De landbelofte

Aan wie heeft God ‘het land’ beloofd? Of we het nu Kanaän noemen of Palestina of Israël, iedereen weet over welk land in het Midden Oosten we het hebben. God beloofde dat land aan Abraham en zijn nazaten (Genesis 12:1-3). Maar wie is de God die dit beloofde? En wie zijn Abrahams nazaten? Verschillende mensen geven hier verschillende antwoorden op.

Joden en Palestijnen

Joden claimen dat zij alleen de echte afstammelingen van Abraham zijn. Hun God (Jahwe) beloofde dit land aan Abraham en zijn nageslacht te geven. Als de biologische afstammelingen van Abraham, Isaak en Jakob, vinden zij dat zij alleen recht hebben op dit land. Hier heeft God op aarde onder hen gewoond, in de tempel op de berg Sion in Jeruzalem. Zij beroepen zich hiervoor op de TeNaCh (ons Oude Testament), de Hebreeuwse bijbel. Hier horen zij thuis. In 1948 werd deze landbelofte politiek bevestigd door de Verenigde Naties. God is getrouw! Maar er woont al eeuwen lang ook dat andere volk in dit land, de Palestijnen. Zij zien zichzelf ook als biologische nazaten van Abraham, zij het niet via Isaak maar via Ismaël (Genesis 16). Hun God (Allah) heeft hen dit land gegeven. Niet maar politiek, ook religieus is Palestina belangrijk voor hen. Een van de heiligste plekken in de Islam is de Al-Aqsa moskee op de tempelberg in Jeruzalem waar God (Allah) zijn dienaar Mohammed ontmoette (Koran, soera 17:1). Palestijnse verzetsbewegingen als Hamas en Hezbollah hebben niet alleen politieke maar ook diep geestelijk-religieuze motieven om Palestina terug te veroveren op Israël. Het is ook een heilige oorlog die zij voeren waarom zij dan ook gesteund worden door het Sji’itische Iran.

Christenen

Nu zijn er ook nog niet-biologische nazaten van Abraham: de volgelingen van Jezus, de messias beloofd aan Israël. Hij was een volbloed Jood die afstamde van Abraham, Isaak en Jakob (Matteüs 1:2). De eerste christenen waren dan ook Joden. Maar heidenchristenen mochten zich ook nazaten van Abraham noemen als zij geloofden in zijn God. Dan hoorden ze ook bij Israël, ‘het Israël van God’ (Galaten 6:16). Dit herinnert aan de landbelofte uit Genesis 12:3. In het land zouden de nazaten van Abraham een zegen voor alle volken op aarde moeten zijn. Jezus belichaamde die zegen. Hij was die zegen, juist omdat Israël dat niet was. Door zijn leven en werk gingen heidenchristenen uit de volken ook deel uitmaken van ‘het Israël van God’ dat zich over de hele wereld heeft verspreid. Wij christenen zijn ook nazaten van Abraham.

Landbelofte

Wat vinden wij als geestelijke kinderen van Abraham van de landbelofte? Is die ook voor ons bedoeld of juist niet? Speelt zij nog een rol in Gods toekomstplannen met de wereld? Er zijn christenen die dat laatste beamen. In de eindtijd rond de stichting van het duizendjarige rijk (Openbaring 20) zal het beloofde land, met de Joden als de rechtmatige bewoners, nog een centrale rol spelen. Heel biologisch Israël zal dan behouden worden (Romeinen 11:25-26). De beloofde toekomst breekt dan aan voor Joden en christenen. De God van Israël (Jahwe), onze Vader in de hemel  om Chirstus’ wil, staat daarvoor garant. Volgens deze christenen hebben alleen de Joden recht op het land, juist met het oog op deze toekomst. Mijns inziens speelt de landbelofte echter geen rol meer sinds ‘het Israël van God’ zich wereldwijd heeft verspreid. Dat was de bedoeling van Jezus overeenkomstig Gods belofte aan Abraham: je nazaten zullen daar een zegen zijn voor alle volken op aarde. Zijn leven en werk in het beloofde land maken dat ook duidelijk. Ja, Gods zegen voor de wereld begon bij Israël in het beloofde land. In Matteüs 10:6 stuurt Jezus zijn leerlingen op weg naar de verloren schapen van Israël, niet naar de Samaritanen of de heidenen. Eerst de Jood en dan de Griek, is ook zijn devies. Jezus zelf liet echter al zien dat hij ook de heidenen op het oog had (Johannes 4; Matteüs 15).  Maar de verloren schapen lieten hun goede herder kruisigen. Gods zegen voor de wereld zoals belichaamd in Jezus, zijn Zoon, wilden ze niet. Maar dat stopte Gods plan niet. Jezus stond op uit de dood en keerde terug naar de hemel nadat hij eerst zijn apostelen op weg had gestuurd naar alle volken om hen tot zijn leerlingen te maken. Ze zouden door de doop worden ingelijfd in ‘het Israël van God’, waar ook in de wereld. Daar zouden zij op hun beurt een zegen zijn voor hun eigen volk en land door te leven volgens alles wat Jezus hen via de apostelen geleerd had (Matteüs 28:18-20). De eindtijd breekt aan wanneer Gods zegen door de verkondging onder alle volken wereldwijd is verspreid (Matteüs 24:14). Niet het beloofde land maar de beloofde wereld staat centraal. Over de landbelofte nog een laatste opmerking.

Niet het beloofde land maar de beloofde wereld staat centraal

Onder voorbehoud

Te gemakkelijk vergeten wij dat God de landbelofte onlosmakelijk verbonden heeft met mogelijk landverlies (Deuteronomium 4:26-31; 28:64-68). God verwachtte van Abrahams nazaten dat zij er een zegen voor de volken zouden zijn. Als zijn medewerkers zouden zij de volken naar Hem toe aantrekken (Deuteronomium 4:6-8) door hun Gode welgevallige leven (Deuteronomium 12-26). Zou Israël echter in Gods land een leven opbouwen dat dwars inging tegen Gods geboden, te beginnen met afgodendienst, dan zou Hij haar het land afnemen. Al blijft er altijd hoop na het oordeel (Deuteronomium 30:1-10). Zit hierin ook geen waarschuwing voor ons? Jezus belooft zijn leerlingen dat Hij met hen zal zijn tot aan de voltooiing van deze wereld (Matteüs 28:20). Zoals Israël het beloofde land kon verliezen, zo kan ons de beloofde nieuwe wereld ontgaan. Als wij geen zegen voor de wereld willen zijn, waarom zou Jezus ons dan nabij blijven?