeggen dat zijn of haar leven en overtuiging in volstrekte overeenstemming met elkaar zijn? Er bestaat onvermijdelijk een kloof tussen norm en feitelijke werkelijkheid. Als dat niet zo was, had je geen normen nodig. C.S. Lewis zegt ergens dat wat hij over het leven als christen schrijft, niet betekent dat hij dat zelf allemaal zo ervaren heeft.

Dat lijkt me de juiste houding. Erkennen dat je zelf tekortschiet, maar wel de norm overeind houden. Wat in onze tijd juist is gaan ontbreken, is die norm buiten jezelf. Ieder doet wat goed is in eigen ogen. Of slecht. Of helemaal niks. De vraag naar goed of kwaad hoeft niet eens te worden gesteld. Ik voel het zus of zo, dan is het ook zo en dat moet iedereen accepteren.

Dan lijkt me een cultuur die, zoals voorheen, impliciet nog een norm erkent toch te verkiezen. Misschien houd ik me er zelf niet aan, maar dan weet ik wel dat het verkeerd is wat ik doe. Voor de hypocriet is er hoop. Hij kan zich bekeren. Voor de samenleving die elk besef van goed en kwaad is gaan missen, rest alleen de chaos.

Geïnspireerd door magazine OnderWeg? Neem een (proef)abonnement!