Wat is er (nog) waar?

Bram Beute | 7 augustus 2020
  • Kringen

Staat er nog wel iets vast? Is er nog wel iets zeker? In de samenleving, en dus ook in gereformeerde kerkgenootschappen, heeft een grote verschuiving plaats gevonden. Waar vroeger bijna alles duidelijk leek, bestaat nu over tal van onderwerpen verschil van mening. Wat betekent deze verschuiving voor de roeping van de kerk om, zoals in 1 Timoteüs 3:15 staat, ‘pijler van de waarheid’ te zijn?

(beeld Teagan Maddux/Unsplash)

(beeld Teagan Maddux/Unsplash)

Wat betekent het dat Jezus zelf de Waarheid is? De nieuwe uitdaging voor de gemiddelde kerk lijkt te zijn: ‘omgaan met verschillen’. Een gesprek over waarheid leidt zo maar tot een felle discussie of het uitwisselen van ‘waarheden’. Advies: probeer het gesprek ook persoonlijk te maken en vraag door: waarom is dit voor jou belangrijk? Hoe is deze opvatting verbonden met jouw leven in geloof met God? Waarheid gaat namelijk in de Bijbel samen op met goedheid en liefde, waarbij bovendien gezegd wordt dat ons kennen van de waarheid beperkt is. Zie bijvoorbeeld Johannes 1:17 en 1 Korintiërs 13:8-9.

Als kring kun je, ter voorbereiding, de artikelen uit deze editie over ‘waarheid’ doorlezen. Hieronder vind je gespreksvragen naar aanleiding van de artikelen en van wat in Bijbel staat over ‘waarheid’.

1. Pieter Vos schetst in zijn beschouwing hoe het idee van wat waar is op den duur ook in de kerk veranderd is. Hoe sluit dat aan bij je eigen ervaring? Is de kerk in het verleden soms te hoogmoedig geweest in haar spreken over waarheid en is ze nu soms te bescheiden?

2. Remmelt Meijer constateert in zijn artikel (pagina 10 en verder) dat spreken over waarheid of over goed of fout mensen afstoot. Wat herken jij daarvan voor jezelf of mensen uit je omgeving? Hoe waardeer je dat?

3. In de reportage vertelt Jannet de Jong over hoe we in de gemeente kunnen omgaan met meningsverschillen over de waarheid. Waar kom jij zulke verschillen tegen? Hoe ga jij zelf om met verschillen?

4. Zelf schrijf ik in een artikel over ‘nepnieuws’ (vanaf pagina 20) dat, welke (on)waarheid er ook achter het nieuws zit, God door alles heen aan het werk is. Herken je dat?

Bijbel en waarheid

1. In Johannes gaat het vaak over waarheid. Goedheid en waarheid zijn met Jezus Christus gekomen (Johannes 1:17). Waarom is het belangrijk dat goedheid en waarheid samen op gaan? Wat gaat er niet goed als een van beide mist?

2. De duivel wordt door Jezus ‘de vader van de leugen’ genoemd. In hem is geen waarheid (Johannes 8:44). Wat is de grote leugen van de duivel?

3. Jezus noemt zichzelf de waarheid (Johannes 14:6). Wat betekent het voor onze omgang met de waarheid dat de waarheid een persoon is?

4. Op welke manier moet de kerk een ‘aanplakzuil’ voor de waarheid zijn (1 Timoteüs 3:15)? Hoe geef je dat met anderen in je gemeente vorm?

Tot slot

Wanneer is een min of meer eenduidige ‘waarheid’ belangrijk voor jou? Wanneer heb je er geen moeite mee als verschillende ‘waarheden’ naast elkaar staan? Kun je ook vertellen waarom dat voor jou zo belangrijk is?


  • Dit filmpje is een goede introductie voor een kringgesprek. Jurjen ten Brinke gaat in op de uitspraak ‘Jezus is de Weg, de Waarheid en het Leven’. Wat betekent het dat Jezus ‘de Waarheid’ is? Mag iedereen zijn eigen waarheid hebben? Jurjen biedt genoeg vragen en stof tot nadenken om samen in gesprek te gaan. Het filmpje duurt ongeveer 10 minuten.
  • Bestaat de waarheid? Een wat meer wetenschappelijke benadering, waarbij zowel onze hersenen als psychologische aspecten besproken worden. Hoe herken je de drie typen waarheid uit dit artikel in de kerk?
  • Jos Douma vraagt zich in deze blog af hoe we ons verlangen naar waarheid – echtheid – vorm kunnen geven in de kerk. Wat is de positie van de waarheid als je kijkt naar het drieluik: hoofd, hart, handen?
  • Waarheid – en leugen – kunnen een relatie maken of breken, zoals je ook ziet in deze scène van The Passion.
Over de auteur
Bram Beute

Bram Beute is redacteur van OnderWeg en voorganger van Oase voor Nieuw-West en De Bron in Amsterdam Nieuw-West.

Meest gelezen

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Koert van Bekkum
  • Verdieping

Verwijst het begin van Genesis naar dingen die zijn gebeurd? Of spreken de hoofdstukken vooral over ons menselijk bestaan als zodanig, en over hoe God redt? Het laatste natuurlijk, aldus ds. Ulbe van der Meer afgelopen mei in dit blad. Laten we het profetisch-symbolische karakter van het paradijsverhaal omarmen. Dan zijn we af van ingewikkelde discussies over historiciteit, leren mensen hoe mooi en krachtig de Bijbel spreekt, en werpen we geen onnodige drempels op voor jongeren en buitenstaanders. 

Lees artikel
Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Redactie
  • Redactioneel

Er is alle reden om binnen de Nederlandse Gereformeerde Kerken van gedachten te wisselen over hoe je het begin van Genesis leest en welke plek de zondeval daarin inneemt. Reina Wiskerke besprak in haar column het opinieartikel van dominee Ulbe van der Meer over Genesis 3 (ND 6 juni, link). Ze vroeg zich daarin af waarom Onderweg, maandblad voor de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK), zijn opvatting ‘dropt’ bij de lezers, zonder reflectie op de noodzakelijkheid, reikwijdte en consequentie van zijn opvatting.

Lees artikel
Kerknieuws juni 2026

Kerknieuws juni 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Op 15 mei is ds. Johannes Theodoor Jonkman overleden. Hij werd op 13 januari 1950 geboren in Groningen en studeerde theologie in Kampen. In 1983 werd hij door GKv Drachten Zuid-Oost uitgezonden als zendingspredikant naar Kalimantan Barat (Indonesië). In 2000 werd hij gemeentepredikant in NGK Hardenberg-Centrum, waar hij vanaf 2015 aan verbonden was als emerituspredikant. De NGK Hardenberg-Centrum telt ruim 550 leden. Binnenkort verschijnt op onderwegonline.nl een in memoriam over ds. Jonkman.

Lees artikel
Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Lyanne De Haan-Wilts
  • Kerkelijk leven
  • Professorsprofiel

Ik ontmoet Myriam digitaal. Haar vakantie is net voorbij en dat is te zien, ze kijkt ontspannen met een kop thee de camera in. Toch geeft ze aan dat vakantie iets ingewikkelds heeft. Het leven als hoogleraar is gefragmenteerd en kent een permanente druk. De rust die vakantie brengt is elke keer weer even wennen. De adrenaline van haar dagelijks leven moet eruit en ze vindt het lastig om geen grip op zaken te hebben. Tegelijk hoopt ze dat ze de rust van de afgelopen vakantie mee kan nemen in haar werk van de komende tijd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief