De schijnwerper op: stilte

Hans Schaeffer | 8 maart 2024
  • Algemeen
  • De schijnwerper op

Er klinkt in een kerkdienst vaak geluid. Met de band speelt een viool mee, het orgel juicht aan het slot van de dienst, er wordt gesproken door de voorganger, gezongen door de gemeente, we wisselen de vredegroet uit en lopen zingend naar voren om brood en wijn te ontvangen. Maar is er ook ruimte voor stilte in de kerk? En waarvoor zou dat goed zijn?

  1. Wanneer is het stil in de kerkdienst?

In veel westerse kerkdiensten zijn er van oudsher korte momenten van stilte. Denk aan het zogenaamde ‘stil gebed’ aan het begin van de dienst. Soms zijn er stiltemomenten als onderdeel van het gebed: een stilte waarin gemeenteleden elk hun eigen gebed kunnen richten tot God. Ik herinner me ook stilte wanneer aan de avondmaalstafel brood en wijn werden doorgegeven. Maar verder zijn protestanten niet dol op stilte.

In liturgische handboeken wordt vaak iets over stilte geschreven. Stilte is waardevol, is de dragende kracht van de liturgie en geeft uiting aan eerbied. Veel verder komt het niet, ook omdat over alle andere onderdelen van de liturgie meer te zeggen is.

  1. Waar wordt stilte gemist?

U moet u inloggen om dit artikel te bekijken. Login om toegang te krijgen.
Over de auteur
Hans Schaeffer

Prof. dr. Hans Schaeffer is hoogleraar Praktische Theologie en wetenschappelijk directeur van het Expertisecentrum Kerkvernieuwing Kerk2030 aan de Theologische Universiteit Utrecht en lid van de brede redactie van Onderweg.

Meest gelezen

Gender, seksualiteit en vertrouwen – vier boeken over lhbt+-vraagstukken

Gender, seksualiteit en vertrouwen – vier boeken over lhbt+-vraagstukken

Loïs Oosterhof-van Bruggen
  • Boekbespreking

Boekbespreking n.a.v. Joël Boertjens, #Hoe dan? Gids voor een veilig gesprek over kerk, geloof en lhbt+ (Ark Media, 2023), Elise van Hoek e.a. (red.), Gendergids. Navigeren in het landschap van gender, identiteit en zorg (Buijten & Schipperheijn, 2026), Jantine Nierop, Sekse doet ertoe. Hoe mijn visie op gender en de queertheorie veranderde (KokBoekencentrum, 2025), Jetske Christoff Venema (red.), Beelddrager van God gezocht M/V/X (Buijten & Schipperheijn, 2025).

Lees artikel
Het publieke spreken van de NGK tegenover radicaal-rechts

Het publieke spreken van de NGK tegenover radicaal-rechts

George Harinck
  • Verdieping

De Raad van Kerken heeft in april van dit jaar het rapport ‘De weg van discipelschap. De omgang van de kerken met radicaal-rechts gedachtegoed’ gepubliceerd. Daarmee beweegt de raad zich in het spanningsveld van kerk en politiek. Hoe deden kerken dat in het verleden en hoe moeten we in dat licht dit rapport bezien? Deze vraag is mede interessant omdat de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) sinds 2025 lid zijn van deze raad. 

Lees artikel
Misschien heeft men in deze streken geen ontzag voor God…

Misschien heeft men in deze streken geen ontzag voor God…

Jos Colijn
  • Leespreek

Deze preek van dr. Jos Colijn (tot voor kort werkzaam als universitair docent Interculturele theologie aan de Theologische Universiteit in Utrecht) heeft een spannend onderwerp dat de gemoederen verhit: migratie. Aan de hand van het Bijbelse verhaal over Abraham en Sara die in Gerar een veilig heenkomen zoeken, laat Colijn zien dat er geen gemakkelijke antwoorden zijn als het over migratie gaat. Nee, Genesis 20 gaat niet over onze migratieproblematiek, maar er valt wel veel te leren over onze positie als vreemdeling op aarde en de manier waarop we omgaan met vreemdelingen bij ons in de straat.

Lees artikel
Trouw en gedeelde pijn – gemeente-zijn na een fusie

Trouw en gedeelde pijn – gemeente-zijn na een fusie

Cors Visser
  • Alphen tot Ommen
  • Kerkelijk leven

Een bescheiden, trouwe gemeente met een gedeelde pijn en gedeeld verlangen om kerk te zijn in het dorp; dat is de NGK in IJsselmuiden. Het dorp kijkt uit over de IJssel naar wat ooit het gereformeerde Mekka was: Kampen. 

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief