Vrijheid van het Woord

Hierbij bieden wij de kerken een lied aan om te zingen bij extremistisch geweld: ‘Vrijheid van het Woord’. Een lied om onze aandacht op de Heer te richten en in vertrouwen te blijven leven.

Recent werd Parijs getroffen door gruwelijke aanslagen (13/11). Eerder al waren Charlie Hebdo en een Joodse supermarkt het doelwit van terreur. Meer en meer realiseren we ons dat 9/11 (VS), de moord op Van Gogh (2004) en de aanslagen in Madrid (2004) en Londen (2005) geen incidenten waren. Niemand kijkt ervan op als er wordt gezegd dat de volgende aanslag overal kan plaatsvinden. Kun je onder zulke omstandigheden nog in vertrouwen leven?

Het lied ‘Vrijheid van het Woord’ wil hierbij helpen. Het richt onze aandacht op de Heer. Hij ging aan geweld te gronde. Op executieplaats Golgota droeg Hij de meest extreme straf. Zo zingen we ter ere van Jezus. Dankzij Hem zijn we totaal bevrijde mensen, Gods eigen kinderen. En in dat licht ontstaat er ruimte om te ontspannen. Ruimte om te leven of misschien te sterven. Ruimte om te doen wat goed is in onze maatschappij.

Heer van de volken

‘Vrijheid van het Woord’ beperkt zich niet tot de afwijzing van geweld in Gods naam. Het lied heeft ook een geopolitieke component in de spanning tussen het Midden-Oosten en het Westen. En het lied kent een religieuze component. Denk aan discussies over geloof en geweld of aan het steeds terugkerende islamdebat. Het gaat verder ook over gevoelens van vernedering en uitsluiting.

Eén en ander komt samen in de uitspraak van een jongen uit de Parijse banlieue Saint-Denis. Hij zei dat de aanslagen van 13 november verschrikkelijk waren. En voegde eraan toe: ‘Dat krijg je ervan als je (…) moslims bombardeert’ (NRC Handelsblad, 16 november 2015).

‘Vrijheid van het Woord’ herinnert ons eraan dat God altijd heeft gezegd God te zijn van álle volken, íedere cultuur en élk individu. Als IS hoopt op een eindtijdgevecht, realiseren we ons dat Jezus’ komst als rechter de hoop is van álle volken (Opwekking 618, Jesaja 42).

Bevrijder

Dit leerdicht zet in bij de bevrijdende leefregels van God (Exodus 20). Het lied kijkt mee als de bevrijder zelf in Jezus op aarde komt. Jezus laat zien hoe diep onze verslaving, moordzucht, geldings- en overlevingsdrang zitten.

Het lied laat ons vervolgens het meest bevrijdende moment ooit voelen. Golgota doorkruist al onze pogingen om op onze manier in vrede te leven. Aan het kruis strekt Jezus zijn beide armen uit. Zo is Jezus Gods ultieme uitnodiging aan een wereld die vastzit in een cirkel van geweld, een wereld waarin de ene cultuur wil domineren over de andere.

Een cultuur van oog om oog loopt dood. Net zo goed wordt de wereld niet beter als je de vrijheid van meningsuiting belijdt in #jesuisCharlie. Het Woord was bij God en was God en is mens geworden (Johannes 1). Het Woord werd een slaaf om ons te redden. De vrijheid van het Woord was dat Jezus zich omhoog liet tillen aan het kruis (Johannes 3). Zo zijn we gered. ‘Vrijheid van het Woord’ laat deze Heer stralen.

Vrijheid van het Woord

initiatief Matthijs Haak
tekst Ria Borkent
melodie Peter Sneep

2. U, Jezus, sprak ons toe vanaf de berg,
leerde ons vrijheid om elkaar te dienen,
Gods wil te doen, die deze wereld helpt,
uw eenzaam lijden was ultieme liefde.
U zocht geen eretitel voor uzelf,
maar zou uw leven geven voor uw vrienden.

3. En toch, zoveel verslaving is in mij
en uit mijn hart komen onreine dingen,
haat en geweld, trots en oneerlijkheid,
stenen van woorden, stenigende zinnen.
Vrijheid van mening maakt ons nog niet vrij,
Heer, U alleen maakt mensen mooi van binnen.

4. Want Jezus zegt: ‘Strijd jij om in te gaan,
Ik geef een eeuwig leven jou in handen.’
Het kruis, zijn slavenjuk, biedt vrede aan –
een warm onthaal van vrijheid, open armen.
Hij helpt je in de strijd van het bestaan
en geeft als wapen: liefde voor de ander.

5. U, Jezus, ging te gronde aan geweld
en droeg van alle straf de meest extreme.
Wie nu naar wapens grijpt, is antiheld,
ik hoef geen wraak op anderen te nemen.
Het oordeel blijft aan God die kwaad vergeldt,
Gods Zoon komt zelf als rechter uit de hemel.

6. Zo liefdevol als Jezus mensen dient,
zoals hij vrijheid een gezicht kan geven,
zoekers en twijfelaars de weg laat zien,
blinden het licht geeft, doden roept tot leven –
bij Hem is Gods gezicht voor ons te zien,
het Woord van vrijheid is in Hem te lezen.

Muzikale bijsluiter
De melodie van dit lied is simpel van opzet. Regel 1 / 2 is gelijk aan regel 3 / 4. Regel 5 is hetzelfde als regel 1, maar één toon hoger. Regel 6 herhaalt dat motief nog een toon hoger en sluit daarna af op de grondtoon.

Het lied is een geheel. We hopen dan ook dat er bij het zingen geen coupletten worden overgeslagen. Vind je zes coupletten te veel voor een groep zingende mensen, pas dan beurtzang toe of laat een cantorij of zanggroep één of meer coupletten (voor)zingen.

Een zetting voor toetsinstrumenten en een powerpointpresentatie zijn verkrijgbaar via petersneep@ziggo.nl.

Dit lied mag rechtenvrij worden gebruikt als daarbij de namen van auteurs en componist worden vermeld.

Webtip
Vanaf maandag 30 november zijn enkele achtergrondartikelen en een voorbeeldpreek bij dit lied te vinden op de blog van Matthijs Haak, www.jmhaak.com.