Dubbele moraal

Wim van der Schee | 11 december 2023
  • Column

Machthebbers hebben altijd een dubbele moraal: een voor zichzelf en een voor hun ondergeschikten. Die voor eigen gebruik is doorgaans opportunistisch: grijp elke kans om je eigen belang te dienen. In gewoon Nederlands is dat een moraal van ‘eigen volk eerst’. Alleen is het eigen volk dan het volk van de rijken, de binnen- en buitenlandse aandeelhouders, de managers, de spelers op de financiële markten, de vastgoedhandelaren, hun vrienden en hun (klein)kinderen.

Over migratie beginnen zij alleen om de aandacht af te leiden van de gevolgen van hun eigen afbraakbeleid, over parlementaire democratie om in stilte te kunnen blijven lobbyen en over de rechtsstaat alleen, omdat ze die inmiddels goeddeels naar hun eigen hand hebben gezet. Na zoveel jaar zorgvuldige belangenbehartiging in wetgeving staat van de rechtsstaat alleen nog het uitgeklede geraamte overeind. Onrecht is wat wij samen afspreken (Daarover schreef ik hier achteneenhalf jaar geleden een column).

Inmiddels is wel duidelijk dat het niet de bedoeling is dat de ondergeschikten een eigen variant van een ‘eigen volk eerst’-moraal gaan hanteren. Dat is een groot schandaal van rechts-extremistische omvang. Natuurlijk valt dat best mee. Het eigen volk wordt hier ook gewoon gevormd door de vrienden en (klein)kinderen die geen huis meer kunnen huren of kopen, de collega’s die het nog net of net niet meer financieel redden en door al die mensen die gemerkt hebben dat de rechtsstaat een protocollair dichtgetimmerd bureaucratisch moloch geworden is waar alleen duurbetaalde advocaten de weg in weten. Verreweg de meeste stemmers op de PVV kozen voor de heer ‘Milders’, omdat die eindelijk een eind zou gaan maken aan het ‘eigen volk eerst’-beleid van de afgelopen decennia.

Verreweg de meeste stemmers op de PVV kozen voor de heer ‘Milders’

Was dat een vergissing? Dat moet nog blijken, maar ik verwacht het wel. De VVD is al begonnen met een gedoogconstructie-jij-bak vol wraakzucht over 2012. Maar met zijn vrienden heeft Geert Wilders waarschijnlijk niet eens vijanden nodig. Wat in ieder geval een vergissing was, is de steun voor zoveel jaar ‘eigen volk eerst’-politiek voor de rijken, ook door wat zich christelijke politiek noemt. Nu lamenteren over die andere ‘eigen volk eerst’-stem lijkt me een typisch voorbeeld van een dubbele moraal. Medeplichtigheid is ook zowat.

Over de auteur
Wim van der Schee

Wim van der Schee is predikant van de hervormde wijkgemeente Lindtse Hof in Zwijndrecht.

Meest gelezen

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Koert van Bekkum
  • Verdieping

Verwijst het begin van Genesis naar dingen die zijn gebeurd? Of spreken de hoofdstukken vooral over ons menselijk bestaan als zodanig, en over hoe God redt? Het laatste natuurlijk, aldus ds. Ulbe van der Meer afgelopen mei in dit blad. Laten we het profetisch-symbolische karakter van het paradijsverhaal omarmen. Dan zijn we af van ingewikkelde discussies over historiciteit, leren mensen hoe mooi en krachtig de Bijbel spreekt, en werpen we geen onnodige drempels op voor jongeren en buitenstaanders. 

Lees artikel
Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Redactie
  • Redactioneel

Er is alle reden om binnen de Nederlandse Gereformeerde Kerken van gedachten te wisselen over hoe je het begin van Genesis leest en welke plek de zondeval daarin inneemt. Reina Wiskerke besprak in haar column het opinieartikel van dominee Ulbe van der Meer over Genesis 3 (ND 6 juni, link). Ze vroeg zich daarin af waarom Onderweg, maandblad voor de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK), zijn opvatting ‘dropt’ bij de lezers, zonder reflectie op de noodzakelijkheid, reikwijdte en consequentie van zijn opvatting.

Lees artikel
Kerknieuws juni 2026

Kerknieuws juni 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Op 15 mei is ds. Johannes Theodoor Jonkman overleden. Hij werd op 13 januari 1950 geboren in Groningen en studeerde theologie in Kampen. In 1983 werd hij door GKv Drachten Zuid-Oost uitgezonden als zendingspredikant naar Kalimantan Barat (Indonesië). In 2000 werd hij gemeentepredikant in NGK Hardenberg-Centrum, waar hij vanaf 2015 aan verbonden was als emerituspredikant. De NGK Hardenberg-Centrum telt ruim 550 leden. Binnenkort verschijnt op onderwegonline.nl een in memoriam over ds. Jonkman.

Lees artikel
Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Lyanne De Haan-Wilts
  • Kerkelijk leven
  • Professorsprofiel

Ik ontmoet Myriam digitaal. Haar vakantie is net voorbij en dat is te zien, ze kijkt ontspannen met een kop thee de camera in. Toch geeft ze aan dat vakantie iets ingewikkelds heeft. Het leven als hoogleraar is gefragmenteerd en kent een permanente druk. De rust die vakantie brengt is elke keer weer even wennen. De adrenaline van haar dagelijks leven moet eruit en ze vindt het lastig om geen grip op zaken te hebben. Tegelijk hoopt ze dat ze de rust van de afgelopen vakantie mee kan nemen in haar werk van de komende tijd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief