Vijf joodse geloofslessen

Geert-Jan van der Spek | 6 oktober 2023
  • Beschouwing
  • Thema-artikelen

Choetspa

In het joodse geloofsleven speelt choetspa een rol. Choetspa is een Hebreeuws woord voor moed. De Here Jezus kon deze soort van brutaliteit waarderen. Denk aan de heidense vrouw die Jezus blijft smeken haar dochter te helpen (Matteüs 15:23-27) of aan de gelijkenis die Jezus vertelt over de weduwe die blijft aandringen bij de onrechtvaardige rechter (Lucas 18:1-10). De joodse vrijmoedigheid tegenover God gaat terug tot aartsvader Abraham. Hij onderhandelde met God om Sodom te sparen. Deze eerlijke manier van communiceren zien we door de Bijbel heen. Veel christenen zijn zó gewend aan de vrome en plechtige eerbied voor God dat we helemaal geen choetspa meer kennen. Maar juist de eerlijkheid, het gewoon vertellen wat je voelt en de ‘brutaliteit’ om aan te blijven houden bij God, duidt op een intieme vertrouwensrelatie.

Gebedsmiddelpunt

Christenen vragen God om het eten te zegenen, maar een jood zal voor het eten God zelf zegenen. Het joodse gebedenboek, de siddoer, staat vol met gebeden die God prijzen. In het joodse gebedsleven gaat het niet allereerst om de mens en zijn behoeftes, maar om God en zijn eer. Ons woord ‘bidden’ betekent eigenlijk ‘vragen’; onze gebeden bestaan ook vaak grotendeels uit vragen. In het jodendom is juist het danken, loven en zegenen van God het belangrijkste gebedsonderwerp. In het joodse gebedsleven gaat het niet allereerst om de mens en zijn behoeftes, maar om God en zijn eer.

Tegenstellingen

Het eindeloos afwegen van twee tegenstrijdige standpunten is typisch joods. Vaak wordt niet een van beide standpunten gekozen, maar worden ze naast elkaar geaccepteerd. Als christenen hebben wij het liefst voor elk probleem een systematisch onderbouwde, theologische oplossing. Vraag drie christenen dezelfde bijbeltekst uit te leggen en je krijgt waarschijnlijk drie verschillende antwoorden. Vervolgens zullen ze elkaar net zolang proberen te overtuigen van hun eigen gelijk tot ze (min of meer) overeenstemming hebben bereikt over de enige goede interpretatie van de tekst. Vraag je vervolgens drie joden om dezelfde bijbeltekst uit te leggen, dan zullen ook zij waarschijnlijk tot drie verschillende inzichten komen. Na deze met elkaar uitgewisseld te hebben, zullen ze samen op zoek gaan naar een vierde uitleg.

Gehoorzaamheid

De manier waarop joden lezend, studerend en discussiërend omgaan met de Schriften, maakt veel indruk op me. Het bestuderen van de Bijbel is volgens hen onmisbaar om God lief te hebben en te leven volgens zijn wil. Ze bespreken hoe ze aan ieder woord van God de invulling kunnen geven. Uiteindelijk staat de heiliging van het leven centraal (Leviticus 20:26). Voor christenen klinkt de wet al snel als een zware last, maar voor een jood is het de onthulling van Gods diepste gedachten. Het uiterst serieus nemen van iedere wet is voor hen een manier om God te eren. Ook Jezus kende deze gedachte: ‘Je blijft in mijn liefde als je je aan mijn geboden houdt, zoals ik me ook aan de geboden van mijn Vader gehouden heb en in zijn liefde blijf’ (Johannes 15:10).

Feest

Het jodendom kent een vaste structuur van feesten. Joden laten daarmee zien dat geloven iets heel feestelijks kan zijn. De sabbat is diep geworteld in het Joodse volk. De vrijdagavond is een kostbaar moment voor zowel religieuze als niet-religieuze Joden. De sabbat is een feestdag waarop de Joden zich in alle rust op elkaar en God kunnen richten.

(Bron: www.christenenvoorisrael.nl/artikelen/vijf-dingen-die-christenen-kunnen-leren-van-joden)

Meest gelezen

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In de eerste aflevering van deze rubriek is aan vier intensief betrokken NGK-predikanten gevraagd hoe de synodebesluiten bij henzelf en in hun gemeente zijn gevallen. Daaruit bleekt dat er grote verschillen tussen gemeentes ontstaan. In de tweede aflevering is aan drie hoofdrolspelers ter synode toelichting gevraagd op keuzes en besluiten. In deze derde aflevering vragen we aan René de Reuver, voormalig scriba van de Protestantse Kerk in Nederland hoe hij ontwikkelingen in de NGK ziet en wat hij ons zou willen meegeven.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Als schaduwen over de wereld vallen

Als schaduwen over de wereld vallen

Louren Blijdorp
  • Verdieping

De tijden zijn somber en ernstig. Oorlogen zijn niet meer ver weg en de wankelende wereldorde geeft een sluimerende onzekerheid. Ook in het nog altijd ongekend welvarende en vredige westen van Europa knaagt het: trollenlegers, hackers, mysterieuze drones dringen ons continent binnen. Het leidt tot groeiend onbehagen, polarisatie, bedreiging van de rechtstaat. En dan klopt ook nog de klimaatcrisis onverbiddelijk aan. Die nog veel existentiëlere dreiging die de randvoorwaarden van ons bestaan zelf bedreigt wordt haast vergeten. Maar ook die slapende reus morrelt aan de bedrieglijke rust van Noordwest-Europa.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief