Afgoden in de kerk

Bob Wielenga | 23 januari 2024
  • Achtergrond
  • Blog

Mammon en Venus zijn twee afgoden met veel aanhangers in de kerk, vooral onder de voorgangers. Profeten en apostelen, herders en leraars, en hoe zij verder mogen heten, zijn als gaven van de heilige Geest aan de gemeente gegeven. Zij rusten de heiligen toe voor het werk in Gods koninkrijk (Efeziërs 4:11-12). Helaas zien we onder hen te vaak kerkleiders die bepaald geen geschenk van de heilige Geest aan de gemeente zijn. Integendeel, het is eerder de duivel die hen gebruikt om de kerk te gronde te richten. Waar we ook zijn in de wereld, we komen onder hen de aanbidders van geld en seks tegen, van Mammon en Venus. Het lijkt erop dat vooral de pseudo-charismatische platformkerken, mega-kerken, het jachtterrein zijn van deze twee populaire afgoden.

Profeet T. B. Joshua

Neem als voorbeeld de Nigeriaanse profeet en TV-evangelist T.B. Joshua, die in 2021 tijdens een kerkdienst overleed. Hij was de spil van zijn Synagogue Church of All Nations. Over de hele wereld was hij een geziene gastprediker op grote rally’s en conferenties. De mensen verwachtten wonderen van hem, geestelijke vernieuwing en bevrijding van boze geesten. Ze werden op hun wenken bediend. Door hem zou God talloze mensen gezegend hebben die ongeneeslijk ziek of in de greep van boze machten waren of andere problemen kenden. Hij had een enorme invloed op politieke leiders in Nigeria, maar ook elders tot in Zuid-Afrika toe. Hij werd gezien als een ‘man van God’ door wie Hij mensen zegende. Bijbelteksten als Deuteronomium 28:1-14 over Gods zegen voor wie Hem gehoorzaamden, deden het dan ook goed onder zijn gehoor. Gods zegen daalde door hem op hen neer.

Hij was ook een groot filantroop die bekend stond om zijn ruimhartige hulp aan mensen in nood. Er was ruimte voor armen in zijn ‘synagoge’. Dat vergrootte zijn reputatie onder het gewone volk. Niet alleen rijke en machtige mensen waren er welkom. Men nam het op de koop toe dat hij zijn rijkdom koesterde. Hij overschreed ook de grenzen van het fatsoen tegenover vrouwen en meisjes. Hij was nu eenmaal de profeet, de door God gekozen zegener van mensen. Geen slachtoffer durfde haar mond open te doen om hem van verkrachting te beschuldigen. ‘Daddy’ had trouwens het beste met hen voor. Wie wilde hem trouwens bij de politie aanklagen? Zou dat niet Gods zegen blokkeren?

In 2014 kwam er een voorlopig einde aan Joshua’s gezegende heerschappij. Een gastenverblijf op het kerkterrein waar 115 bezoekers logeerden, stortte in. Ze kwamen allemaal om. Onder hen 85 discipelen uit Zuid-Afrika. Het bleek dat Joshua wist dat er met de bouwvergunning gesjoemeld was. De fundering was niet berekend op het aantal verdiepingen dat er op gebouwd was. Maar de autoriteiten vervolgden hem niet. Hij had te veel invloed in de hoogste politieke kringen van het land. Ook toenmalig president Jacob Zuma van Zuid-Afrika hield Joshua de hand boven het hoofd. Niemand durfde het tegen hem, deze man van God,  op te nemen.

Hij misbruikte de naam van de Heer zijn God. Hij knielde neer voor Mammon en Venus in ontrouw aan de God die hij zei te dienen. Hij was niet de eerste maar ook niet de laatste afgodendienaar in de kerk waar Jezus Heer is. Zij zullen tot aan zijn terugkomst bij ons zijn, Mammon en Venus, geld en seks.

Weg met de afgoden

Hoe verdedigen wij ons tegen deze machtige vijanden van God onze Vader in de hemel? Laat ik voorop stellen dat geld en seks als zodanig nog geen verboden vruchten zijn. We mogen hen plukken en ervan genieten. Rijk zijn is geen zonde en gelukkig getrouwd zijn is een zegen. God heeft er helemaal geen bezwaar tegen als we lekker eten ondanks de honger in de wereld of dat we van mooie kleren houden. Hij ziet graag dat we genieten van het leven samen met de vrouw die we beminnen (Prediker 9:7-9).

De wereld kraakt in al haar voegen. Wat Jezus al aankondigde in Matteüs 24, zien we voor onze ogen gebeuren: oorlogen en geruchten van oorlogen. In deze wereld leven en werken wij als volgelingen van Jezus onze Heer, als zijn getuigen onder alle volken (Matte:us 24:14). Ons leven moet een getuigenis zijn voor hen die Jezus (nog) niet volgen. Wat doen we dus met ons geld, als we rijk zijn? Schatten verzamelen in de hemel of  op aarde (Matteüs 6:19)? En onze huwelijken? Wat stralen zij uit in onze omgeving? Zijn wij levende stenen die bruikbaar zijn in de bouw van een geestelijke tempel, het koninkrijk van God (1 Petrus 2:5)? Helpen geld en seks ons daarbij of juist niet? Profeten als T.B. Joshua zijn alleen bruikbaar voor de bouw van tempels voor Venus en Mammon. Weg met hen!!

Zijn wij levende stenen die bruikbaar zijn in de bouw van een geestelijke tempel?

Tenslotte

Het nieuwe boek van Ad van der Dussen inspireerde mij om deze blog te schrijven: De aarde en de hemel trouw blijven. Een boek over christelijke levenskunst (Buijten en Schipperheijn), 2023.

Over de auteur
Bob Wielenga

Ds. Bob Wielenga is emeritus predikant van de NGK Kampen en woonachtig in Zuid-Afrika.

Meest gelezen

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In de eerste aflevering van deze rubriek is aan vier intensief betrokken NGK-predikanten gevraagd hoe de synodebesluiten bij henzelf en in hun gemeente zijn gevallen. Daaruit bleekt dat er grote verschillen tussen gemeentes ontstaan. In de tweede aflevering is aan drie hoofdrolspelers ter synode toelichting gevraagd op keuzes en besluiten. In deze derde aflevering vragen we aan René de Reuver, voormalig scriba van de Protestantse Kerk in Nederland hoe hij ontwikkelingen in de NGK ziet en wat hij ons zou willen meegeven.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Als schaduwen over de wereld vallen

Als schaduwen over de wereld vallen

Louren Blijdorp
  • Verdieping

De tijden zijn somber en ernstig. Oorlogen zijn niet meer ver weg en de wankelende wereldorde geeft een sluimerende onzekerheid. Ook in het nog altijd ongekend welvarende en vredige westen van Europa knaagt het: trollenlegers, hackers, mysterieuze drones dringen ons continent binnen. Het leidt tot groeiend onbehagen, polarisatie, bedreiging van de rechtstaat. En dan klopt ook nog de klimaatcrisis onverbiddelijk aan. Die nog veel existentiëlere dreiging die de randvoorwaarden van ons bestaan zelf bedreigt wordt haast vergeten. Maar ook die slapende reus morrelt aan de bedrieglijke rust van Noordwest-Europa.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief