Zwanger

‘Zwanger van woorden’ heet het hoofdstuk over bijbeluitleg in Dialoog, dans en duel. Preken voor tijdgenoten, het boek van Kees van Ekris, programmaleider van Areopagus/IZB en docent homiletiek aan de ETF Leuven. Kees is een goede luisteraar en lezer en als hij praat over preken of zelf preekt, boeit dat altijd. Geen wonder dat dit boek predikers en mensen die vaak een preek horen, helpt zichzelf eerlijk onder ogen te zien, verder te denken en verwonderd te zijn over wat het evangelie in de wereld doet.

Als bijbeluitlegger was ik benieuwd naar zijn kijk op de uitleg in de preekvoorbereiding. Je uiteindelijke legitimatie om als prediker in een kerkdienst op een podium iets te zeggen ligt immers niet in je persoon, maar in de Schrift zelf. Maar hoe pak je dat aan als je iets wilt zeggen tegen mensen die met vallen en opstaan op zoek zijn naar God?

Van Ekris’ kijk op de technische aspecten van de uitleg komen soms wat gedateerd over. Mooi omschrijft hij waarom het nodig is dat uitleggers afstand nemen van de waan van de dag om goed te kunnen studeren en luisteren. Ronduit confronterend is zijn realisme over gebrek aan ontwikkelde bijbelkennis in de gemeente en de verduisterende werking van een donker kerkelijk verleden van predikers en hoorders in de omgang met de Bijbel.

Het meest ontroerend vond ik echter hoe Van Ekris telkens omschrijft wat er met de prediker zelf gebeurt tijdens het maken en houden van een preek. Mijn preken gaan meestal over passages waarmee ik al even bezig ben. Soms tegen wil en dank. Onlangs móest ik wel een preek maken over de geslachtslijst in Genesis 10, omdat de verkondiging ervan over de omgang met verschillen tussen mensen zich krachtig opdrong. Maar hoe die focus en geestelijke gesteldheid te benoemen? Van Ekris kan het: de woorden woelen en bewegen, combineren zich met het leven van alledag en zoeken zich in een bijna lijfelijk proces een weg naar buiten om te leven onder de mensen. Dat is het dus, steeds weer: zwanger zijn van woorden.