‘Ik weet niet of Mia en ik elkaar in de hemel zullen zien’

Esther de Hek | 12 november 2022
  • Algemeen
  • Ontmoeting

Dominee Dingeman Quant levert momenteel drie gevechten: tegen de rouw, prostaatkanker en leverkanker. De predikant van wie wel gezegd wordt ‘bij trammelant, bel Quant’ leeft in bonustijd. Maar je zult hem niet horen mopperen, zegt hij. ‘Als God mij laat weten dat het mooi geweest is en het tijd is om mijn dienstwerk neer te leggen, zal ik dat in vrede kunnen doen.’

Op het eenpersoonsbed dat in de grote lichte huiskamer staat, ligt een afgemaakte legpuzzel van duizend stukjes. Een legpuzzel en een eenpersoonsbed in de kamer zijn opmerkelijkheden die ik me herinner van een eerder bezoek, drie jaar geleden. Dominee Dingeman Quant (72) was toen net een jaar columnist van OnderWeg. Ik was hoofdredacteur, en omdat we elkaar via ouders en onze kerkelijke historie kennen, bracht ik een koffievisite. Zijn vrouw Mia was erbij en mengde zich bescheiden en prudent in het gesprek. Naast haar stond de telefoon. ‘Als die ging, nam Mia vaak op, eigenlijk gedurende mijn hele predikantschap. Dat hielp mij en ook haar, want zo sprak ze de nodige mensen.’

Rustige nacht

In de morgen van 28 juli 2021 overleed Mia Quant in een hospice. Al jaren was ze chronisch ziek: darmkwaal en spierreuma. ‘Mia had bijna altijd pijn, was dubbel moe maar niet levensbedreigend ziek.’ Drie weken daarvoor werd er eierstokkanker bij haar geconstateerd, kort daarna alvleesklierkanker. ‘Dat hadden we niet aan zien komen.’

Voordat ik naar Houten reed waar Quant woont, zocht ik de mail op die hij een paar uur na haar heengaan stuurde. ‘Ik laat jullie weten dat mijn liefste vanmorgen rond 8 uur naar de Overzijde is gegaan’, schrijft hij. ‘Heel stilletjes en ongemerkt, geheel ‘in haar eigen stijl’. Ze had een rustige nacht gehad.’ Toon en teneur van deze regels typeren ook nu de manier waarop hij over zijn vrouw spreekt en naar haar foto kijkt. Zullen we haar foto bij ons op tafel zetten? stel ik voor als Quant aan het vertellen is over hun innige liefde en verbonden leven. Het gebeurt, en de anderhalf uur die resten, staat Mia erbij.

Hoe houd je het vol zonder Mia?

Zoals vaker tijdens de ontmoeting legt Dingeman een hand voor zijn mond en vullen zijn ogen zich met tranen. Even daarna: ‘Ik weet het niet en ik weet het wel. Mia was mijn maatje, dat woord komt niet uit de lucht vallen. Ze was mijn lieve, trouwe, dappere maatje. Door haar overlijden ben ik meer dan gehalveerd, er blijft weinig van je over hoor. Ik heb me niet radeloos gevoeld, maar wel helemaal ontworteld. Als predikant maak je veel mee aan ellende en verdriet, in gemeenten, gezinnen en bij collega-predikanten. Doordat ik daarnaast in de CGK nog weleens als bemiddelaar betrokken ben bij ernstige conflicten, zou je kunnen zeggen dat ik tegen heel wat bestand ben. Maar Mia verliezen is nergens mee te vergelijken. Ik kon altijd alles bij Mia kwijt en wist dat het veilig was. Ze zei niet zoveel maar als ze wat zei, was het vaak raak en wijs. Je zou van Mia kunnen zeggen: ze was er wel en ze was er niet.’

IJskast

Ondertussen is het bijna anderhalf jaar later en heeft Dingeman weer een abonnement op de Efteling, vertelt hij. ‘Sinds ik kleinkinderen heb, ga ik regelmatig met hen naar de Efteling en dat doe ik ook nu weer, na een pauze door corona en mijn chemokuren.’ Eind september mengde hij zich in een ondubbelzinnig ingezonden in het ND in de ontstane discussie of CGK-classes kerkenraden die inmiddels vrouwelijke ambtsdragers bevestigden, mogen vermanen. Door ingediende revisieverzoeken is de werking van het besluit over vrouw en ambt automatisch opgeschort tot de synode er in 2024 over beslist, schreef hij. Oftewel, de wens en wil van het opgerichte Christelijk Gereformeerd Beraad om kerkenraden te vermanen mogen voorlopig in de ijskast, was zijn boodschap.

Bij ons eerste kop koffie hebben we het over het in de CGK uiterst gevoelige thema ‘vrouw en ambt’. Hij groeide op in die kerken, in het Zeeuwse Zierikzee waar zijn 99-jarige moeder nog steeds lid is. Quant preekte in 140 van de 180 CGK-gemeenten, in 2007 en 2013 loodste hij als praeses de synode door enkele precaire dossiers. ‘Omdat CGK-gemeenten zo verschillend zijn, heeft verwijdering vrijwel altijd op de loer gelegen. Maar nooit eerder lijkt de afstand zo onoverbrugbaar te zijn als nu.’

Dat moet onverteerbaar voor je zijn.

‘Ik ervaar diepe gevoelens van verdriet en zorg over de kerken, vooral omdat een deel ervan op zoek lijkt te zijn naar scheiding. Terwijl ik altijd van mening ben geweest dat bij alle verschillen die er in de CGK zijn, we elkaar goed aanvullen en nodig hebben. Ik loop al jaren mee in het kerkelijk leven, maar zoals de stellingen nu betrokken worden, heb ik nog nauwelijks meegemaakt. Kerkenraden bellen mij op om te vragen hoe ze moeten omgaan met de spanningen rondom het synodebesluit. Nee, dat zijn geen gemeenten aan de behoudende kant, maar samenwerkingsgemeenten of gemeenten die niet achter het besluit staan dat vrouwen geen ambtsdrager kunnen zijn. Hoe handelen we wijs en doen we recht aan de gemeente, vragen ze zich af?’

Op zijn 29ste kwam hij met Mia en drie kleine kinderen in de pastorie, in Haarlem. Daarvoor was hij een paar jaar docent Wiskunde geweest. Jaargenoten van de (toen nog) Theologische Hogeschool in Apeldoorn gingen promoveren, hijzelf heeft nooit die behoefte gehad. ‘Al snel kwam ik in het bestuurlijke leven terecht als bestuurder van de Vijverberg in Ede en voorzitter van SGJ. Dat lag mij. Als bestuurder moet je verbinden en dat wil ik graag, ik ben wars van splijting.’

‘Ik ben wars van splijting’

U moet u inloggen om dit artikel te bekijken. Inloggen om toegang te krijgen.
Over de auteur
Esther de Hek

Esther de Hek is schrijver, schrijftrainer en oud-hoofdredacteur van OnderWeg.

Bijbels en theologisch slavernijdebat

Bijbels en theologisch slavernijdebat

Martijn Stoutjesdijk
  • Beschouwing
  • Thema-artikelen
Zending en apartheid in Zuid-Afrika

Zending en apartheid in Zuid-Afrika

Bob Wielenga
  • Beschouwing
  • Thema-artikelen

Reageer op dit bericht

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief