De schijnwerper op: stilte

Hans Schaeffer | 8 maart 2024
  • Algemeen
  • De schijnwerper op

Er klinkt in een kerkdienst vaak geluid. Met de band speelt een viool mee, het orgel juicht aan het slot van de dienst, er wordt gesproken door de voorganger, gezongen door de gemeente, we wisselen de vredegroet uit en lopen zingend naar voren om brood en wijn te ontvangen. Maar is er ook ruimte voor stilte in de kerk? En waarvoor zou dat goed zijn?

  1. Wanneer is het stil in de kerkdienst?

In veel westerse kerkdiensten zijn er van oudsher korte momenten van stilte. Denk aan het zogenaamde ‘stil gebed’ aan het begin van de dienst. Soms zijn er stiltemomenten als onderdeel van het gebed: een stilte waarin gemeenteleden elk hun eigen gebed kunnen richten tot God. Ik herinner me ook stilte wanneer aan de avondmaalstafel brood en wijn werden doorgegeven. Maar verder zijn protestanten niet dol op stilte.

In liturgische handboeken wordt vaak iets over stilte geschreven. Stilte is waardevol, is de dragende kracht van de liturgie en geeft uiting aan eerbied. Veel verder komt het niet, ook omdat over alle andere onderdelen van de liturgie meer te zeggen is.

  1. Waar wordt stilte gemist?

U moet u inloggen om dit artikel te bekijken. Login om toegang te krijgen.
Over de auteur
Hans Schaeffer

Prof. dr. Hans Schaeffer is hoogleraar Praktische Theologie en wetenschappelijk directeur van het Expertisecentrum Kerkvernieuwing Kerk2030 aan de Theologische Universiteit Utrecht en lid van de brede redactie van Onderweg.

Meest gelezen

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In de eerste aflevering van deze rubriek is aan vier intensief betrokken NGK-predikanten gevraagd hoe de synodebesluiten bij henzelf en in hun gemeente zijn gevallen. Daaruit bleekt dat er grote verschillen tussen gemeentes ontstaan. In de tweede aflevering is aan drie hoofdrolspelers ter synode toelichting gevraagd op keuzes en besluiten. In deze derde aflevering vragen we aan René de Reuver, voormalig scriba van de Protestantse Kerk in Nederland hoe hij ontwikkelingen in de NGK ziet en wat hij ons zou willen meegeven.

Lees artikel
Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Als schaduwen over de wereld vallen

Als schaduwen over de wereld vallen

Louren Blijdorp
  • Verdieping

De tijden zijn somber en ernstig. Oorlogen zijn niet meer ver weg en de wankelende wereldorde geeft een sluimerende onzekerheid. Ook in het nog altijd ongekend welvarende en vredige westen van Europa knaagt het: trollenlegers, hackers, mysterieuze drones dringen ons continent binnen. Het leidt tot groeiend onbehagen, polarisatie, bedreiging van de rechtstaat. En dan klopt ook nog de klimaatcrisis onverbiddelijk aan. Die nog veel existentiëlere dreiging die de randvoorwaarden van ons bestaan zelf bedreigt wordt haast vergeten. Maar ook die slapende reus morrelt aan de bedrieglijke rust van Noordwest-Europa.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief