De Zaankerk: eenheid bevrijdt

Terwijl het contact tussen GKv en NGK in de meeste plaatsen nog volop in ontwikkeling is, trekken de vrijgemaakten en Nederlands-gereformeerden in Zaandam alweer negen jaar samen op. Eind 2014 bekrachtigde de gemeente een nieuw beleidsplan, waarmee intern alle verschillen verdwenen zijn. ‘We zijn vrij van een hele hoop bagage’, zegt predikant Fritz Krüger.

De Zaankerk is de oudste GKv-NGK-samenwerkingsgemeente. In de jaren negentig ontstond het eerste contact tussen de twee kleine gemeenten en eind 2001 erkenden ze elkaar als kerk van Christus. In 2006 startten ze een federatieve samenwerking. Zo veel mogelijk werd samen ondernomen, maar zaken als de verkiezing van ambtsdragers, de financiën en de boekhouding bleven nog gescheiden.

In het laatste beleidsplan, waar de classis (GKv) en de regio (NGK) eind 2014 mee instemden, zijn ook die laatste muurtjes afgebroken. ‘Intern kennen we nu geen enkele tweedeling meer’, zegt Fritz Krüger, sinds 2011 predikant van de Zaankerk. Vooral met het feit dat de kerkenraad niet meer vanuit de twee afzonderlijke bloedgroepen verkozen wordt, is hij blij. ‘Een hele opluchting. Soms ging de helft van de gemeente naar huis terwijl de andere helft ambtsdragers koos. Dat wilden we niet meer.’

Het enige spoor van scheiding is nu nog het ledenregister, dat gescheiden gehouden moet worden vanwege de afdracht aan de beide kerkverbanden. Krüger: ‘Tegenover mensen van buiten is dat soms wel lastig uit te leggen. Maar in het grote plaatje is het uiteindelijk maar een klein ding.’

Daad

In de onderlinge contacten in de gemeente ziet Krüger de verschillen steeds verder vervagen. ‘Onder mijn voorganger Jaap van den Bos is kringenwerk opgezet, zodat er nieuwe relaties zouden ontstaan onder de gemeenteleden. Dat is goed gelukt. Soms weet ik echt niet meer of iemand oorspronkelijk GKv of NGK is. En als ik het dan vraag, ben ik verbaasd over het antwoord… De verschillende “kleuren” zijn niet meer zichtbaar.’

Krüger ziet dit als een grote geestelijke zegen. ‘Door actief te zoeken naar eenheid maak je iets waar van de verzoening van Christus waar je altijd over preekt. Je voegt de daad bij het woord. Op mensen van buiten de kerk maakt dat veel indruk. Ze zien de kracht van Christus.’

Soms ging de helft van de gemeente naar huis
terwijl de andere helft ambtsdragers koos

Ook het gemeenteleven wordt erdoor gezegend, meent Krüger. ‘Het geeft rust en ontspanning. We zijn vrij van een hele hoop bagage. Er is berouw uitgesproken en vergeving gegeven. Dat bevrijdt. Als we nu dingen willen oppakken, hoeven we niet eerst stil te staan bij deze of die pijnpunten en ons afvragen of A en B dat wel samen kunnen doen. Dat ligt achter ons. We kunnen ons gezamenlijk richten op de opdracht van Christus.’

Geschiedenis

Ondanks de zegen ziet Krüger het samengaan van de gemeenten nog niet als een afgesloten hoofdstuk. ‘Eenheid is dynamisch. Je moet eraan blijven werken. Beide gemeenten hebben een lange geschiedenis, met hun eigen netwerk en hun eigen relaties. Het is niet vanzelfsprekend dat je dat van elkaar adopteert. Er moet een nieuw netwerk groeien en een nieuwe, gezamenlijke geschiedenis ontstaan.’

Wat dat betreft is de predikant erg blij met de recente aankoop van een nieuw gebouw, dat de gemeente samen met het daar al gevestigde buurthuis zal delen. ‘Het huidige gebouw was van de NGK. Sommige mensen kerken daar al tientallen jaren. Nu krijgen we een gebouw waar we allemaal op dezelfde manier instaan. Dat is een nieuwe stap in onze gezamenlijke historie. Een stap die we als één gemeente hebben genomen, niet meer als twee samenwerkende gemeenten.’

Drie tips voor samensprekingen

• Weet waarom je het doet. Financiële en pragmatische motieven zijn niet genoeg om het proces te dragen.
• Houd voldoende handen vrij om ‘gewoon’ gemeente te blijven zijn, zodat niet alle tijd en aandacht opgeslokt wordt door het eenwordingsproces.
• Vind en vier de eenheid in Christus door ontmoetingen op te zetten en zo de band tussen gemeenteleden te laten groeien. De ziel van je gemeente zit niet in afspraken op papier.