Op weg naar Pasen

0

Ingrid Plantinga is theoloog en schrijft boeken over geloofsopvoeding. Willemijn de Weerd is kinderboekenschrijfster en voormalig leerkracht in het basisonderwijs. Samen werkten ze aan een prentenboek en dagboek over christelijke feesten, De rode draad van Gods liefde. Hoe zouden zij het paasverhaal aan kinderen vertellen?

Ingrid: ‘Ik herinner me van vroeger vooral het paasontbijt en dat we veel eieren aten. Goede Vrijdag herinner ik me beter. Dan ging je ’s avonds naar de kerk, wat je normaal nooit deed. Er hing een droevige sfeer in de kerk en we zongen alleen maar psalmen. Ook al wist je dat het twee dagen later Pasen was, de teksten gingen daar nog niet over. Ik denk dat ik het verdriet van Goede Vrijdag echt wilde voelen. Het was een bijzonder moment, ook al werd er verder niet veel over gepraat. Je ging mee, deed mee en je ouders hoopten dat je dat zou blijven doen.’

Willemijn: ‘Ik herinner me weinig van Pasen en Goede Vrijdag als kind. De buurtvereniging verstopte eieren in het bos tegenover ons huis. Dat vond ik grappig, omdat ik precies wist waar de eieren lagen, ook al deed ik niet mee aan het zoeken. Als tiener ging ik met Pasen bij zonsopgang met vrienden van de jeugdvereniging zingen. Ik had het met mijn vriendinnen vaak over geloven en dan samen zoiets doen, dat was echt heel mooi.’

‘Ik herinner me vooral het paasontbijt
en dat we veel eieren aten’

Ingrid: ‘Als ik terugkijk, zijn het met name de rituelen die je onthoudt. Het eieren zoeken, het bijzondere ontbijt, de dingen die je anders niet doet. Daar probeer ik met mijn kinderen nu ook rekening mee te houden en woorden aan te geven. Ik laat ze nieuwe rituelen verzinnen die aansluiten bij het feest. Als tiener kon ik keurig verwoorden dat Jezus voor mijn zonden gestorven was. Geloven bestond uit de aangeleerde dogma’s die ik aannam. Later ben ik daar anders naar gaan kijken. Ik wens dat mijn kinderen Jezus’ liefde op allerlei momenten in hun leven ervaren. Rituelen kunnen daarbij helpen. Zo steken we een week voor Goede Vrijdag zeven kaarsen aan. Elke dag lezen we een tekst, een aanklacht, tegen Jezus of onszelf, en doven we een kaars. Op Goede Vrijdag zijn alle kaarsen gedoofd. Met Pasen steken we alle kaarsen weer aan. Mijn dochter vroeg me laatst: “Dat doen we dit jaar toch wel weer, hè?”’

Willemijn: ‘Daarom vind ik het mooi om extra aandacht aan de feesten te besteden. En dan bedoel ik niet alleen Kerst, maar juist ook Pasen, Hemelvaart en Pinksteren. Je viert het evangelie door de feesten. Gods liefde loopt daar als een rode draad doorheen.’

Willemijn de Weerd: ‘Vertel het verhaal van Jezus’ liefde en zijn lijden zonder precies te beredeneren hoe het was.’ (beeld van Hans van Sloten)

Willemijn de Weerd: ‘Vertel het verhaal van Jezus’ liefde en zijn lijden zonder precies te beredeneren hoe het was.’ (beeld van Hans van Sloten)

Hoe zijn jullie nu met Pasen bezig?
Willemijn: ‘Naast schrijven mag ik me ook bezighouden met voorstellingen, rondom Pasen, Pinksteren en andere feestdagen. Thuis zijn mijn dochters (16, 15, 13 en 8 jaar) heel verschillend bezig met de feestdagen. Soms raakt muziek hen, of helpt het om wat dieper op de Bijbelteksten in te gaan. Niet iedereen is even creatief, hoewel een van mijn dochters het nu helemaal leuk vindt om Bijbelteksten op het raam te schrijven.’

Hoe kun je vandaag de dag het beste het paasevangelie aan kinderen en tieners vertellen?
Willemijn: ‘Het is best ingewikkeld om te begrijpen waarom iemand moet sterven. Zeker voor kinderen in de basisschoolleeftijd is het belangrijk om dan bij het begin te beginnen. Laat zien dat de verschillende verhalen, uit het Oude en Nieuwe Testament, bij elkaar horen. Het geeft vooral houvast aan kinderen die niet met de Bijbel opgegroeid zijn. Maar ook kinderen die het paasverhaal al vaak gehoord hebben, kan het helpen. Door grote lijnen te zoeken gaan ze nieuwe dingen ontdekken en andere vragen stellen.’

Ingrid: ‘Het is belangrijk het hele verhaal te vertellen. Wanneer je alleen over Goede Vrijdag en Pasen vertelt, bestaat het gevaar dat geloven voor je kinderen voelt als een wiskundige formule. Zonde en dood horen bij Goede Vrijdag (-1), Jezus nam de zonde op zich en overwon de dood (+1). Laat het paasevangelie een wonder zijn.’

Vertel je aan kinderen van alle leeftijden hetzelfde verhaal?
Willemijn: ‘Sommige ouders kleuren het verhaal te veel voor hun kinderen in of denken: dat vertel ik mijn kind (nog) niet. Natuurlijk is het goed om rekening te houden met de leeftijd van je kind en waar hij of zij gevoelig voor is. Maar probeer te voorkomen dat je iets wat jij lastig vindt op je kind projecteert. Aan de andere kant kan Pasen voor kinderen ook heel heftig zijn. Niet iedereen kan goed omgaan met beelden in filmpjes over een lijdende Jezus. Als kleuterjuf geef je op Goede Vrijdag al een doorkijkje naar Pasen wanneer je het verhaal vertelt; bij pubers hoef je dat doorkijkje waarschijnlijk niet te geven.’

Ingrid: ‘Dat herken ik wel. Mijn zoon gaat veel reëler met beelden van lijden om dan mijn dochters. Het belangrijkste is dat je voor ogen houdt wat de boodschap is die je door wilt geven. De boodschap van Gods liefde, door de hele Bijbel, is zo fascinerend! Het is ontzettend leuk om te zien hoe kinderen en jongeren daarin zoeken. Geef tieners de ruimte om vragen te stellen. Als tiener was ik best wel een braaf kind. Ik voelde me niet echt zondig, maar wist dat ik wel zondig was. Daardoor kwam de boodschap van Gods liefde niet echt bij me binnen. Later ben ik gaan inzien dat zonde alles is wat je zonder God doet, alles waarbij je jezelf vooropstelt. Net als iedere tiener moest ik zelf ontdekken wat ik meenam en welke betekenis het voor mij had.’

‘Het gevaar bestaat dat geloven voor kinderen
als een wiskundige formule voelt’

Willemijn: ‘Maar leeftijd of levensfase zeggen ook niet alles. Wat voor de een veel betekenis heeft, kan voor de ander veel minder van betekenis zijn. Soms zet ik een lied op waardoor ik geraakt ben en zeggen mijn kinderen: “Mam, wat draai jij depressieve muziek.”’

Hoe kunnen ouders met hun kinderen naar Pasen toeleven?
Ingrid: ‘Neem de tijd en zorg dat je antennes uitstaan. De tieners in onze kerk wilden laatst graag iets doen met het beeld van een lieveheersbeestje: zoals een lieveheersbeestje bladluizen opeet, zo heeft Jezus onze zonden weggenomen. Een mooi beeld, dat misschien niet helemaal overeenkomt met wat je eerder gehoord hebt, maar waar je goed over door kunt praten.’

Willemijn: ‘Vertel het verhaal van Jezus’ liefde en zijn lijden zonder precies te beredeneren hoe het was. God dienen betekent niet dat je alles begrijpt. Verhalen die ik lastig vind, kunnen voor een ander belangrijk zijn. Maak de betekenis van Pasen niet te smal en probeer, zeker met tieners, eens verschillende invalshoeken uit. Zoom uit: wat betekent dit voor de wereld, voor de anderen en voor de mensen in Jezus’ tijd? En zoom in: wat betekent dit voor mijn omgeving en voor mij?’

Ingrid Plantinga: ‘Ik wens dat mijn kinderen Jezus’ liefde op allerlei momenten in hun leven ervaren. Rituelen kunnen daarbij helpen.’ (beeld Hans van Sloten)

Ingrid Plantinga: ‘Ik wens dat mijn kinderen Jezus’ liefde op allerlei momenten in hun leven ervaren. Rituelen kunnen daarbij helpen.’ (beeld Hans van Sloten)

Ingrid: ‘Veel dingen die ik met mijn kinderen doe, komen spontaan bij me op. Mijn kinderen vragen weleens bij een tekst of opdracht die ze leuk vinden: “Mama, heb jij dit bedacht?” Zo houden we als gezin één keer per jaar een wisseldag. De kinderen zijn die dag de baas en bepalen wat we doen en eten. Toen ze die opdracht in het dagboek tegenkwamen, begrepen ze meteen waar die vandaan kwam. Ik hoor andere ouders weleens zeggen: “Deze opdracht vind ik zo leuk, dat bedenk ik zelf echt niet hoor.” Maar maak het jezelf niet te moeilijk en kies voor vormen die bij jou en jouw gezin passen.

En natuurlijk is het ook zo dat het goed kan zijn om sommige dingen in je dagelijkse structuur in te bouwen. Misschien hebben je pubers geen zin om vijf of tien minuten naar een dagboekje te luisteren, maar ze worden er vast ook niet minder van, en wie weet steken ze er iets van op.’

Willemijn: ‘Als ik verf moet kopen en een canvasdoek, dan haak ik af. Dat vind ik te veel gedoe. Het gaat niet om het grote, meest creatieve of indrukwekkende.’

Ingrid: ‘Geen stress. Pasen betekent ook: God maakt telkens een nieuw begin met ons. Als het dit jaar niet gelukt is om je met je kinderen voor te bereiden op Pasen is dat niet erg. God geeft je volgend jaar weer een kans.’

Wanneer werden jullie zelf (opnieuw) verrast door het paasverhaal?
Ingrid: ‘Mijn kinderen mochten op Goede Vrijdag kiezen wat we gingen eten. Ze kozen allemaal ingrediënten die ze bij de maaltijd vonden passen. Mijn zoon koos voor appelmoes. Een aantal jaren terug heeft hij een tijd in het ziekenhuis gelegen. Hij kon toen alleen maar vloeibaar voedsel verdragen. Vanuit deze ervaring hoort appelmoes voor hem bij lijden, bij de moeilijke en lastige dingen in het leven. Het ontroerde me hoe hij zich door zoiets verbonden voelde aan Jezus’ lijden.’

Willemijn: ‘Ik was op een openbare school om te vertellen over Pasen en de rode draad van Gods liefde. De voorstelling was door de plaatselijke kerk cadeau gegeven aan alle basisscholen. Een jongetje van een jaar of tien wilde me na afloop graag spreken. “Weet je dat ik altijd bang ben geweest voor God?”, zei hij. God was volgens hem een man met een paarse cape en een mes. “Maar nu ik deze verhalen gehoord heb, ben ik niet bang meer.” Het was heel bijzonder om te merken dat hij juist toen de Bijbel echt openging, ontdekte dat het anders was. Ik mocht hem uitleggen dat het verhaal van Abraham en Isaak anders ging dan hij dacht en dat God geen mensen vermoordt. Hij wil de dood juist overwinnen en dat is Hem gelukt!’

Delen.

Over de auteur

Geranne Tamminga werkt voor Weetwatjegelooft.nl en is redacteur van OnderWeg.

Laat een reactie achter