Redactioneel: Waan van de dag

Over een dag of twaalf staan we in het stemhokje. Nou ja, we? Een deel van de natie gaat stemmen. Ongeveer de helft van alle stemgerechtigden neemt die moeite. Want zo wordt het door veel mensen ervaren: meer een moeite dan een voorrecht. Vooral bij deze verkiezingen, wanneer we stemmen voor de Provinciale Staten en dus indirect voor de Eerste Kamer.

Henk Hoksbergen.

Het probleem zit in dat woordje ‘dus’. Want de Eerste Kamer wordt gekozen door de leden van de Provinciale Staten, die zelf weer door de burgers worden gekozen. Of eigenlijk: door de helft van de burgers. Beetje ingewikkeld dus.

Is dat een goed systeem? Nee. Vroeger wel, misschien. Maar tegenwoordig is het vooral een opiniepeiling over de landelijke politiek. Kijk maar waar het over ging in het grote televisiedebat tussen de partijleiders: terreur, zorg, windmolens en werkgelegenheid.

Eén provinciaal thema krijgt wel volop belangstelling: het Groningse aardgas. Maar dat gaat natuurlijk over de centen van ons allemaal. Niks provincies, gewoon allemaal landelijke kwesties. Gevolg: de waan van de dag wordt bepalend.

Stem apart voor de provincie en apart voor de Eerste Kamer

De bijeenkomsten in de provincies die wel over provinciale vraagstukken gaan, worden povertjes bezocht. Het lijkt me dat de ChristenUnie een goed idee heeft gelanceerd: stem apart voor de provincie en apart voor de Eerste Kamer. Dat helpt niet alleen om de Eerste Kamer aan haar trekken te laten komen, maar is vooral goed omdat mensen dan echt voor hun provinciebestuur kunnen stemmen, zonder dat het meteen over de Eerste Kamer gaat.

Dit zou weleens een goede manier kunnen zijn om meer belangstelling voor provinciale zaken te wekken. De provincie heeft namelijk grote zeggenschap als het gaat over heel praktische dingen: verdeling van de ruimte, vervoer, milieu en veiligheid. Alleen hoor je daar zowat niks over door het getetter van de landelijke politici. Niet zo gek dus, om die twee dingen los van elkaar te maken. Dan kunnen we op onze eigen Staten stemmen, niet gehinderd door de waan van de dag.