Domineescolumn Hans van Benthem

Scherp aan de wind

Een jonge vent denkt erover belijdenis van het geloof te doen. Zijn voorwaarde aan het begin van een reeks groepsgesprekken: aan het eind van de rit wil ik weten wat ik nu echt moet geloven, zonder alle regels en bijzaken die er in de loop van de tijd door mensen bij bedacht zijn. Ziedaar de boeiende tijd waarin we leven. We zijn opnieuw op zoek naar de kern van christen- en kerk-zijn. Een spannende vraag: wat hoort bij die kern? Moet ieder dat maar voor zichzelf beslissen? En verder aan moeilijke thema’s geruisloos voorbijgaan om de lieve vrede?

Nee, zeggen Marinus de Jong en Louren Blijdorp, daar gaan we wat aan doen met deze doorstart. Laten we sámen onderweg blijven. Applaus: jonge theologen die het er niet bij laten zitten. Ze willen dingen bespreekbaar maken. Meer discussie oproepen. Je mag wat van dingen vinden. Van lhbtq+. Van kinderen aan het avondmaal. Van hoe de ‘hardwerkende Nederlander’ omgaat met Gods schepping. Daar moet over gesproken en geschreven worden.

Marinus en Louren noemen hun initiatief ‘scherper aan de wind zeilen’. ik ben vooral benieuwd naar de toon, de sfeer van de discussies in deze doorstart.

Twee uitersten

Veel jonge mensen die ik ontmoet zijn communica-tief bijzonder aardig en vaardig. Soms vind ik ze té aardig. Wat ik zeg, vinden ze nogal eens ‘bijzonder’ of ‘opvallend’. Eigenlijk bedoelen ze gewoon: ik ben het niet met je eens. Maar dat zeggen ze niet. Dat vind ik onnodig camouflerend. Zeg het gewoon als je iets niet met iemand eens bent. Je zorgt ervoor dat de ander weet waar hij of zij aan toe is.

Ik ben vooral benieuwd naar de toon, de sfeer van de discussies in deze doorstart.

Een ander uiterste. Wat de vroegere vrijgemaakten kenmerkte was: duidelijkheid. Ze namen duidelijke standpunten in over wat je diende te geloven. Vanuit een bepaald soort zelfvertrouwen hadden ze een kritisch oordeel over andere standpunten. ik bespeur in mezelf nog steeds die oude neiging tot veroordelen en wegzetten. Al is het de vraag of een polariserend klimaat wel echt iets van vroeger was… hoe dan ook is het kwalijk. Jezus was mild voor hoeren, tollenaars en zondaars; maar aan één groep had hij een hartgrondige hekel: farizeeërs. Die beseften hun eigen kleinheid en beperktheid niet en waren druk met anderen de maat nemen en bekritiseren. hun waarheid was ongenadig.

Ongevraagde tip voor schrijvers in dit blad: laat discussies en stellingnames eerlijk, liefdevol en genadig blijven. Én laat er voldoende ruimte blijven voor zelfrelativering en humor. De econoom-politicus Jelle Zijlstra moet eens ge-zegd hebben: ‘Ach, ik murmel ook maar wat bij de pomp.’ En een hoogleraar die door een interviewer erop betrapt werd dat hij twee uur daarvoor precies het omgekeerde beweerd had, riep uit: ‘ja, maar dat is ook al twee uur geleden!’ Scherp aan de wind zeilen doe je als je de wind te-gen hebt. En dat heeft de kerk in deze samenleving. het vraagt energie en inspanning. tegelijk hebben we de sterkste wind in de rug, de Geest van God. Dat zorgt voor ontspanning.

Hans van Benthem is predikant van de Rehoboth-kerk (NGK) te Utrecht.