Jongvolwassenen: thuis in de kring (2)

In de kerk vormen we samen één gemeente en daarin kunnen de verschillende generaties volop van elkaar leren. Ik ben dan ook altijd een groot voorstander geweest van het samenvoegen van jong en oud in kringen. Dat ben ik nog steeds, maar door gesprekken met jongvolwassenen ben ik er wel genuanceerder over gaan denken.

Het merendeel van de jongvolwassenen geeft aan dat ze het erg stimulerend vinden voor hun thuisgevoel om een kring te vormen met leeftijdgenoten. (beeld VGstockstudio/Shutterstock)

Steeds meer kerken werken met kringen, waarin gemeenteleden op kleine schaal naar elkaar omkijken en aan Bijbelstudie doen. Bij de indeling en vormgeving van deze kringen wordt in eerste instantie vaak alleen rekening gehouden met de volwassenen. Er wordt pas gekeken naar de plek die kinderen en jongeren daarin hebben wanneer het kringenwerk al loopt en er een eerste evaluatie plaatsvindt. Dat leidt niet zelden tot (verhitte) discussies over de vraag of de kinderen, jongeren en jongvolwassenen in het lopende kringwerk opgenomen moeten worden, of dat het reeds bestaande kringenwerk aangepast moet worden.

In de kerkelijke gemeente waar ik zestien jongvolwassenen heb geïnterviewd, werd deze discussie ook gevoerd. In de loop van de tijd was er een soort gedoogbeleid ontstaan, waarbij belijdeniscatechisanten na de belijdenis hun eigen kring gingen vormen. Inmiddels functioneren er zo’n vijf jongerenkringen, waarvan de meeste kringleden tussen de 19 en 29 jaar oud zijn.

Thuis voelen

Het merendeel van de geïnterviewde jongvolwassenen (of ze nu lid waren van een gemengde of een jongerenkring) gaf aan dat het gevoel van zich thuis voelen in de kerk voor een groot deel bepaald wordt door de kring. ‘De kring’ werd met ‘sociale contacten’ het meest genoemd. Kringen, vaak bestaand uit zo’n twaalf tot twintig adressen, worden erg gewaardeerd vanwege de interactie. De kleinere setting wordt als veilig ervaren en is een goede omgeving om van elkaar te leren en echt met elkaar op te trekken in het leven. De jongvolwassenen voelen zich er gezien en gewaardeerd.

In aansluiting bij de strategieën van Duyvendak in het vorige artikel: ook hier lijken de jongvolwassenen te kiezen voor de vierde strategie, de gekozen plek. De kring wordt benut als onderdeel van hun leefstijl en/of identiteit.

Leeftijdsgenoten

De voorkeur met betrekking tot de samenstelling van de kring varieert. Het merendeel van de jongvolwassenen geeft aan dat ze het erg stimulerend vinden voor hun thuisgevoel om een kring te vormen met leeftijdsgenoten. Ze vinden het plezierig dat de andere kringleden in dezelfde levensfase zitten en te maken hebben met dezelfde vraagstukken. Eén van hen zei daarover: ‘Dit is zo’n bepalende fase in je leven: net gaan werken, studeren, trouwen, dat soort dingen… Daar zijn we in onze kring nu veel mee bezig. En ja, dan is het wel fijn dat je daar met elkaar over kunt praten.’

Tegelijk geven enkele andere geïnterviewden aan dat ze juist níet met leeftijdsgenoten in dezelfde kring willen. Dit heeft vooral te maken met de relatie met hun leeftijdsgenoten. Als er onenigheid is geweest, of als de jongvolwassenen een heel ander leven leiden dan hun leeftijdsgenoten hebben ze een duidelijke voorkeur voor gemengde kringen.

Samen

Voor bijna alle geïnterviewde jongvolwassenen geldt dat ze ernaar verlangen om sámen gemeente te zijn. En dan met name om samen met de verschillende generaties één gemeente te zijn. Ze geven stuk voor stuk aan dat het belangrijk is dat er in de kerk goed en open contact is tussen mensen van alle leeftijden.

Ook zij die nu erg genieten van een kring met leeftijdsgenoten benadrukken dat onderling contact tussen jong en oud belangrijk is. De woorden ‘uitwisselen’ en ‘leren’ worden hierbij regelmatig genoemd. (Overigens benoemen ze daarbij dat zij kunnen leren van ouderen, maar ook dat ze bijna nooit merken dat het ook andersom gebeurt. Daar ligt nog een mooie opgave…)

Halve kring

Om deze onderlinge ontmoeting en uitwisseling te realiseren zijn er talloze activiteiten te bedenken. Eén van de ideeën die de jongvolwassenen opperden was het uitwisselen tussen twee kringen. Tijdens een gemeenteproject werden de kringen gehalveerd en werd elke kring aangevuld met de helft van een andere kring. Zo kwam de helft van een jongerenkring bij de helft van een ‘gewone’ kring aan tafel. Deze avond is zo ontzettend gewaardeerd dat ze graag op herhaling gaan!

Media

• Aart Bontekoning, Generaties! Werk in uitvoering. Hoe alle generaties onze cultuur veranderen, Amsterdam (Mediawerf), 2012. De organisatiepsycholoog en generatie-expert Bontekoning schreef een verdiepend boek over generaties met het oog op het personeelsbeleid van organisaties. Het boek is echter ook van belang voor beleidsmakers in de kerk. Het geeft inzicht in hoe verschillende generaties samen elkaars beleving kunnen ontdekken en hoe het collectieve talent van alle generaties beter kan worden benut.

Agenda

• 17-24 januari 2016: Week van gebed, georganiseerd door Missie Nederland. Thema: ‘Het woord is aan jou’. Zie www.missienederland.nl.
• Op 22 en 23 januari 2016 organiseert BGO-Jeugdwerk de jaarlijkse jeugdleidersconferentie, met als thema: ‘Generations’. Hoofdsprekers zijn Els van Dijk en René Barkema. Zie www.jeugdleidersconferentie.nl.
• Op 12 en 13 februari 2016 wordt de vierde conferentie van Rondom het Kind gehouden, met als thema ‘Exce!!ent’. De conferentie richt zich op ouders, leerkrachten, kinderwerkers en beleidsmakers (ambtsdragers en leidinggevenden) binnen de kerkelijke gemeente. Zie www.rondomhetkind.info/home.

Met bijdragen van Anko Oussoren en Paul Smit, adviseurs bij respectievelijk het Praktijkcentrum en het NGJ.