Commentaar

Hoe jij een geproduceerde tekst waardeert, zegt veel over hoe jij omgaat met teksten van anderen en je eigen schrijfsels. Sommige teksten die door commerciële bedrijven geproduceerd zijn kun je gebruiken om bijvoorbeeld preken te schrijven. Ik bedoel niet de beroemde of beruchte ChatGPT waarmee het nieuws vol staat, maar bijbelcommentaren.

Commentaren helpen voorgangers om een bijbeltekst goed te begrijpen. Ze geven overzicht over wat er over de tekst geschreven is en kiezen na afweging wat de beste interpretatie is van een stuk tekst. Ieder commentaar is eigendom van een uitgever die er belang bij heeft dat de commentarenserie door zijn beoogde groep gebruikers gekocht wordt. De gebruikers krijgen dus een commentaar dat past bij hun eigen manier van denken.

Ik schrijf dit expres zo zakelijk mogelijk op, omdat de mogelijkheden die de chatbot software heeft, vaak schromelijk overgewaardeerd worden en of als gevaarlijk worden beschouwd.

ChatGPT zal ook bestaande teksten kunnen gebruiken om nieuwe preken en gebeden te schrijven in de stijl van welke voorganger dan ook, in de stijl van die man of vrouw. Een perfecte Tim Keller- of Wim de Groot-preek, niet van echt te onderscheiden. Is het daarmee een echte preek geworden? En is de preek geïnspireerd door de heilige Geest als we het verschil niet merken?

Laten we weer kijken naar de eigenaren en producenten van chatbots. De gevaren van die chatbot zitten veel dichter bij huis dan simpelweg ‘heeft de chatbot geloof?’. De chatbot is eigendom van een bedrijf dat er belang bij heeft om bepaalde religieuze beelden te versterken via eigen algoritmes en filters. Net als een commentaar is de chatbot ‘sturend’ en valt binnen een bepaalde doelgroep die de chatbot wil bedienen.

Maar de chatbot kan toch een aardig hulpmiddel zijn. In landen waar het Evangelie niet vrij verkrijgbaar is, kan het via een chatbot toch uitgedeeld worden. Vervolgvragen kunnen automatisch gegenereerd worden aan wie interesse toont tot en met het aanbieden van persoonlijk gewenst contact.