In memoriam Marius Brandes

Op 27 september 2017 overleed ds. Marius Brandes, 87 jaar oud. Hij was emeritus predikant van de GKv Harenberg-Baalder. Scriba Ricus Janssen van deze gemeente herdenkt hem.

Marius Brandes diende vanaf 1959 de GKv-gemeenten van Daarlerveen, Meppel, Hengelo, Ermelo, Groningen-Oost, Hardenberg en Hardenberg-Oost.

Voor de opsomming van feitelijke gegevens over ds. Brandes kunnen geïnteresseerden het Handboek van de GKv raadplegen. In dit in memoriam vertel ik liever over persoonlijke belevenissen en ervaringen met hem.

In 1988 kwam dominee Brandes naar Hardenberg. Tjonge, wat kregen we een kasteel van een dominee. Wat een grote man. 1 Samuël 10:23: “Toen hij tussen het volk stond, stak hij met kop en schouders boven al het volk uit.” En wat een stem. De geluidsinstallatie kon wel uit. De keer dat hij over Jona preekte, zagen de kinderen (en eerlijk gezegd ook de volwassenen) met grote, verschrikte ogen Jona al spartelend over de rand van de kansel naar beneden vallen. Ja, dat kon ds. Brandes: beeldend spreken en vertellen, met vuur en passie.

Vuur: dat was een geliefd thema bij Brandes; de schuur of het vuur, daar ging het in zijn preken om. Er moest een keuze gemaakt worden en niet halfhalf. Duidelijkheid was iets wat hem op het lijf was geschreven. Of je nu catechisant was of een ervaren ouderling, Brandes wist je te stimuleren tot het maken van een keuze.

Eind jaren tachtig zat de kerk van Hardenberg, toen nog alleen Hardenberg-Centrum, in een erg belangrijke ontwikkelingsfase. Er was sprake van stormachtige groei. Binnen enkele jaren verdubbelde het aantal leden. Dat stelde de kerkenraad onder leiding van Brandes voor belangrijke keuzes: maken we één grote gemeente of gaan we werken aan doorgaande gemeentevorming? Het werd het laatste. Er zijn sindsdien vier gemeenten ontstaan uit de gemeente Hardenberg-Centrum.

Aan de vorming van dat beleid en aan het proces van uitvoering heeft Brandes een belangrijke bijdrage geleverd. In 1993 werd de gemeente van Hardenberg-Oost geïnstitueerd. Van die gemeente werd dominee Brandes predikant, tot aan zijn emeritaat in 1995.

Hardenberg-Oost bestond in 1993 eigenlijk alleen uit de wijk Baalder. Een gebiedje van circa 900 bij 1400 meter. Een wijk(je) waar Brandes met enige regelmaat op zijn fiets doorheen reed. Met een knipoog sprak hij dan: “Ze hebben allemaal weer kunnen zien hoe actief ik in de wijk was!” Die fiets was een geweldig ‘strijdros’. Met Brandes erop kon je hem gewoon niet missen.

Er zullen ook maar weinig predikanten zijn naar wie een voetbalveld vernoemd is, maar voor Marius Brandes geldt dit wel. Aan de overkant van de pastorie aan de Beekberg is een prachtig gelegen sportveldje. Dat is destijds omgedoopt tot ‘Het Brandesveldje’ en dat is zo tot op de huidige dag.

Brandes: een groot mens, letterlijk en figuurlijk. Wat kon hij, naast verhalen vertellen, uitstekend luisteren in pastorale gesprekken. Dat bleek heel goed als hij in gebed moeiten samen met het gemeentelid bij de Heer bracht.

Groot was hij ook als er meningsverschillen waren. Brandes stak zijn mening niet onder stoelen of banken. Maar altijd was daar allereerst die intense verbondenheid in het gemeenschappelijke geloof, waardoor je samen een pittig gesprek kon hebben en daarna samen een prima een glas wijn kon drinken.

Met waardering, warme gevoelens en met dankbaarheid gedenken we onze grote ds. Brandes. Ons hart gaat uit en onze gebeden gelden onze zuster, mevrouw Debora Brandes. In liefde heeft zij haar plek altijd ingenomen naast haar man onze dominee. Dat kon je gewoon zien. We vragen de Heer voor haar te zorgen en om haar te helpen om te gaan met de leegte die er in haar leven is gekomen.

Ricus Janssen