Kerk OnderWeg

Een groene kerk

In kerken groeit de aandacht voor het klimaat en het zo goed mogelijk omgaan met de schepping. Die aandacht is er op allerlei manieren, in de vorm van bezinning maar ook in talloze concrete acties.

Autoloze zondag

Op 2 augustus, was het earth overshoot day, de dag waarop er wereldwijd meer grondstoffen verbruikt zijn dan de aarde in één jaar kan produceren. In de beide NGK-gemeenten van Ommen besteedde de werkgroep duurzaamheid in kerk en klimaat aandacht aan deze dag. De werkgroep deed de oproep om in ieder geval op de zondag ervoor de auto thuis te laten. De oproep werd ook toegelicht: ‘Na die datum zijn we met onze levensstijl aan het potverteren op mensen in arme landen en toekomstige generaties. Dat doen we in een steeds sneller tempo. In de jaren zeventig lag deze dag nog eind december… Hoe verhoudt deze levensstijl zich tot onze christelijke waarden en normen? Hoe moeten we omgaan met het feit dat er steeds minder overblijft voor mensen in andere delen van de wereld of voor de generaties na ons?’ Deze actie werd opgezet samen met de werkgroep klimaat van de PKN in Ommen.

Rommel opruimen

In Maastricht gingen vijftien gemeenteleden van de Zuiderkruiskerk de stad in om rommel op te ruimen. Tijdens deze actie waren de deelnemers met elkaar in gesprek over het klimaat en over de rol van kerken en gemeenteleden. Soms ging het om praktische zaken: ‘Denk eens aan vegetarische recepten’. Soms was het abstracter: ‘Hoe kunnen wij een voorbeeld nemen aan de radicaliteit van Jezus en ons inzetten voor sociale rechtvaardigheid?’

Ook leden van het Kruispunt in Amersfoort-Vathorst (CGK/NGK/PKN) zijn gaan wandelen, maar dan op de Utrechtse Heuvelrug. Tijdens de wandeling – bedoeld voor jongvolwassenen – waren de deelnemers met elkaar in gesprek over de Sustainable Development Goals van de VN en hoe je die in je leven kunt nastreven.

Energiebelasting

Je kunt als kerk energiebelasting terugvragen. Dat valt echter wel onder de categorie ‘fossiele subsidie’. Daarom heeft de Martyriakerk in Bedum besloten om de verlaging ook in de toekomst aan te vragen, maar die dan wel een duidelijke plek te geven op de begroting als reservering voor energiebesparende maatregelen, zoals bijvoorbeeld zonnepanelen op het dak van de pastorie.

Warmtefonds

De Opgang in Hoogeveen (NGK) is bezig een groene kerk te worden. Onderdeel van de gang naar die status is de aanwezigheid van een warmtefonds onder beheer van de diaconie. Dit fonds wordt niet alleen gebruikt voor mensen die de rekening niet kunnen betalen, maar ook om mensen te helpen energiebesparende maatregelen te nemen. Daar komt het immers vaak niet van, als je moeilijk kunt rondkomen.

De Immanuelkerk in Delft werd recent al een groene kerk: die gemeente organiseert groene weken en besteedt dan ook in kerkdiensten aandacht aan de schepping.

Ruilbeurs

De Stadshartkerk (Amstelveen) organiseert regelmatig een ruilbeurs, handig en duurzaam: ‘Met de ruilbeurs willen we mensen inspireren en stimuleren om tweedehands spullen te gebruiken. Hiervoor zijn namelijk geen nieuwe grondstoffen nodig. Op naar een groenere, schonere en eerlijkere mode-industrie. Ook voor mensen die weinig te besteden hebben, is de ruilbeurs een uitgelezen kans om spullen mee te nemen. Naast veel kleding liggen er ook speelgoed, boeken, tassen, sieraden, huishoudelijke artikelen en tuinartikelen.’
Net zo’n beurs is er in de Bazuinkerk in Kampen-Zuid. Ook daar is al langer een werkgroep ‘groene kerk’ bezig. In november organiseerde die een avond ‘God in de supermarkt.’ Op de kerk-app verschijnen regelmatig korte stukjes met als thema onder meer: ‘Wat is er aan de hand met het klimaat en wat zouden wij daarmee moeten of kunnen doen?’

Een veilige kerk

Een ander thema dat veel kerken bezighoudt en waarmee zij actief aan het werk zijn, is ‘veilige kerk’. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om het invoeren van een soort protocol voor vrijwilligers binnen de kerk, maar ook om een open gesprek.

In Ommen en Lemelerveld is een ‘commissie veilige kerk’ voorgesteld aan de gemeente. Deze commissie stelt een beleidsdocument op over preventie en veiligheid als het gaat om grensoverschrijdend gedrag. Het is de bedoeling dat de commissie de gemeenten hierin zoveel mogelijk meeneemt door het geven van informatie en het voeren van gesprekken met ambtsdragers en mensen van het jeugdwerk en de catechese. De gesprekken zullen gaan over wat een ‘veilige kerk’ betekent: respectvol met elkaar omgaan en een moeilijk gesprek niet uit de weg gaan vanuit het besef dat grensoverschrijdend gedrag niet alleen in de wereld, maar ook in de kerk voorkomt.

In de Centrumkerk in Leek loopt over het thema ‘veilige kerk’ al vanaf het voorjaar een project. In deze gemeente gaat het niet om een protocol, maar om een gesprek binnen de gemeente over inclusief gemeente zijn; belangrijk onderdeel hiervan is de bezinning op homoseksualiteit en genderidentiteit. Over beide onderwerpen lopen de meningen uiteen, daarover wil men het gesprek aangaan. Het project begon met een preek van dominee Roel Prins over Galaten 6: 1-5: ‘De kern van de preek was dat we als christenen in één team zitten. We hebben elkaar nodig, want alleen samen zijn we sterk en kunnen we de (wed)strijd winnen. Dat betekent dat we elkaars lasten moeten dragen.’ Vervolgens kwam er een ‘veilige avond’ voor ouders en familieleden van gemeenteleden die homo, lesbienne, transgender, non-binair of nog anders zijn. Voor deze gemeenteleden volgt ook zo’n avond op een moment dat er in het kerkgebouw verder geen bijeenkomsten zijn.

Ook is er een leeskring gestart rond het boek Verbonden voor het leven van professor Ad de Bruijne die in februari 2024 naar Leek hoopt te komen. Belangrijk doel van het project is dat dit thema niet alleen leeft voor de groep gemeenteleden die rechtstreeks met het onderwerp te maken heeft, maar ook breder.

De thema’s homoseksualiteit en genderidentiteit komen ook aan de orde op de synode van Deventer. Kijk op ngk.nl/bestuur-en-organisatie/generale-synode/rapporten voor de rapporten hierover.

En verder

• De stichting Diaconea, actief in De Brug in Nunspeet organiseert ook dit jaar een kerstactie voor voedselpakketten in Oekraïne. Dit gebeurt in samenwerking met de Hongaars gereformeerde kerk daar.
• Ook voor veel mensen in Nederland zijn pakketten rond de feestdagen meer dan welkom. Het Kruispunt in Houten collecteerde daarom voor de interkerkelijke werkgroep Kerk en Minima. Producten zijn welkom, maar ook geld: bij elk pakket zit een tegoedbon. Daarnaast heeft Houten ook het Doorgeefluik, een non-foodbank waar goederen een nieuwe bestemming krijgen bij mensen die ze goed kunnen gebruiken.
• De Tabernakelkerk in Apeldoorn heeft een Samen Delen kast. Daar wordt goed gebruik van gemaakt: de kast is meestal leeg als die, en dit gebeurt drie keer per week, bijgevuld wordt. In de kast is voedsel te vinden, maar ook verzorgingsproducten. Ook die vinden gretig aftrek.
• In Arnhem kregen de kerken minister Carola Schouten op bezoek; de ontmoeting vond plaats in de Kruiskerk (NGK/CGK). Arnhem heeft een Overleg Kerken en Overheid (OKO), reden waarom ook een wethouder en een aantal raadsleden aanwezig waren. Het gesprek met de minister ging over ‘een zeker bestaan, armoedepreventie, de ‘heel-de-mens-benadering’, (geloofs-)gemeenschappen als vangnet en het nut van samenwerking.’ Lees meer op: nl/nieuws.