Het pinkstert in de woestijn

‘Legde de Heer zijn Geest maar op heel het volk! Profeteerde iedereen maar!’
Numeri 11:29b

Het lijkt soms wel of de kerk vrijwel is lamgeslagen door die vermaledijde Goliath die COVID-19 heet. Van alles is en blijft afgelast en wat komt er nu helemaal voor in de plaats? Waar is de inventiviteit, de positiviteit? Ik hoorde iemand fatalistisch beweren: ‘de spirit is eruit’. Hoe krijg je de spirit er weer in? Misschien helpt het als we onze eigen kerkgeschiedenis induiken. De woestijn in met Mozes en ontdekken hoe het daar, midden in een hopeloze situatie, ineens begint te pinksteren!

De situatie van Israël in Egypte was ten hemel schreiend. Maar nu de verlossende Exodus eindelijk heeft plaatsgevonden, kun je de situatie van Israël in de woestijn maar beter niet romantiseren. Het is bepaald geen avontuurlijke vakantietrip die Vader met zijn zoon onderneemt. Ondanks de hemelse voedselvoorziening is het permanent afzien en geduld oefenen. Je zult maar je vaste onderkomen hebben verruild voor een tentenbestaan. Dat is enorm wennen. En dan het perspectief. Je weet dat het een keer afgelopen zal zijn, dat het Beloofde Land bereikt wordt, maar wanneer in vredesnaam!?

Jacob de Wit, 1695 – 1754, collectie Paleis op de Dam. Via Wikimedia Commons.

Het is een onafzienbaar uitgerekte test of je de Initiatiefnemer van deze onderneming wel vertrouwt. En zijn handlanger Mozes idem dito. Zomaar gaan je gedachten cirkelen rond dat wat je vroeger had, maar nu niet meer hebt. ’s Nachts droom je van sudderlapjes. Hoe lang is het nu al geleden dat je je een na laatste geit slachtte en een feestmaal genoot tussen al die ‘alleen-maar-manna-dagen’? De laatste geit dan maar? Maar dan zou je voortaan geen melk meer hebben. Een portable moestuintje heb je ook al niet bij je. Laat staan dat er in de woestijn een rivier is om in te vissen. Al met al een licht ontvlambare situatie.

Dat gebeurt dan ook. Het tentenkamp wordt een waar paradijs voor beroepsmopperaars. Die zijn er volop: de groep profiteurs, die in het kielzog van Israël Egypte had verlaten, gaat voorop in de moppercampagne. Herkenbaar toch: leven op kosten van de overheid en tegelijk standaard ontevreden zijn over diezelfde overheid? Bovendien zul je uit ervaring weten dat het moppervirus, als het eenmaal is uitgebroken, uiterst besmettelijk kan zijn voor wie zich er niet tegen wapent. Hangt er boven ons eigen land – volgens de statistieken zo ongeveer gelukkigste land ter wereld – ook niet een enorme mopperwolk? Vrijwel iedereen is min of meer ermee besmet. Als zelfbenoemde virologen gaat het van ‘waar zijn ze mee bezig?’ en ‘ze moeten zus en zo’ tot ‘hadden we maar’. En toch: ik denk dat niemand van ons ooit met een Israëliet van toen zou willen ruilen. Of wel?

Het moppervirus is uiterst besmettelijk
voor wie zich er niet tegen wapent

Expeditieleider Mozes is niet doof. Hij luistert naar al dat geklaag van het apathische volk. Het is op zich mooi als de manager bij zo’n outbreak begint met luisteren.

Het is ook goed dat hij meteen ermee naar de ‘directie’ gaat. Maar hier eindigt helaas het goede nieuws, want Mozes blijft zelf ook steken in verwijten. Mozes, de zachtmoedigste man van de hele aardbodem, is zelf geïnfecteerd met het moppervirus. En stevig ook! Je durft het nauwelijks hardop voor te lezen wat hij de Eeuwige in het gezicht durft te slingeren. Het is bepaald geen geparfumeerde smeekbede, die hij ootmoedig opzendt. Hij is zonneklaar 200% gefrustreerd. Hij voelt aan den lijve: ‘Het komt allemaal op mij neer – ik ben de outbreak-manager.’ Een eenpersoons-OMT. Hij kan dat volstrekt niet handlen en dus: ‘Ik stop ermee!’

Mozes dient zijn ontslag in. Hij wil hier weg, voorgoed. Hij wil dood. Dieper kan hij niet zinken: Mozes is echt op het dode punt aanbeland. Bedenk goed: daarmee is heel Gods onderneming op het dode punt aanbeland.

Hemelse ingreep

Het opvallendste is dat God het brutale gebed van zijn dienaar verhoort en hem over zijn dode punt heen helpt. Hij geeft het niet op met zijn volk. Mozes mag zeventig leiders van het volk zoeken om hem voortaan te helpen leidinggeven. Het OMT gaat van 1 naar 71 personen en wordt permanent. Bijeengekomen in besloten vergadering bij de ontmoetingstent, waar de Bewaarder van Israël op zo’n bijzondere manier aanwezig is, vervult de HEER hen met zijn heilige Geest. Wat uniek dat allen daar ter plekke aan het profeteren gaan! Ik had er wel bij willen zijn hoe zij daar, gegrepen door Gods Geest, getuigen van Gods heerlijkheid, zijn liefde en genade. Is dat niet de kern van ‘profeet zijn’? Een eenmalige gebeurtenis als voorteken van de eenmalige tekenen van Pinksteren. Als hemelse onderstreping van wat er is gebeurd: Gods Geest maakt zich meester van mensen. En dat zal te merken zijn!

Mozes zendt bepaald geen
geparfumeerde smeekbede op

Vanuit een regenboogscala aan nationaliteiten is op het pinksterfeest de hele wereld getuige van de hemelse geestelijke stortbui: de vervulling van Jezus’ belofte, verhoring van het gebed van een volhardende groep bidders. Ieder krijgt gelegenheid te reageren: door zich ervan te distantiëren of door zich te bekeren en ook persoonlijk de Geest te krijgen.

In de woestijncrisis zorgt God ervoor dat twee van de zeventig uit de vergadering van oudsten breken. Hij laat hun profetieën bij het hele volk terechtkomen. Eldad (God is liefde) en Medad (Gods beminde) worden zijn handlangers. Als Jozua’s reactie is ‘stop die twee!’, juicht Mozes juist toe wat ze doen: ‘Legde de Heer zijn Geest maar op heel het volk! Profeteerde iedereen maar!’ Je krijgt zomaar het idee dat hij al iets mag doorzien van het plan dat de Eeuwige via Joël en Petrus werkelijkheid laat worden op Pinksteren: een heel profetenvolk, een volk van het licht, een ‘pinksterbeweging’. Een kerk met als diepste missie: God grootmaken in de wereld. Door zich Medad, Gods beminde, te weten en Eldad, God is liefde, uit te dragen in woord en daad.

Spirit

Een gelovig mens kan moedeloos raken en aangetast worden door een gevaarlijk virus dat rondwaart. Als dat bij Mozes al gebeurde… Een kerk-in-crisis kan uit het lood geslagen raken en, door een verkeerde geest geïnfecteerd, druk zijn met het omgekeerde van wat zo mooi in haar eigen mission statement staat. ‘Is de Spirit er nog wel?’ kun je je afvragen. Maar een verhaal als dit, zo heftig als het is, helpt ons om de Spirit weer te zien en in zijn kracht Jezus te volgen, gedurende heel het ‘Handelingen 29’ waarin wij mogen leven en de naam van onze Heer groot maken tot Hij terug is.

Ter overweging

1. Mozes’ woord werd waar: God legde zijn Geest op heel zijn volk. Maar werd de ‘wens’ die hij in het openbaar uitte, zijn gebed, ook werkelijkheid? ‘Profeteerde iedereen maar!’ Leg zondag 12 van de Heidelbergse Catechismus eens naast je eigen leven. Waarmee ben je blij en waarnaar verlang je?

2. Hoe kun je met elkaar als gemeente merkbaar ‘een profetenvolk’ zijn in de samenleving van vandaag? Kun je dat concretiseren in een zichtbare actie van je huiskring?

3. Bedenk dat je bij de wereldkerk hoort: bidden voor en zo mogelijk contact leggen met christenen elders op de wereld en delen in de strijd die zij te strijden hebben.

4. Herken je het beeld van het lamgeslagen kerkelijk leven? Leg dat naast Handelingen 2:46. Wat gebeurt er als je de mensen van je huiskring om de beurt bij je thuis uitnodigt om samen te eten, samen een bemoedigend Woord te inhaleren, te bidden voor kerk en wereld en een lied te zingen tot eer van de Heer? Zal het niet meteen beginnen te pinksteren? Zou je dat willen?