Ondanks dalend animo blijft Gereformeerd Appèl bidden

Het Gereformeerd Appèl organiseert op 5 september voor de 24e keer een landelijke bijeenkomst om te bidden voor kerkelijke eenheid. Er zitten geen 450 mensen meer in de zaal, zoals bij de oprichting in 1992, en de kerkelijke toenadering waar jarenlang voor gebeden is, is in veel CGK’s, GKv’s en NGK’s inmiddels een feit. Maar het Appèl zegt nog geen amen. ‘Er zijn nog steeds genoeg bidders en er is meer dan genoeg om voor te bidden en te danken.’

Roel Kuiper bij de twintigste gebedsbijeenkomst in 2011. (beeld Jaco Klamer)

Het Gereformeerd Appèl ontstond in 1992 op initiatief van de toen nog relatief onbekende dertigers Ben Vreugdenhil (NGK), André Rouvoet (CGK) en Roel Kuiper (GKv). Zij wilden binnen de drie kleine gereformeerde kerken een beweging op gang brengen voor geloofsherkenning en kerkelijke toenadering.

‘We hadden het gevoel als leden wat buitenspel te staan, in afwachting van synodebesluiten en langdurige samensprekingen’, vertelt Roel Kuiper. ‘Op het grondvlak was en is de herkenning vaak veel groter. Wat is ertegen om elkaar te ontmoeten, samen over ons geloof te spreken en samen te bidden? Dat zou wellicht een nieuwe route openen naar kerkelijke eenheid.’

Kuiper onderstreept dat het Appèl altijd bedoeld is als gebedsbeweging. ‘In de beginjaren is weleens “activistisch” gedacht over wat een landelijke beweging van kerkleden zou kunnen doen. Maar al biddend en pratend is gekozen voor de huidige vorm: het gaande houden en stimuleren van gebed voor de kerkelijke eenheid van gereformeerden.’

Vergrijzen

Het Appèl organiseert sinds 1992 ieder jaar een gebedsbijeenkomst. In het verleden waren dat uitgebreide ontmoetingsdagen, met workshops en veel uitwisseling. Ook was er een tijd dat de bijeenkomsten simultaan in verschillende regio’s van het land belegd werden. Door een gebrek aan mankracht werd dat echter na verloop van tijd teruggebracht tot één gebedsavond in het midden van het land.

Het animo voor de bijeenkomsten is de afgelopen jaren geslonken, vertelt Elsje Kadijk-van Deursen, sinds 1998 lid van de werkgroep die het Appèl aanstuurt. ‘Voorheen hadden we weleens driehonderd deelnemers. Nu komen er zeventig à tachtig mensen.’

Of de afnemende belangstelling samenhangt met het feit dat steeds meer gemeenten elkaar gevonden hebben of met het feit dat kerkmuren voor de jongere generatie veel minder betekenis hebben, durft Kadijk niet te zeggen. Ze ziet de achterban van het Appèl wel vergrijzen, maar merkt tegelijkertijd dat kerkelijke eenheid geen onbesproken thema is onder jongeren. En al stijgt het aantal samenwerkingsgemeenten en -verbanden, er blijven nog altijd genoeg plaatsen waar gebed om eenheid nodig is. Bovendien zijn er naast contacten tussen de CGK, GKv en NGK plaatselijk ook steeds meer contacten met andere gereformeerde kerken.

‘Ik denk dat het werk van het Gereformeerd Appèl één van de stille krachten is geweest in het groeiproces naar eenheid’

Het versterken van de bezoekersaantallen is niettemin geen prioriteit bij de werkgroep. ‘Wij roepen ieder jaar de kerken op tot gebed voor eenheid. Het is verder aan de gemeenteleden wat ze daarmee doen. Vooralsnog zijn er nog steeds genoeg bidders en is er meer dan genoeg om voor te bidden en te danken. Daarbij hangt niet alles af van die ene bijeenkomst in het jaar. Onze oproep kan ook het plaatselijke gebed stimuleren. Dat is ons speerpunt: het aanhoudende gebed. Het maakt niet uit of dat op onze landelijke bijeenkomsten gebeurt of in de plaatselijke kerken.’

Stille kracht

Roel Kuiper vindt dat het Gereformeerd Appèl ‘één van de stille krachten is geweest’ in het proces van groeiende eenheid tussen CGK, GKv en NGK. ‘Eenheid is het werk van de heilige Geest. Voor zijn aanwezigheid bidden we voortdurend en dat gebed is verhoord. Er is heel veel veranderd en de ontwikkelingen gaan verder door. Ze gaan nog maar één kant op: naar elkaar toe.’

De vraag rijst of het Appèl daarmee niet langzaamaan op een slotbijeenkomst moet afkoersen. Met die gedachte heeft Kuiper ook weleens gespeeld. ‘Bij het twintigjarig bestaan heb ik gezegd dat het Gereformeerd Appèl in 2017, na 25 jaar, zijn taak als voltooid zou kunnen zien. Dat is het jaar van de Reformatie en wellicht het jaar waarin de drie kerken ook landelijk volgende stappen zetten. Maar intussen denk ik dat het goed is als er een beweging blijft die de zaak van kerkelijke eenheid op de agenda houdt en die blijft bidden voor eenheid.’

De jaarlijkse gebedsbijeenkomst van het Gereformeerd Appèl vindt op 5 september om 19.30 uur plaats in De Lichtkring in Amersfoort. Thema is: ‘Omdat het één brood is’.