NGK Culemborg en de omgekomen Joden

Praktijkcentrum | 26 mei 2018
  • Praktijklokaal

Speelt het verleden van het gebouw waarin je als kerkelijke gemeente elke zondag samenkomt, een rol in wat je doet en zegt? In ieder geval wel voor de NGK in Culemborg. Die gemeente komt samen in een oude synagoge.

Het kerkgebouw van de NGK Culemborg. (beeld Corazón espinado/Wikimedia)

Het kerkgebouw van de NGK Culemborg. (beeld Corazón espinado/Wikimedia)

In het Venster, het mededelingenblad van Culemborg, geeft Harm Peter Smilde vlak voor 4 mei aandacht aan het verleden van wat nu het kerkgebouw is. Hij herinnert aan de datum van de deportatie: vrijdag 9 april 1943. Hij noemt een aantal weggevoerde Joden bij naam, vertelt iets over hun geschiedenis en zegt dan: ‘Het zijn maar een paar namen van mensen die in de vooroorlogse jaren op sjabbat naar de synagoge liepen. In hun voetstappen lopen wij op zondagochtend naar de deur van wat nu onze kerk is. Een bedehuis voor alle volkeren. Wij zitten waar zij eens zaten.’

Met de woorden over het bedehuis verwijst Smilde naar de tekst uit Jesaja 56:6-7 die boven de ingang van de synagoge staat, zoals bij veel synagogen. In die tekst zegt de HEER: ‘ieder die de sabbat in acht neemt en niet ontwijdt (…) hem breng Ik naar mijn heilige berg, hem schenk Ik vreugde in mijn huis van gebed’.

Over de auteur
Praktijkcentrum

Het Praktijkcentrum (GKv) ondersteunt en begeleidt kerken bij het gemeente-zijn in een geseculariseerde cultuur. Zie www.praktijkcentrum.org.

Meest gelezen

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel
Gods blik op migratie

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum
  • Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel
Begin van Genesis – geschiedenis?

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens
  • Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances. 

Lees artikel
De mythe van de schuldige omstander?

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp
  • Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief