‘Stop met kerkje spelen en ga naar buiten’

Mark (21) is vol enthousiasme aan zijn studie Godsdienst Pastoraal Werk begonnen en hij wil zich graag inzetten voor de kerk. We praten over wat hem drijft, wat hij ziet als hij naar de kerk kijkt en wat zijn droom is voor de kerk. ‘Wat zou het mooi zijn als we leren om gavengericht te werken in de gemeente.’

Er voor elkaar zijn kan heel klein, bijvoorbeeld door boodschappen te doen voor iemand die slecht ter been is. (beeld Daisy-Daisy/iStockphoto)

Mark studeerde eerst Sociaal Pedagogische Hulpverlening (SPH), maar hij merkte dat daar niet zijn passie lag. Vrienden en andere leeftijdsgenoten worstelden met verschillende geloofsvragen en hij wilde wat voor hen betekenen. Hij zocht naar een combinatie van het sociale van de SPH-opleiding met de geloofsvragen van jongeren. Daarbij kreeg hij ook het verlangen om iets voor of in de kerk te kunnen doen. Nu studeert hij Godsdienst Pastoraal Werk (GPW).

Tegencultuur

Volgens Mark is de kerk geroepen om een tegencultuur te vormen. Hij zou graag zien dat de kerk zich onderscheidt van de samenleving. ‘We moeten als kerk niet een subcultuur vormen waarin we alles op dezelfde manier doen als in de samenleving.’

Hij legt uit: ‘Juist als in de samenleving iedereen vooral bezig is met zichzelf zou het mooi zijn als we er in de kerk voor elkaar zijn.’ Voor hem ligt de concentratie van kerk zijn nu te veel op de zondagse eredienst. Hij zou het fantastisch vinden als kerkleden ook doordeweeks bij elkaar komen.

Mark wil ook graag dat christenen zichtbaar aanwezig zijn in de samenleving, maar hij merkt vaak juist het tegenovergestelde. Hij citeert daarbij de aan Franciscus van Assisi toegeschreven uitspraak: ‘Verkondig het evangelie, desnoods met woorden.’

Niet dat woorden of de zondagse samenkomst er niet meer toe doen, hij benadrukt: ‘Juist na de vakantie heb ik opnieuw ervaren hoe fijn het is om zondag iedereen weer te zien en te ontmoeten.’ Het probleem is meer dat de kerk vaak te beperkt is in wat ze uitstraalt naar buiten toe.

Hypocriet

Hierbij komt een beeld ter sprake dat hij bij zichzelf en ook bij vrienden tegenkomt: in de kerk dragen we vaak een masker. ‘Wat er werkelijk in ons omgaat uiten we vaak niet, onze emoties zijn vaak naar binnen gekeerd. We zijn nogal eens hypocriet en doen ons beter voor dan we daadwerkelijk zijn.’ Mark zou willen dat er meer openheid komt. ‘Binnen mijn gemeente leeft nog steeds het idee dat je perfect moet zijn. Dat zorgt er vooral voor dat we op zondag een rol spelen en ons beter voordoen dan we zijn. We zeggen dat het allemaal goed gaat, maar ondertussen worstelen we op verschillende terreinen van ons leven, bijvoorbeeld met porno, geldproblemen of overspel. Op veel thema’s rust een taboe. Ik zou willen dat we juist zien dat imperfectie prima is. Ik mis in de kerk het besef dat we Gods genade nodig hebben. Doordat we onze maskers ophouden, ontvangen we de genade niet en zitten we op zondag vaak kerkje te spelen.’

Doorgeven

Voor veel van zijn leeftijdgenoten is de hypocrisie een reden om de kerk te verlaten. Waarom is hij nog lid van een kerk en zelfs met de opleiding GPW begonnen? Mark: ‘De perfecte kerk bestaat niet en ik voel mij thuis bij deze mensen. Er is veel dat ik anders zou willen zien, maar ik voel wel geborgenheid. Als er echt iets is en mensen weten dat, dan staat iedereen voor je klaar. Misschien is dit ook wel het meest haalbare. Misschien hebben we te hoge verwachtingen van de kerk.’

Het besef dat hij zelf ook niet perfect is, maakt hem bescheiden tegenover anderen. ‘Zelf heb ik gemerkt dat God iets toevoegt aan mijn leven. Hij geeft mij blijdschap en geeft mijn leven glans. Ik wil niets liever dan dat doorgeven aan anderen.’

Dat is ook zijn verlangen voor de gemeente waar hij lid van is. ‘Ik droom ervan dat iedereen met zijn of haar gaven tot z’n recht komt in de gemeente.’ In kerken wordt nog vaak gewerkt met een vacaturemodel: er komt een functie (ambt) vrij en daar wordt iemand bij gezocht. Op zich is dit niet verkeerd, meent Mark, maar als we daarvoor kiezen, dan moeten mensen wel getraind en begeleid worden. ‘Wat zou het echter mooi zijn als we leren om gavengericht te werken in de gemeente.’

Praktijk

Verder hoopt Mark dat we zowel binnen als buiten de gemeente meer naar elkaar omzien en er voor elkaar zijn. ‘Dat kan heel klein, bijvoorbeeld door boodschappen te doen voor iemand die slecht ter been is. Maar je inzetten voor je medemens, dat zou ik meer centraal willen zetten.’ Nu gaat het in de kerk vaak over dingen waar hij niet zo veel mee kan. ‘Er wordt veel gedaan aan kennisoverdracht, maar hoe werkt het geloof nu in de praktijk? De preek op zondag raakt meestal niet aan mijn dagelijks leven.’ Dat geldt ook voor het jeugdwerk. ‘We behandelen allerlei thema’s met elkaar, maar we zitten altijd binnen en ik zou graag zien dat we in het jeugdwerk meer naar buiten gaan. Ik zou graag zien dat kennis tot leven komt.’

Agenda

30 september: ‘Op missie’, trainingsevent van Youth for Christ voor missionair jongerenwerk. Zie yfc.nl/opmissie.

7 oktober: symposium Self(w)ie, over zelfbeeld, eigenheid en jongerencultuur. Zie www.butogether.nl/buevents/7-10-symposium-selfwie.

19 en 20 januari: jeugdleidersconferentie BGO-Jeugdwerk in samenwerking met het Praktijkcentrum. Thema: Hou vast. Zie www.jeugdleidersconferentie.nl.

Media/tips

Luister- en kijktip: Casting Crowns, ‘Stained Glass Masquerade’. Zie www.youtube.com/watch?v=tA0sJXOGeNE.

In het voorjaar verscheen ‘Deel je leven!’, een magazine boordevol informatie en inspiratie voor jeugddiaconaat. Diaconaat kan één van de sleutels zijn om jongeren de essentie van het evangelie te laten zien en ervaren. Het magazine is gratis te downloaden van onder meer de website van het Praktijkcentrum: www.praktijkcentrum.org/jeugddiaconaat-brochure-deel-je-leven.

Met bijdragen van Paul Smit, jeugdwerkadviseur bij het NGK Jeugdwerk. De naam Mark is vanwege zijn privacy gefingeerd.