Column: Polarisatie

Zomaar twee stukken in de krant, op een zaterdag in september. Ze raken me, merk ik. Allereerst het commentaar in het Reformatorisch Dagblad. Dat toont zich, als verwacht, niet alleen kritisch over de openstelling van de ambten voor vrouwen door de GKv-synode, maar suggereert de CGK-synode ook om korte metten te maken met soortgelijke tendensen in eigen kring. Daarnaast een verhaal in het Nederlands Dagblad over de volstrekt tegengestelde richting waarin SGP en ChristenUnie opereren in het Europarlement. Twee voorspelbare berichten, zou je zeggen. Maar vergis je niet. Deze berichten illustreren ook treffend de Trump-achtige polarisatie die in gereformeerde kring gaande is.

Natuurlijk, bevindelijk- en orthodox-gereformeerd gaan nauwelijks samen en hebben elkaar altijd verketterd. ‘Te makkelijk en te werelds’ staat al eeuwen tegenover ‘te zwaar en overgeestelijk’. Toch was er over en weer vaak ook geestelijke herkenning in liefde voor Christus, de psalmen en de belijdenis. Soms bouwde men in breder verband samen iets op: de ARP, de Willem de Zwijger Stichting, Koers, het CDA, de RPF. Men had oog voor elkaars spiritualiteit en voor de waarde van culturele bevlogenheid en liefde voor de traditie.

Alsof je geen traditie nodig hebt om
de brug naar de toekomst te slaan

Dat lijkt nu lastiger dan ooit. De sfeer van de Trump era is het duidelijkst voelbaar in bevindelijk-gereformeerde kring, waar machthebbers klare opvattingen over schepping, m/v en homoseksualiteit inzetten om op scholen en in kerken en organisaties te komen tot een interne zuivering. Maar aan de andere kant vindt de polarisatie evengoed plaats. De tijd dat nog werd doorgevraagd naar de waarde achter een SGP-standpunt is voorbij. De neiging is sterk om een Geneefse psalm of belijdenisartikel vooral te beschouwen als iets uit het verleden. Alsof je geen traditie nodig hebt om de brug naar de toekomst te slaan.

De Christelijke Gereformeerde Kerken – de enige kleine gereformeerde kerk waarin beide tradities wél samen optrokken – lijken een hoge prijs te gaan betalen voor het afscheid dat velen in hun hart al van de ander hebben genomen. Mocht in deze kerken, wat God verhoede, iets echt stuk gaan, weet dan dat zij niet de enigen zijn die schade lijden aan hun ziel.