Praktijklokaal: kerk-zijn in coronatijd

Onze rubriek Praktijklokaal is grotendeels gewijd aan hoe we in deze periode dat Nederland vanwege het coronavirus op slot zit toch kerk kunnen zijn: ‘kerk in quarantaine’. Op de onlangs door ons gelanceerde webpagina ’Kerk in quarantaine’ zijn nog veel meer tips te vinden over kinder- en jeugdwerk, pastoraat, preken, gebed en kringen.

Kerken ook doordeweeks online

De meeste gemeenten verzorgen in deze tijd op de zondagen een online kerkdienst. Maar sommige gemeenten zijn ook doordeweeks via hun eigen Facebookpagina en YouTubekanaal present met meditaties, gebeden en liederen.

De Tabernakelkerk (NGK Apeldoorn) verzorgt tweemaal per week een middaggebed van tien tot vijftien minuten: ‘een woord, een lied en een gebed voor overdag’, verzorgd door dominee Willem Smouter en kerkelijk werker Jan van Raalte. In Kruispunt Vathorst (CGK/NGK/PKN) zijn er elke dinsdag- en vrijdagavond een half uur lang ‘Kruispunt Devotionals’, ‘een moment van bemoediging, toewijding en aanbidding’, met liederen door de eigen band, een overdenking en een gebed.

De Petrakerk (GKv Bunschoten-Oost) biedt elke woensdagavond een ‘midweekmeditatie’ met zang, overdenking en gebed. Deze avondgebeden van ruim een half uur worden verzorgd door de predikanten Bas Buitendijk en Joop Schreuder en enkele gemeenteleden.

De Levensbron (GKv Nijkerk-Oost en -West) komt al vanaf het begin van de coronacrisis zelfs dagelijks digitaal bij de gemeenteleden binnen via ochtendoverdenkingen: ‘Op deze manier proberen we dicht bij elkaar en bij onze goede Vader in de Hemel te zijn.’ In zeven minuten bieden de predikanten Albert Postma en Anne Rienks en gemeentelid Jonneke Koenderink via de Facebookpagina ‘Bron van Leven’ een meditatie, een gebed en een lied. Inmiddels staat er op Spotify al een lange playlist van deze liederen.

Kindernevendienst via Zoom

(beeld Harrison Haines/Pexels)

Hoe houden de kinderen van onze gemeente in deze tijd contact met hun kerkvriendjes en -vriendinnetjes? Het antwoord op die vraag vond kinderwerker Ingrid Nagel van de Westerkerk (NGK) in Bunschoten-Spakenburg in het opzetten van een kindernevendienst via Zoom. In het pre-coronatijdperk gingen de vier- tot achtjarigen van de Westerkerk de ene week naar de kindernevendienst, terwijl ze de andere week hun complete eigen kinderdienst hadden. In plaats van de kindernevendienst is er nu elke twee weken een online kindernevendienst via Zoom.

Na afloop van de ‘gewone’ kerkdienst kunnen de kinderen via een vaste inlog en een wisselend wachtwoord terecht in hun eigen Zoom-ruimte. In een half uur tijd horen en zien ze daar een Bijbelverhaal, wordt er gezongen en gebeden en hebben ze contact met elkaar. Aan het eind wordt het knutselmateriaal aangekondigd dat na de dienst thuis kan worden gedownload.

‘Vooral het elkaar even zien is de grootste toegevoegde waarde van Zoom’, vindt Ingrid Nagel. ‘Je verliest elkaar zo snel uit het oog. Daarom proberen we de kinderen op deze manier met elkaar te verbinden.’ Ze is enthousiast over de mogelijkheden die Zoom biedt. ‘Nu zijn er meestal zo’n twintig kinderen, maar er is nog alle ruimte voor groei. Er zijn prima mogelijkheden voor interactie: samen een liedje zingen, duimpjes omhoog, een high five geven, naar elkaar zwaaien, maar ook vertellen hoe het met je gaat, vragen beantwoorden, gebedsonderwerpen noemen, chatten en dergelijke.’ Er is elke zondag veel online aanbod voor kinderen, maar volgens haar maakt juist ‘het contact met elkaar als kerkvriendjes en -vriendinnetjes’ deze aanpak uniek.

Aandacht voor huiselijk geweld en misbruik

(beeld Teresa Howes/Pexels)

Voor elk gezin is dit een bijzondere tijd. Vaak in goede zin: eindelijk allemaal bij elkaar, maar soms ook in slechte zin: niet altijd gaat het er harmonieus aan toe. Het Meldpunt Misbruik (CGK, GKv en NGK) stimuleert dat Interne Vertrouwenspersonen (IVP) daar in hun gemeenten aandacht voor vragen. Trudy van der Boom, IVP’er in de GKv Hoogeveen, heeft die oproep onder de aandacht gebracht van de oudsten en diakenen van haar gemeente en van de classiskerken. Samen met haar collega Harm Mannak vraagt ze in het kerkblad gemeenteleden ‘om alert te zijn op signalen van kwetsbare gezinnen. Want met elkaar willen we een veilige kerk zijn voor jong en oud.’

IVP’ers werken aan preventie en zijn aanspreekpunten bij vermoedens van misbruik of huiselijk geweld. Daarnaast zijn er ook andere gevaren: ‘Kinderen zitten voor hun (school)werk de hele dag achter de computer, vaak met apps als ‘Tiktok’ of andere, op het oog onschuldig lijkende, platforms. Het is al gebleken dat mensen met slechte bedoelingen zo contact proberen te leggen.’ Bovendien is ook online porno dichtbij.

Webtips: www.meldpuntmisbruik.nl/aandacht-voor-gezinnen en www.ikvermoedhuiselijkgeweld.nl

Oog voor singles

Gezinsleden hoeven geen afstand van elkaar te houden. Knuffels blijven mogelijk. Dat ligt anders voor wie alleen door het leven gaan. Een van hen vertelt: ‘Het is al weken geleden dat ik iemand aangeraakt heb, en toen ging het om een handdruk, niet meer.’ In veel kerkbladen klinkt: vergeet de ouderen en alleenstaanden niet. Maar speciale aandacht voor de positie van vooral jongere singles is er niet veel. Dominee Rutger Heij (GKv Heemse) heeft die wel: ‘We zijn geschapen op contact: we hebben ogen om de ander te zien, oren om naar de ander te luisteren, een mond om elkaar te bemoedigen, en voeten en handen om elkaar daadwerkelijk te ontmoeten. Maar we lopen nu met een boog om elkaar heen. Laten we de middelen die we nog hebben, zoals (video)bellen, een kaartje, mailtje of appje, blijven gebruiken om naar elkaar om te zien.’

Webtip: www.missienederland.nl/beweegdekerk/artikel/2020/04/22/Vergeet-je-singles-niet

Neem een gratis Proefabonnement op magazine OnderWeg.