De schijnwerper op: stilte

Hans Schaeffer | 8 maart 2024
  • Algemeen
  • De schijnwerper op

Er klinkt in een kerkdienst vaak geluid. Met de band speelt een viool mee, het orgel juicht aan het slot van de dienst, er wordt gesproken door de voorganger, gezongen door de gemeente, we wisselen de vredegroet uit en lopen zingend naar voren om brood en wijn te ontvangen. Maar is er ook ruimte voor stilte in de kerk? En waarvoor zou dat goed zijn?

  1. Wanneer is het stil in de kerkdienst?

In veel westerse kerkdiensten zijn er van oudsher korte momenten van stilte. Denk aan het zogenaamde ‘stil gebed’ aan het begin van de dienst. Soms zijn er stiltemomenten als onderdeel van het gebed: een stilte waarin gemeenteleden elk hun eigen gebed kunnen richten tot God. Ik herinner me ook stilte wanneer aan de avondmaalstafel brood en wijn werden doorgegeven. Maar verder zijn protestanten niet dol op stilte.

In liturgische handboeken wordt vaak iets over stilte geschreven. Stilte is waardevol, is de dragende kracht van de liturgie en geeft uiting aan eerbied. Veel verder komt het niet, ook omdat over alle andere onderdelen van de liturgie meer te zeggen is.

  1. Waar wordt stilte gemist?

U moet u inloggen om dit artikel te bekijken. Login om toegang te krijgen.
Over de auteur
Hans Schaeffer

Prof. dr. Hans Schaeffer is hoogleraar Praktische Theologie en wetenschappelijk directeur van het Expertisecentrum Kerkvernieuwing Kerk2030 aan de Theologische Universiteit Utrecht en lid van de brede redactie van Onderweg.

Meest gelezen

Huis op een rots

Huis op een rots

Redactie
  • Redactioneel

Staat er eigenlijk iets spannends op de agenda van de synode? Deze maand komt de synode voor het eerst bij elkaar voor een introductieweekend. Daarna volgen in oktober een bidstond en een opening en vervolgens zijn er 8 vergaderdagen verspreid over november ’26 tot maart ‘27. 56 afgevaardigden hebben de schone taken om een stevige stapel beleidsrapporten door te nemen en daar besluiten over te nemen. 

Lees artikel
Kerknieuws september 2026

Kerknieuws september 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Lees hier het kerknieuws van de Nederlandse Gereformeerde Kerken, september 2026. Ds. Hans Riemer, verbonden aan NGK Den Haag-Morgensterkerk heeft het beroep dat de NGK Voorburg-Franse Kerk op hem heeft uitgebracht aangenomen. De gemeente in Voorburg telt ruim 150 leden. Eerder was ds. Riemer predikant van GKv, later NGK, Langerak. 

Lees artikel
Docentenprofiel: Cornelis Hamstra

Docentenprofiel: Cornelis Hamstra

Lyanne De Haan-Wilts
  • Docentenprofiel
  • Kerkelijk leven

Cornelis Hamstra werd al eerder geïnterviewd door Onderweg. In het julinummer sprak Louren Blijdorp al met Cornelis Hamstra over de plek van de hbo-theoloog in de NGK. Nu spreek ik Cornelis over zijn werk als docent aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE), waar hij hbo-theologen opleidt. Ik vraag me af hoe zijn werk als docent zich verhoudt tot zijn vorige aanstelling: gemeentepredikant in de NGK Arnhem-Koepelkerk.

Lees artikel
Kerkvernieuwing – is dat mogelijk?

Kerkvernieuwing – is dat mogelijk?

Hans Schaeffer
  • Opinie

De kerk is Gods werk. Dat is een van de massieve kernovertuigingen van gereformeerde theologie. Zo hoog zet de Heidelbergse Catechismus ook in: ‘Dat de Zoon van God … Zich een gemeente … vergadert, beschermt en onderhoudt. Hij doet dit door zijn Geest en Woord.’ (Zondag 21, v/a 54). Kerk-zijn is voluit Gods werk. Tegelijk is je ervaring soms heel anders. Het is evengoed mensenwerk, met alle spanningen en gedoe die dat oplevert. Precies de spanning tussen Gods werk en mensenwerk maakt kerkvernieuwing als thema urgent. Hoe zit dat? En hoe ziet dat eruit in de praktijk? 

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief