Wat is er (nog) waar?

Bram Beute | 7 augustus 2020
  • Kringen

Staat er nog wel iets vast? Is er nog wel iets zeker? In de samenleving, en dus ook in gereformeerde kerkgenootschappen, heeft een grote verschuiving plaats gevonden. Waar vroeger bijna alles duidelijk leek, bestaat nu over tal van onderwerpen verschil van mening. Wat betekent deze verschuiving voor de roeping van de kerk om, zoals in 1 Timoteüs 3:15 staat, ‘pijler van de waarheid’ te zijn?

(beeld Teagan Maddux/Unsplash)

(beeld Teagan Maddux/Unsplash)

Wat betekent het dat Jezus zelf de Waarheid is? De nieuwe uitdaging voor de gemiddelde kerk lijkt te zijn: ‘omgaan met verschillen’. Een gesprek over waarheid leidt zo maar tot een felle discussie of het uitwisselen van ‘waarheden’. Advies: probeer het gesprek ook persoonlijk te maken en vraag door: waarom is dit voor jou belangrijk? Hoe is deze opvatting verbonden met jouw leven in geloof met God? Waarheid gaat namelijk in de Bijbel samen op met goedheid en liefde, waarbij bovendien gezegd wordt dat ons kennen van de waarheid beperkt is. Zie bijvoorbeeld Johannes 1:17 en 1 Korintiërs 13:8-9.

Als kring kun je, ter voorbereiding, de artikelen uit deze editie over ‘waarheid’ doorlezen. Hieronder vind je gespreksvragen naar aanleiding van de artikelen en van wat in Bijbel staat over ‘waarheid’.

1. Pieter Vos schetst in zijn beschouwing hoe het idee van wat waar is op den duur ook in de kerk veranderd is. Hoe sluit dat aan bij je eigen ervaring? Is de kerk in het verleden soms te hoogmoedig geweest in haar spreken over waarheid en is ze nu soms te bescheiden?

2. Remmelt Meijer constateert in zijn artikel (pagina 10 en verder) dat spreken over waarheid of over goed of fout mensen afstoot. Wat herken jij daarvan voor jezelf of mensen uit je omgeving? Hoe waardeer je dat?

3. In de reportage vertelt Jannet de Jong over hoe we in de gemeente kunnen omgaan met meningsverschillen over de waarheid. Waar kom jij zulke verschillen tegen? Hoe ga jij zelf om met verschillen?

4. Zelf schrijf ik in een artikel over ‘nepnieuws’ (vanaf pagina 20) dat, welke (on)waarheid er ook achter het nieuws zit, God door alles heen aan het werk is. Herken je dat?

Bijbel en waarheid

1. In Johannes gaat het vaak over waarheid. Goedheid en waarheid zijn met Jezus Christus gekomen (Johannes 1:17). Waarom is het belangrijk dat goedheid en waarheid samen op gaan? Wat gaat er niet goed als een van beide mist?

2. De duivel wordt door Jezus ‘de vader van de leugen’ genoemd. In hem is geen waarheid (Johannes 8:44). Wat is de grote leugen van de duivel?

3. Jezus noemt zichzelf de waarheid (Johannes 14:6). Wat betekent het voor onze omgang met de waarheid dat de waarheid een persoon is?

4. Op welke manier moet de kerk een ‘aanplakzuil’ voor de waarheid zijn (1 Timoteüs 3:15)? Hoe geef je dat met anderen in je gemeente vorm?

Tot slot

Wanneer is een min of meer eenduidige ‘waarheid’ belangrijk voor jou? Wanneer heb je er geen moeite mee als verschillende ‘waarheden’ naast elkaar staan? Kun je ook vertellen waarom dat voor jou zo belangrijk is?


  • Dit filmpje is een goede introductie voor een kringgesprek. Jurjen ten Brinke gaat in op de uitspraak ‘Jezus is de Weg, de Waarheid en het Leven’. Wat betekent het dat Jezus ‘de Waarheid’ is? Mag iedereen zijn eigen waarheid hebben? Jurjen biedt genoeg vragen en stof tot nadenken om samen in gesprek te gaan. Het filmpje duurt ongeveer 10 minuten.
  • Bestaat de waarheid? Een wat meer wetenschappelijke benadering, waarbij zowel onze hersenen als psychologische aspecten besproken worden. Hoe herken je de drie typen waarheid uit dit artikel in de kerk?
  • Jos Douma vraagt zich in deze blog af hoe we ons verlangen naar waarheid – echtheid – vorm kunnen geven in de kerk. Wat is de positie van de waarheid als je kijkt naar het drieluik: hoofd, hart, handen?
  • Waarheid – en leugen – kunnen een relatie maken of breken, zoals je ook ziet in deze scène van The Passion.
Over de auteur
Bram Beute

Bram Beute is redacteur van OnderWeg en voorganger van Oase voor Nieuw-West en De Bron in Amsterdam Nieuw-West.

Meest gelezen

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In de eerste aflevering van deze rubriek is aan vier intensief betrokken NGK-predikanten gevraagd hoe de synodebesluiten bij henzelf en in hun gemeente zijn gevallen. Daaruit bleekt dat er grote verschillen tussen gemeentes ontstaan. In de tweede aflevering is aan drie hoofdrolspelers ter synode toelichting gevraagd op keuzes en besluiten. In deze derde aflevering vragen we aan René de Reuver, voormalig scriba van de Protestantse Kerk in Nederland hoe hij ontwikkelingen in de NGK ziet en wat hij ons zou willen meegeven.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Als schaduwen over de wereld vallen

Als schaduwen over de wereld vallen

Louren Blijdorp
  • Verdieping

De tijden zijn somber en ernstig. Oorlogen zijn niet meer ver weg en de wankelende wereldorde geeft een sluimerende onzekerheid. Ook in het nog altijd ongekend welvarende en vredige westen van Europa knaagt het: trollenlegers, hackers, mysterieuze drones dringen ons continent binnen. Het leidt tot groeiend onbehagen, polarisatie, bedreiging van de rechtstaat. En dan klopt ook nog de klimaatcrisis onverbiddelijk aan. Die nog veel existentiëlere dreiging die de randvoorwaarden van ons bestaan zelf bedreigt wordt haast vergeten. Maar ook die slapende reus morrelt aan de bedrieglijke rust van Noordwest-Europa.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief