Gert van den Brink gerehabiliteerd in Eindhoven

Heleen Sytsma-van Loo | 6 februari 2016
  • Achtergrond

Ds. Gert van den Brink (92) nam op 31 januari als bijzondere gast deel aan het heilig avondmaal in de GKv Eindhoven. De emeritus predikant van de NGK Rotterdam-Overschie was in de jaren zestig van de vorige eeuw voorganger van de toen nog ongedeelde vrijgemaakte kerk van Eindhoven. De gezamenlijke avondmaalsviering was voor hem ‘een bijzonder moment van verwondering en dankbaarheid’.

In de rubriek Trefpunt in OnderWeg correspondeerde Gert van den Brink begin vorig jaar met zijn kleindochter Mirjam Bogerd. Mirjam gaf aan dat wat zich in de jaren zestig afgespeeld heeft voor haar vooral kerkgeschiedenis is en niet zo relevant is voor hoe zij en haar generatiegenoten met het geloof en de kerk omgaan. Toewerken naar eenheid tussen specifiek NGK en GKv leek haar wat smal.

Voor wie de scheuring zelf aan den lijve heeft ondervonden, ligt dat toch echt anders. Haar grootvader is één van de twee nog in leven zijnde predikanten die destijds buiten het verband van de kerken zijn geplaatst. Zijn antwoord aan Mirjam luidde: ‘Het proces van scheuring, hoe dat toen gegaan is, heeft mij diep geraakt. Er waren mensen bij wie ik bij wijze van spreken de deur plat liep en van wie ik daarna dertig jaar niet meer hoorde. Ik werd afgedankt als dienaar van het Woord, omdat ik een duif was en pertinent geen havik wilde worden. Dat nu de weg wordt ingezet naar rehabilitatie, naar hernieuwde eenheid en vooral naar het weer samen vieren van het avondmaal, is dus heel belangrijk voor mij’ (OnderWeg, 24 januari 2015, p. 23). Tot die gezamenlijke avondmaalsviering kwam het dus vorige week in de Jakobuskerk in Eindhoven.

Zaligsprekingen

‘Zo mooi, als mensen die familie zijn de vrede onderling kunnen bewaren.’ Met dit lied (Psalmen voor Nu, Psalm 133) opende ds. Van Vugt, predikant van de Gkv Eindhoven, de dienst en zette hij de toon. In het gebed dat daarop volgde en in de drie korte overdenkingen die hij hield bij de achtereenvolgende tafelvieringen, legde hij er de nadruk op dat vergeving en verzoening allereerst bij God gevonden moeten worden. In het avondmaal klampen zondige mensen zich vast aan hun verlosser. Hij spreekt ons vrij en wijst ons vervolgens de weg van de liefde: ‘Heb elkaar lief, zoals Jezus ons heeft liefgehad.’

Naar aanleiding van de zaligsprekingen in Matteüs 5 noemde Van Vugt in zijn eerste overdenking de weg naar God terugvinden ‘echt geluk’. Als je verdriet hebt, laat dat dan allereerst verdriet zijn om de ongerechtigheid in jezelf en trek je op aan Gods genade.

Vanuit Lucas 6:36 en verder waarschuwde Van Vugt in zijn tweede overdenking voor de valkuil om eerst op vergeving door de ander te wachten voordat jij hem of haar vergeeft. En in zijn laatste overdenking, naar aanleiding van Matteüs 7:7-12, verwees de predikant ons opnieuw naar Christus. Wie kan dat: zo anders leven, zo anders omgaan met andere mensen? Wie terug wil naar het paradijs, moet de hulp van de Vader inroepen. Bij de derde avondmaalsviering werd Opwekking 378 gezongen (zie kadertekst).

Eén in Christus

Van den Brink kreeg de gelegenheid om de avondmaalsviering af te sluiten met gebed. Hij was merkbaar diep geraakt door de ruimte die er was om in zijn oude gemeente het heilig avondmaal te vieren en om nu een dankgebed uit te spreken. Hoewel hij niet veel woorden wilde wijden aan het verleden, benadrukte hij: ‘We hebben elkaar destijds losgelaten – meervoud – en dat hadden we niet moeten doen. Daarmee hebben we God verdriet gedaan.’

Stel je een vader voor, zei Van den Brink, die moet aanzien hoe zijn kinderen weigeren om samen aan tafel te gaan. Hoe bijzonder is het dan om zeker te weten dat God nu naar ons kijkt zoals Hij naar Jezus kijkt. Vanuit Zondag 23 van de Heidelbergse Catechismus en vanuit Romeinen 5 en 6 weten we, hoe ongelofelijk het ook lijkt, dat God ons niet meer aanrekent wat wij in het verleden verkeerd hebben gedaan. We zijn dan misschien niet in alle kwesties één, en dat hoeft ook niet, maar we zijn wel één in Christus.

Eer aan God

Na de dienst was er onder het genot van koffie met gebak gelegenheid voor ontmoeting. Diverse mensen die in de jaren zestig bij de gemeente van Gert van den Brink hoorden en daarna andere wegen waren gegaan, schudden hem ontroerd de hand en spraken met hem. Ook familieleden en gasten vanuit de CGK/NGK in Nieuwegein, de huidige woonplaats van Van den Brink, woonden de dienst bij en namen deel aan de avondmaalsviering. Uit aller monden klonk oprecht het slotlied: ‘Ere zij aan God, de Vader, ere zij aan God, de Zoon. Eer de heil’ge Geest, de Trooster, de drie-een’ge in zijn troon.’

Opwekking 378

Ik wil jou van harte dienen
en als Christus voor je zijn.
Bid dat ik genade vind, dat
jij het ook voor mij kunt zijn.

Wij zijn onderweg als pelgrims,
vinden bij elkaar houvast.
Naast elkaar als broers en zusters,
dragen wij elkanders last.

Ik zal Christus’ licht ontsteken
als het duister jou omvangt.
Ik zal jou van vrede spreken
waar je hart naar heeft verlangd.

Ik zal blij zijn als jij blij bent
huilen om jouw droefenis.
Al mijn leeftocht met je delen
tot de reis ten einde is.

Dan zal het volmaakte komen
als wij zingend voor Hem staan.
Als wij Christus’ weg van liefde
en van lijden zijn gegaan.

Over de auteur
Heleen Sytsma-van Loo

Heleen Sytsma-van Loo is neerlandicus en redacteur van OnderWeg.

Meest gelezen

Gods blik op migratie

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum
  • Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel
Begin van Genesis – geschiedenis?

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens
  • Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances. 

Lees artikel
Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel
De mythe van de schuldige omstander?

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp
  • Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief