‘Goedemorgen mensen!’

0

Hebt u zich geërgerd aan het gedoe rond genderneutraal aanspreken? Eind juli was het in het nieuws: de NS spreekt reizigers niet meer aan met ‘Dames en heren’, maar met ‘Beste reizigers’. Daarmee wil de NS zich profileren als maatschappelijk verantwoorde onderneming, die begrip heeft voor mensen die anders zijn. Hoe moet je daar als christen op reageren?

Er komt steeds meer aandacht voor mensen voor wie hun sekse niet vaststaat. Zij ervaren dat ze in het verkeerde lichaam zitten. Je voelt je man maar zit in een vrouwenlichaam, en andersom. Dat leidt tot buitengewone identiteitscrises. Alleen met tijdige hulp kunnen zij een evenwichtige identiteit ontwikkelen. Daarnaast zijn er mogelijkheden om je lichaam hormonaal en door middel van chirurgische correcties te laten veranderen. Mensen die daar gebruik van maken zijn transgenders. Daarnaast zijn er mensen met een dubbele seksuele identiteit, de biseksuelen. Ook bij deze mensen leidt de eenzijdige benadering in de samenleving vaak tot grote eenzaamheid.

Na alles wat hierover de laatste decennia bekend is geworden, is wel duidelijk dat je dit niet kunt afdoen met simpele oneliners als: ‘Ze moeten niet moeilijk doen, je bent óf man óf vrouw, punt uit.’ Dat zeggen we inmiddels hoop ik ook niet meer van homoseksuelen, die hun identiteit zo ervaren dat ze zich alleen maar aangetrokken voelen tot (en veilig bij!) seksegenoten.

Avontuurtje

Ik heb het nu niet over mensen die met seksuele relaties experimenteren. Dat gebeurt ook: mensen die gewoon iets nieuws proberen. Een triootje, een homoseksueel avontuurtje. Vanuit het christelijk geloof ligt daar wel degelijk een grens. Dat is pervertering van de seksualiteit, uit puur hedonistische motieven of zelfs verveling. Het lijkt erop dat we steeds hardere prikkels zoeken om seksuele bevrediging te ervaren. De porno-industrie (en mensenhandel!) vaart er wel bij. Het gaat dan niet over relaties van liefde en in trouw, maar om het uitleven van seksuele driften en lusten. De Bijbel noemt dat pervertering van de oorspronkelijke bedoeling van de schepper (Romeinen 1:18-32).

Variaties

Hoe reageer je nu op die trend dat bedrijven genderneutraal beleid als handelsmerk gaan voeren? Als christen kun je twee kanten op.

Enerzijds kun je zeggen dat de Bijbel zonder terughoudendheid spreekt over mannen en vrouwen. Zelfs God en Jezus worden met mannelijke voornaamwoorden benoemd. Toch wil dat allerminst zeggen dat God zelf mannelijk is. Ja, Jezus zien we als de Zoon van God, God die mens werd. Hij nam geen vrouwelijke, maar een mannelijke identiteit aan. Wat kun je daaruit afleiden? Niet meer dan dat God ervoor kiest om zichzelf in culturele termen bekend te maken, omdat Hij spreekt in een culturele wereld die deze beelden hanteert. Het zegt niets over wie of wat God zelf is. Het is zelfs onmogelijk om dat in menselijke bewoordingen te beschrijven, de Bijbel gebruikt menselijke beelden omdat er voor ons mensen geen andere beschikbaar zijn.

God schiep mensen mannelijk en vrouwelijk. Los van hoe Hij die schepping precies heeft voortgebracht, kunnen we niet om de werkelijkheid heen dat mensen geschapen zijn en bestaan in twee seksen. Maar die oorspronkelijk gave wereld is niet meer wat het geweest is. De prachtige schepping is aangetast door het kwaad. Niets is meer zuiver.

Eén van de ontsporingen is dat er in de seksuele identiteit en de persoonlijke ontwikkeling daarvan variaties zijn ontstaan. Begrijp me goed: het bestaan van dergelijke variaties is geen moreel probleem waarover de Bijbel een oordeel uitspreekt. Mensen met een andere seksuele beleving zijn mooie mensen en unieke personen, die je een normaal en gelukkig leven gunt. Met ‘ontsporing’ duid ik slechts aan dat het leven en de wereld niet meer identiek zijn aan het leven en de wereld van het begin. Op de bodem van de oorspronkelijke schepping groeiden variaties en daar hebben we nu mee te maken, als de werkelijkheid waarin wij leven.

Nieuwe wereld

Dat brengt me bij de tweede manier waarop christenen kunnen reageren op genderneutrale communicatie. Want in het Nieuwe Testament wordt duidelijk hoe God die geschonden wereld gaat herstellen. Door zelf mens te worden in Jezus Christus en van binnenuit de wereld te vernieuwen, breekt er een nieuwe wereld aan. Die zien we nu nog niet, tenzij in mensen die zich door zijn Geest laten veranderen tot liefhebbende, dienende wezens. En volgens de Bijbel leidt dat meteen ook tot de opheffing van het mannelijk of vrouwelijk zijn.

Alhoewel, ‘opheffing’ is niet het juiste woord. De oorspronkelijke schepping wordt niet ongedaan gemaakt. Er bestaan nog steeds mannen en vrouwen, met fysieke en misschien ook mentale verschillen. Dat stukje schepping blijft dus en daar zie ik veel moois in, een prachtige dynamiek die de schepper in ons legt. Maar christenen verabsoluteren dit verschil niet meer, want, zegt de Bijbel, ‘er zijn geen mannen of vrouwen meer – u bent allen één in Christus Jezus’ (Galaten 3:28). Mannen en vrouwen in wie Christus woont, worden nieuwe mensen, levend om te dienen en lief te hebben.

Bewogen

Als christen hoef ik dat man of vrouw zijn helemaal niet meer zo te benadrukken. Sterker nog, ik kan als voorganger genderneutraal spreken (daar waar het kan). Bijvoorbeeld aan het begin van de dienst: ‘Goedemorgen mensen, fijn dat jullie er allemaal zijn!’ Dat is voluit christelijk, omdat Christus ons leert altijd vanuit de beleving van de ander te denken. Empathisch zijn, dat is zijn centrale gebod, de gulden regel van Christus: ‘Behandel anderen dus steeds zoals je zou willen dat ze jullie behandelen’ (Matteüs 7:12).

Denk ook aan het gedoe rond Zwarte Piet. Zodra er mensen zijn die zich daardoor gekwetst voelen, is het jouw opdracht als christen om aan hen tegemoet te komen. Misschien wel tegen je eigen opvattingen in! Want welke opvatting heeft het eeuwige leven? Opvattingen van een christen zullen altijd bewegen. We zijn geen beton, maar nieuwe mensen met een bewogen hart. Zodra je wéét dat een ander gekwetst wordt door een bepaalde praktijk, kun je niet meer verder leven alsof je dat niet wist. Je hebt die kennis en dan is het een opdracht geworden. De opdracht tot guldenregelempathie.

Delen.

Over de auteur

Klaas van den Geest is predikant van Het Kruispunt (GKv) in Alphen aan den Rijn.

Reacties zijn gesloten.