Geroepen tot compromissen

0

Hoeveel ruimte gunnen we elkaar om verschillend te denken over de vragen rond homoseksualiteit? Wat vraagt Christus van homoseksuele gemeenteleden over de manier waarop ze hun leven inrichten? Is elkaar aanvaarden een verkeerde toegeeflijkheid of juist een heilzaam compromis? Wim Dekker bespreekt naar aanleiding van deze vragen twee Bijbelgedeelten.

Hoe kon je als gelovige Jood zomaar je eigen Bijbel anders gaan lezen en besnijdenis, reinheidswetten, spijswetten enzovoort gaan relativeren? (beeld ungvar/Shutterstock)

Hoe kon je als gelovige Jood zomaar je eigen Bijbel anders gaan lezen en besnijdenis, reinheidswetten, spijswetten enzovoort gaan relativeren? (beeld ungvar/Shutterstock)

Te allen tijde waren er verschillen van inzicht binnen de ene kerk van Jezus Christus. Soms werden te lang ketterijen geduld, maar minstens zo vaak kwam het tot een scheuring over een kwestie die achteraf gezien geen scheuring waard was. Een scheuring is eigenlijk ook een onmogelijke mogelijkheid, omdat er maar één lichaam van Christus is. Als daarin een scheuring optreedt, dan moet de situatie zo ernstig zijn dat we zeker weten dat de andere partij vanwege leer of leven zich geheel buiten dit lichaam heeft geplaatst. Zolang we daarover in onzekerheid zijn, zijn we geroepen tot voortgaand gesprek en moeten we niet uitsluiten dat het compromis een heilige roeping is.

Vandaag dreigen scheuringen binnen het lichaam van Christus, wereldwijd maar ook in ons eigen land, vanwege diepgaande verschillen van inzicht rond de vraag hoe homoseksuele gemeenteleden hun leven behoren in te richten. Hoeveel ruimte gunnen we elkaar om hierin verschillend te denken? Dat is een belangrijke vraag. Een andere belangrijke vraag is of we, wanneer die ruimte er is, kunnen komen tot werkbare compromissen, waarin mensen over en weer om Christus’ wil zich serieus genomen voelen. Met het oog op deze vragen wil ik in deze bijdrage twee Bijbelgedeelten bespreken die ons wellicht verder kunnen helpen, te weten Handelingen 15 en Romeinen 14-15.

Jood en heiden

In de kerk van Christus is het van meet af heel spannend geweest of de eenheid bewaard zou kunnen worden, met name vanwege het grote cultuurverschil tussen christenen die behoorden tot het Joodse volk en christenen uit de heidenen. Het ging hier om twee totaal verschillende culturen die elkaar ontmoetten. Mensen moesten hun culturele verschillen gaan relativeren vanwege de ene doop in de ene naam van de ene God en Vader van Jezus Christus.

Het ging ook om totaal verschillende manieren waarop de Bijbel (voor hen was dit wat wij nu het Oude Testament noemen) gelezen werd. Hoe kon je als gelovige Jood zomaar je eigen Bijbel anders gaan lezen en besnijdenis, reinheidswetten, spijswetten enzovoort gaan relativeren?

Deze kwestie was geen scheuring waard

Uitvoerig kwam de kwestie aan de orde op het zogeheten apostelconvent in Jeruzalem, waarover we lezen in Handelingen 15. Hoe werd daar een dreigende scheuring voorkomen? Allereerst door de erkenning dat christenen aan beide kanten van de etnische en culturele kloof de heilige Geest ontvangen hadden, die hen deed zeggen: Jezus is Heer. In de tweede plaats door enkele zaken te formuleren die grote botsingen en ergernissen tussen de twee culturen zouden moeten voorkomen: de christenen uit de heidenen moeten zich onthouden van dingen die door de afgoden besmet zijn, van ontucht, van het verstikte en van bloed. Samen met een Joodse medebroeder een stuk vlees eten dat niet koosjer geslacht is, dat gaat niet. Dat stuit hem zo tegen de borst, dan wordt de eenheid in Christus in gevaar gebracht.

Elders uit het Nieuwe Testament en uit de kerkgeschiedenis wordt duidelijk dat het hier niet gaat om regels voor alle tijden. Het is een tijdelijk compromis dat de eenheid diende en ons daarmee uitnodigt om in elke nieuwe culturele context te zoeken naar omgangsregels die voorkomen dat de beleving van de eenheid in Christus onmogelijk wordt. Het criterium is dat we het werk van de heilige Geest in de ander niet kunnen ontkennen. Waarom niet? Omdat hij Jezus als Heer van zijn leven belijdt, bereid is Hem te volgen en zo met ons samen Hem aanroept in liederen en gebeden.

Benieuwd naar het hele artikel? Bestel nu het hele themanummer over homoseksualiteit via administratie@onderwegonline.nl. Onze administratie stuurt u het nummer zo snel mogelijk toe.

U moet u inloggen om dit artikel te bekijken. Inloggen om toegang te krijgen.
Delen.

Over de auteur

Wim Dekker is emeritus predikant in de PKN en was werkzaam voor de IZB.

Laat een reactie achter