Jong zijn in de kerk

In ‘Kerk Onderweg’ laten we jongeren uit verschillende kerken aan het woord. Wat wordt er voor hen georganiseerd? Wat vinden ze mooi aan de kerk en wat zouden zij willen veranderen? Deze keer is de zesentwintigjarige Annemieke Verkade aan het woord: ‘We moeten het zo leuk en gemakkelijk mogelijk maken voor onze jongeren.’

Al van jongs af is Annemieke Verkade lid van NGK De Fontein in Vlaardingen. Een kerk die ze zelf omschrijft als ‘compact en behoudend’. Jarenlang genoot Annemieke van het jeugdwerk bij haar in de kerk. Inmiddels is ze nu zelf jeugdleider. De gemeente worstelt met leegloop, evenals zoveel kerken in Nederland. De groep die Annemieke leidt, bestaat op dit moment uit slechts vier jongeren. Des te belangrijker vindt ze het om zich in te zetten voor de jongeren die er nog zijn. ‘We moeten daarvoor misschien moderniseren, maar dat is best lastig. De kerk is best behoudend en veel mensen zitten er lang’, legt Annemieke uit. Ook Annemieke zelf is wat behoudender. ‘Bij sommige kerken wordt dat happy clappy er ook enigszins doorheen geduwd, daarvan ben ik niet zo. Ik ben net zo’n fan van een orgel als van een hele kerkband’, lacht ze.

Hoe hebben jullie het jeugdwerk nu vormgegeven?

‘Er is elke vrijdagavond jeugdvereniging, elk jaar is er een kamp. Er zijn twee jeugdgroepen in twee leeftijdscategorieën. Ik geef leiding aan de eerste groep, met jongeren in de leeftijd van twaalf tot zestien jaar. Die groep is op dit moment erg klein, de andere groep met oudere jongeren is iets groter. Met zijn vieren geven we leiding aan die eerste groep. Dan ben je dus ongeveer één keer in de maand op vrijdagavond aan de beurt. Eerst hadden we jeugdvereniging en catechisatie apart, maar op een gegeven moment hebben we dat samengevoegd. We merkten dat het veel is voor de jongeren om hen twee keer per week naar de kerk te laten komen. Daarbij wist de vereniging ook niet meer zo goed wat ze nog als verdieping konden doen. Op deze manier proberen we het wat gemakkelijker te maken voor de jongeren.’

Wat doen jullie tijdens zo’n avond?

‘We werken in principe aan de hand van een boekje, net zoals veel andere kerken. Het eerste kwartier is een soort ‘mentorkwartiertje’, dan kletsen we een beetje met elkaar. Daarna gaan we vaak wat zingen, een stuk uit de Bijbel lezen en volgen we een hoofdstuk uit het boekje. We proberen de avond altijd gezellig af te sluiten. Eén keer in de zoveel tijd doen we een combi-avond, dan proberen we meer tijd te maken voor het gezellige gedeelte. De hele avond duurt ongeveer een uur. ‘Het blijft natuurlijk vrijdagavond, dus we proberen ze ook niet de hele avond in de kerk te stoppen.’

 Gaat het heel anders dan toen jij jong was?

‘Ik had het geluk dat we met veel waren, wij waren met een groep van zo’n twintig jongeren. Dat is natuurlijk een stuk leuker dan wanneer je zoals nu met zijn vieren bent. Wij hadden bijvoorbeeld een kamp met een hele groep jongeren. We zaten dan met de groep in een scoutinggebouw in de buurt. Daar keek ik de hele week naar uit! Er werden echt toffe dingen georganiseerd. Er kwam een keer een ex-militair die toen een heel parcours voor ons uitzette. Met de hele groep kropen we door autobanden en liepen we over bomen, dat is mij altijd bijgebleven. Zo’n kamp was goed gevuld, maar dat kon toen ook. Nu is dat anders, omdat de groep veel kleiner is. We hebben afgelopen jaar bijvoorbeeld een nachtje gekampeerd met zijn allen. We vragen de jongeren om iemand mee te nemen, zodat de groep iets groter is. Maar eigenlijk zie je dat de jongeren het allemaal op hun eigen manier toch naar hun zin hebben, in die zin maakt de vorm of het aantal dus niet zoveel uit.’

Hoe kun je jongeren, vooral als de groep steeds verder krimpt, betrokken houden?

‘Wij moeten het zo leuk en zo gemakkelijk mogelijk voor hen maken. Iedereen heeft die periode meegemaakt dat je je afvraagt: doe ik dit voor mezelf of voor mijn ouders? Op een gegeven moment kun je dat voor jezelf beslissen, maar op deze leeftijd is dat nog best lastig. We moeten ze niet dwingen, want hoe meer je pusht hoe minder je uit henzelf laat komen.

Iedereen vraagt zichzelf eens af: die ik dit voor mezelf of voor mijn ouders?

Als de jongeren bij ons op vereniging komen, gaan we ook gezellig met elkaar praten. Het helpt als we ze niet vanaf minuut één volstoppen met allemaal theoretische kennis. Je moet de avond behapbaar maken voor hen. Praat over wat ze in het dagelijks leven meemaken, dan kun je daarna altijd de verdieping in. Je zult merken dat ze dat ook  leuk vinden.’

Wat is het recept voor goedlopend jeugdwerk?

‘Enthousiaste leiders, die het leuk vinden om te doen, zijn heel belangrijk. Mij is bijgebleven dat onze leiders super enthousiast waren en leuke dingen voor ons organiseerden. Het was daarom ook leuk om iets met elkaar te doen. Dat proberen we nu dus zelf ook voort te zetten.

Naast enthousiaste leiders is ook de betrokkenheid van ouders heel belangrijk. Zij moeten zelf ook actief bezig zijn met het enthousiasmeren van hun kinderen. Het moet niet alleen vanuit ons als leiding komen. De helft van de ouders is gelukkig heel betrokken. Maar sommige ouders gaan zelf ook niet meer naar de kerk. Dan merk je dat het voor die jongeren ook lastiger wordt om trouw te blijven komen. Er zijn altijd wel mensen die erg creatief zijn en leuke dingen kunnen organiseren, maar als niet iedereen meedoet, werkt het jeugdwerk minder goed. Een goedlopende formule bestaat vooral uit betrokken ouders, enthousiaste jeugdleiders en uiteindelijk een kerkenraad die actief meekijkt en meedenkt. Uiteraard moeten de jongeren zelf ook bijdragen.’