‘In de diepste dalen ervoer ik het meest van God’

Naar de mens gesproken leeft Riek Beute in haar laatste fase op aarde. Longfibrose heeft haar lichaam jaar na jaar steeds verder gesloopt. Riek blikt terug op een veelbewogen leven. ‘Als God het kwaad toelaat, wat kan ik dan nog zeggen?’

(beeld Sahil Aamir Fotografie)

Negen kinderen mocht Riek Beute (77) ter wereld brengen. Later deed haar schoot dienst als voorleesstoel voor haar kinderen, daarna voor maar liefst twee elftallen aan kleinkinderen. Riek wilde altijd al kleuterjuffrouw worden, dus die talloze voorleessessies waren aan oma Beute wel besteed.

Nu ze nog enkele maanden of weken – wie zal het zeggen – te leven heeft, is haar stem zachter geworden. Er zit een slangetje in haar neus, dat ze er voor de foto liever uithaalt. Ze praat langzaam, maar haar blik verraadt een levendige innerlijke wereld. Vijf jaar geleden kreeg ze de diagnose longfibrose. Dat is een longziekte waarbij littekenweefsel door je longen heen groeit, waardoor je longblaasjes verstikt raken.

Riek: ‘De longarts zegt dat het proces de laatste tijd sneller gaat, ik moet ermee rekening houden dat ik in de laatste fase van m’n leven zit. Ik kreeg een tijd geleden medicijnen om het hoesten te verminderen, maar dat sloeg op m’n stembanden. Jammer, want ik zing en praat graag. Nou ja, ik lees graag voor en vertel verhalen. Verder ben ik niet zo’n kletskous, hoor. Op dit moment lees en puzzel ik veel. Ook heb ik veel gehandwerkt, maar dat gaat niet meer, het kost me te veel energie. Ik houd ontzettend van tuinieren, daarom wonen we hier, maar dit jaar hebben we de moestuin moeten rooien, het ging niet meer. Dat mis ik heel erg, ja. Net als mijn mobiliteit; ik wandelde al jaren dagelijks minimaal een uur, maar die wandelingetjes werden steeds korter.’

Intens genoten

‘Het duurt bij mij altijd even voordat heftige gebeurtenissen tot me doordringen. Pas een paar dagen na de diagnose hebben we een mailtje naar onze kinderen gestuurd om het te vertellen. Door hun reacties begon de ernst pas een beetje door te dringen. De kinderen vroegen: “Is er nog iets wat u wilt doen of zien?” Maar nee, ik ben tevreden en heb intens genoten van mijn leven. Als je ouder wordt, ga je als vanzelf terugblikken. Dat proces is nu in een stroomversnelling geraakt. Ik herinner me mooie, maar ook moeilijke dingen. En ik denk weleens: zou ik hetzelfde hebben gedaan als ik meer mogelijkheden had gehad?’

Noemt u eens wat?
‘Dat je bijvoorbeeld kunt studeren. Dat was in mijn tijd geen optie. M’n vader heeft onder druk van mijn moeder en m’n zus zijn handtekening gezet waardoor ik na de Mulo kon doorstuderen, maar eigenlijk vond hij de Mulo wel genoeg. Ik wilde kleuterjuffrouw worden, dat was mijn grote droom. Daarna had ik graag psychologie gestudeerd, dat leek me ontzettend interessant, maar dat zat er niet in.’

U zei dat u ook aan moeilijke dingen terugdenkt. Wilt u daarvan iets noemen?
‘We hebben een dochtertje van vier maanden verloren. Wiegendood. Dat was heel heftig. Een paar jaar eerder werd ons eerste kindje na een voldragen zwangerschap doodgeboren, dat was ook heel zwaar. Ik voelde me schuldig, alsof ik niet eens een levend kind ter wereld kon brengen… In m’n hart leven zij nog, ze tellen nog mee. De eerste heette Abraham, de tweede Marjolein.’

Leeft u anders naar de eeuwigheid toe met uw kinderen in gedachten?
‘Eigenlijk niet. Je zou verwachten dat ik denk: “Oh, nu zie ik die kindjes weer.” Maar dat ervaar ik niet zo. Ik geloof zeker dat ze in de hemel zijn en dat ik daar ook naartoe ga, maar ik zeg niet: “Ik ga naar mijn kinderen toe.” Ik vind het al lastig me een voorstelling van de hemel te maken, laat staan dat ik voor me zie hoe ik daar zal neerknielen bij m’n kindertjes…’

Kijkt u desalniettemin uit naar de hemel?
‘Ja, maar ik kijk op tegen de periode voordat ik er ben…’

Het hele interview lezen? Neem een proefabonnement op magazine OnderWeg en ontvang inloggegevens voor de website!