Het h-woord

Enkele jaren geleden zweefde het h-woord boven de politieke discussie. De kern was: als je de hypotheekrenteaftrek ter discussie stelt, dan pleeg je politieke zelfmoord. Dit leidde tot schimmige discussies en weinig frisse debatten. Maar toen het h-woord echt ter discussie werd gesteld, bleek het erg vruchtbaar te zijn. Toen pas konden de plussen en minnen op een nuchtere manier afgewogen worden. En… werd er ingegrepen.

In de gereformeerde gezindte hebben we ook een h-woord: hermeneutiek. In de hermeneutiek gaat het om de vraag hoe mensen die in een bepaalde cultuur en context leven, het Woord van God lezen en verstaan. In alle belangrijke debatten speelt het h-woord een grote rol. Als iemand een ‘ander geluid’ vertolkte, dan werd deze gemakkelijk beschuldigd van het aanhangen van de ‘nieuwe hermeneutiek’. Waardoor de eer en integriteit van de betrokkene werd aangetast. Het was makkelijk scoren, waarbij de eigen handen schoon bleven.

De voorspelbare afwijzingen, die we in sommige kerkelijke bladen aantreffen, kunnen niet meer

Kamper theologen hebben de uitdaging aangenomen om het h-woord ter discussie te stellen. In Gereformeerde hermeneutiek vandaag (onder redactie van Ad de Bruijne en Hans Burger) geven ze een visie op exegese en hermeneutiek. Het is een spannend boek geworden. Eerlijke vragen worden gesteld. De schrijvers willen recht doen aan zowel de Bijbel als het gezaghebbende Woord van God, als aan de mens in al zijn culturele bepaaldheid als schepsel van God. Een boek dat recht doet aan onze traditie – met onder anderen Augustinus, Calvijn en Bavinck – en aan alle nieuw verkregen kennis.

Met Gereformeerde hermeneutiek vandaag is het laatste woord over hermeneutiek beslist niet gezegd. Het biedt zo veel argumenten en zo veel stof tot nadenken dat een simpele beschuldiging niet meer kan. Ook de voorspelbare afwijzingen, die we in sommige kerkelijke bladen aantreffen, kunnen niet meer. Dit soort beschuldigingen en afwijzingen komen als een boemerang terug: ze getuigen van een fundamentalistische en biblicistische benadering, die onrecht doet aan het levende Woord van God.