Column: Van ons allemaal

Wim van der Schee | 23 november 2019

Column

Het is typisch voor het publieke leven dat het van ons allemaal is. Het algemeen belang heet in het Engels niet voor niets ‘the common good’. Wat we gemeenschappelijk hebben maakt de samenleving uit. Dat bestaat uit van alles en nog wat: gemeenschappelijke hulpbronnen in grond en bodem, gemeenschappelijke gewoontes en tradities, taal, cultuur, opgebouwde kennis en praktijkervaring, ga zo maar door. Als er iets is wat de West-Europese samenlevingen vanouds kenmerkt, dan is het de overtuiging dat dit alles (en nog veel meer) van ons allemaal is.

Dat wordt nergens meer zichtbaar dan in het recht. Het recht vormt als het ware het geraamte van het algemeen belang. Het beschrijft de manier waarop wij willen samenleven, omdat we ervan overtuigd zijn dat we zo maximaal recht doen aan elkaar. Recht geldt voor ons allemaal, omdat het van ons allemaal is. Het ontstaan van een rechtsstaat hangt een-op-een samen met de diepe overtuiging dat het publieke leven van ons allemaal is.

Wat van niemand is,
valt toe aan de sterkste

Het is precies die overtuiging die inmiddels een jaar of dertig systematisch onderuitgehaald wordt. Zo ongeveer sinds Thatcher in Engeland riep dat er niet zoiets bestaat als een samenleving, is het ook in Nederland in zwang gekomen om te doen alsof wat publiek is van niemand is. Al lang vóór de financiële crisis was de sloop en uitverkoop van al het gemeenschappelijke aan de gang. Wat van iedereen is, kun je niet privatiseren. Wat van niemand is, valt toe aan de sterkste.

In die nieuwe situatie verandert het recht volkomen van karakter. Het wordt een complexe machine die particuliere belangen beschermt, vooral van mensen die dat kunnen betalen. En als het dat nog niet doet, omdat allerlei, ook internationale, rechtsregels van vóór de grote ontkenning van de samenleving dateren, kan dát recht vrijuit geminacht en genegeerd worden. De regering en vooral de woordvoerders van een paar regeringspartijen gaan erin voorop.

Wie er iets aan wil doen, zal weer bij het begin moeten beginnen: het publieke leven is niet van niemand, maar van ons allemaal.

Over de auteur

Wim van der Schee

Wim van der Schee is predikant van de hervormde wijkgemeente Lindtse Hof in Zwijndrecht.

Meest gelezen

Predikantsprofiel Kees Smit

Melissa van der Kamp

Kerkelijk leven
Predikantsprofiel

Het is een terugkerend woord als ik met Kees Smit in gesprek ben over de geestelijke verzorging en zijn werk als voorzitter van de Commissie Geestelijke Verzorging (CGV). Uit alles blijkt dat hij deze rol met hart en ziel vervult. Niet in de laatste plaats gedreven door zijn eigen ervaringen als geestelijk verzorger bij Defensie. Kees stelt dat geestelijk verzorgers waardevolle gesprekspartners kunnen zijn voor gemeenten, omdat juist zij werken op het grensvlak van kerk en samenleving. Ik praat met Kees door over zijn gedrevenheid als voorzitter en wat het geestelijk verzorger-zijn voor hem heeft betekend.

Lees artikel

Zonder genade geen toekomst voor mensen van vlees en bloed

Koert van Bekkum

Boekbespreking

Lezers van dit blad zal de naam Jurrien Mol wellicht niet veel zeggen. Toch is hij in de Protestantse Kerk in Nederland geen onbekende. Mol studeerde in Utrecht. Als predikant in diverse dorpen in Friesland ging het studeren gewoon door, want hij promoveerde op een mooi proefschrift over de verhouding tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid in het Oude Testament. Hij is bovendien voorzitter van de Confessionele Beweging, de in 2020 ontstane fusiebeweging van de Confessionele Vereniging (in de Nederlandse Hervormde Kerk) en het Confessioneel Gereformeerd Beraad (in de Gereformeerde Kerken in Nederland).

Lees artikel

De kerkelijke gemeente is net als de stad: groot genoeg om alles zelf te hebben

Lyanne De Haan-Wilts

Alphen tot Ommen
Kerkelijk leven

Anders dan de naam doet vermoeden, is de Kleine Kerk in Steenwijk met ruim 400 leden niet per se klein te noemen. Maar het gebouw is kleiner dan de Grote Kerk in Steenwijk, het gebouw, hemelsbreed 200 meter verderop, waarin de PKN kerkt. ‘Maar’, merkt Rick Winters op, ‘zij hebben op papier meer leden, dus zijn ook wat dat betreft een grote kerk. Toch denk ik dat er op zondag meer mensen bij ons zitten’.

Lees artikel

Heer, gebruik mijn woorden vandaag

Wilmer Blijdorp

Leespreek

In de rubriek leespreek publiceren wij een preek geschikt voor persoonlijke meditatie, ter bespreking op een Bijbelstudiekring of voor gebruik in de eredienst. In het laatste geval dien je altijd eerst contact met de auteur op te nemen om toestemming te verkrijgen. Bij deze preek is een PowerPoint-presentatie beschikbaar die je kunt opvragen bij de auteur. Deze preek van ds. Wilmer Blijdorp (verbonden aan NGK Barneveld-De Burcht) vertrekt vanuit het eerste vers van 1 Korintiërs 14. Een Bijbelvers dat vaak misbruikt of genegeerd is: ‘Richt je op de gaven van de Geest, vooral op die van de profetie.’ Op een nuchtere en tegelijk spannende manier, gelardeerd met diverse herkenbare voorbeelden, daagt Blijdorp zijn hoorders uit om toch vooral opmerkzaam te zijn op momenten waarop God in het hier-en-nu tot ons spreekt. En, in een vervolgstap, maakt hij hen ook bewust van het feit dat God ook door ons heen wil spreken.

Lees artikel