In memoriam ds. K.P.A. Moedt

Op maandag 7 november 2016 overleed Klaas Pieter Aldert Moedt op de leeftijd van 71 jaar. Een heftige ziekte, alvleesklierkanker, sloopte zijn lichaam in minder dan twee maanden. Zijn vrouw Jannie, dochter Jojanneke en schoonzoon Gerard hebben hem met grote liefde verzorgd.

Ds. K.P.A. Moedt (1945-2016).

Klaas wist dat zijn toekomst boven lag, in het huis van zijn Heer. Zijn vrouw en kinderen schreven over Klaas: ‘Een man die altijd zichzelf was. Groot was zijn passie voor muziek en diep zijn besef van genade. Met hem was het leven nooit saai.’ Een herkenbaar beeld voor wie Klaas heeft gekend.

Op maandag 14 november hebben wij hem begraven. Afscheid nemen, waardoor zo veel aardse banden worden gebroken, is zo zwaar. Wat had Klaas nog graag zijn twee kleinkinderen verder zien opgroeien. Hij zette zich een paar weken voor zijn sterven nog achter het orgel in de kerk van Steenwijk, met kleinzoon Aron (ruim 3 jaar) naast zich. In die kerk was hij nog zo kort geleden in een zondagse eredienst voorgegaan.

Vredestichtend

Dominee Klaas Moedt was een dienaar van het goddelijke Woord, die met veel liefde over onze Heiland sprak, diep geraakt als hij zelf was door God, die zijn armen om zijn kinderen slaat en hen wil redden van zonde en dood. Als voorganger sprak hij van de God die altijd bij je is en met je door het leven gaat. God maakte dat Klaas door alles wat zijn leven vormgaf zijn rust en blijdschap vond in de genade van God. Van daaruit preekte hij, met overtuiging.

Het duurde lang voordat hij de stap naar de studie theologie zette. Zijn dochter zei: ‘Iemand had ooit gezegd dat je als dominee echt wel een streepje voor hebt. Dit stond hem zo tegen dat hij er jarenlang tegenaan heeft gehikt. Mijn vader had geen pretenties en was down to earth.’

Als predikant diende Klaas achtereenvolgens de gemeenten Brunssum-Treebeek, Zuidhorn en Stadskanaal. Zijn omgang met mensen in het pastoraat was gemoedelijk en met een luisterend oor. En waar het nodig was, of als het maar even kon, vredestichtend.

Hij had niet alleen aandacht voor de ‘eigen‘ gemeenteleden. Een bezoek aan een gemeentelid in het ziekenhuis betekende zo mogelijk ook: contact zoeken met de andere zieken. Zo’n ‘andere zieke’ vertelde mij daarvan. Toen dominee Moedt alle zieken van de zaal had gesproken en gelegenheid kreeg voor een gebed, bad hij voor alle zieken. En hij noemde ze allemaal bij de naam.

Klaas kon telkens met vreugde op het werk dat hij in de diverse gemeenten mocht doen terugkijken. Al was het werk niet altijd gemakkelijk. En ook Klaas had zijn tekorten. Hij zou de eerste zijn om dat toe te geven. Verwonderd was hij: ‘Wie ben ik dat ik dat ik dit werk voor mijn Heer mag doen?’

Tijdens zijn emeritaat heeft hij een tijd lang hulpdiensten verleend in de kerk van Drachten-Noord. Ook was hij, wonend in Tuk, door een uitgebreid consulentschap verbonden aan de kerk van Marknesse. Dat hij dit werk in de tijd van zijn emeritaat mocht doen, gaf hem vreugde. Het met een zekere regelmaat bezoeken van bijeenkomsten waar een theologisch thema werd behandeld, deed hij graag. Ook van de keer dat hij afgevaardigd werd naar een Generale Synode (Harderwijk 2011) heeft hij genoten.

Laatste preek

Klaas heeft op 4 september voor het laatst gepreekt. In Marknesse. Zeer bewogen. Over de opstanding van onze Heer Jezus Christus. ‘Als een vorst liep Hij het graf uit! Geen verzegelde steen kon Hem tegenhouden. Ja, dat dat gebeurde: we kunnen ’t ons van geen kant voorstellen. Maar de Bijbel zegt: gelóóf het! De dood heeft niet het laatste woord! Ons gestorven familielid, je man, vrouw, zoon of dochter zal weer opstaan. Dankzij de opstanding van Christus.’

En nog niet wetend dat het hem ook heel spoedig ten deel zou vallen zei Klaas aan het eind van zijn preek: ‘Eens komt de dag dat het met ons leven hier is afgelopen. Soms heel onverwacht, plotseling. ’t Kan ook gebeuren als je nog jong bent. Soms, zómaar. Wat een schrik bij familie en vrienden. Maar heel vaak zie je ’t aankomen. Na een lange, slopende ziekte bijvoorbeeld. En dan sta je op een bepaald moment aan het graf. Je ziet die kist zakken. Maar wat een troost als je mag geloven: hij/zij was in dit leven een nieuwe schepping. Met Christus verbonden. En wie met Hem verbonden is, blijft leven. ’t Houdt niet op bij de dood!

Hij hoeft niet meer te preken. De emeritus predikant is omringd door hemelse zang en muziek. ‘Moet je es horen’, zou Klaas glunderend zeggen en zijn wijsvinger heffen: ‘Wat is dat mooi!’

Vriendschap

Klaas werd op 27 mei 1945 geboren op een boerderij in Slochteren. Hij was de derde jongen in het gezin, vier jaar later kreeg hij nog een zusje.

Op jonge leeftijd ervoeren zij de pijn van sterven. Klaas was 14 jaar toen zijn vader stierf en vijf jaar later overleed zijn moeder. Heel aangrijpend was het moment dat ze met hun vieren naast elkaar stonden bij het condoleren. Dan ben je wees.

In die tijd bezochten Klaas en ik samen de kweekschool in Groningen. Vanaf die tijd dateert ook onze vriendschap; al meer dan vijftig jaar dus. Door al de jaren heen hebben we lief en leed gedeeld. Na de kweekschool gingen we allebei het onderwijs in, maar na een aantal jaren ontstond bij ons beiden, onafhankelijk van elkaar, de gedachte om de studie voor predikant op te pakken. En dat is gebeurd. Samen volgden we onze eerste lessen Grieks bij de heer Wiegel, leraar aan het Gereformeerd Lyceum in Groningen. Het gaf onze vriendschap iets extra’s.

Onze vriendschap bleef niet beperkt tot ons beiden. Zij zette zich door in onze gezinnen. Samen met de kinderen gingen we op vakantie. Wat een plezier, wat een feest. Of we gingen als twee echtparen zogenaamd op vakantie naar Oost-Europa, om bijbels en liedboeken over de voor deze lectuur gesloten grens te brengen.

We maakten afgelopen september plannen om weer naar het Bachfestival in Leipzig te gaan, in het voorjaar van 2017. Een week later kwam het aangrijpende bericht van zijn ziekte en kon door dit plan een streep. De ziekte was in een vergevorderd stadium.

Muziek en Bach

Muziek was Klaas’ grote hobby en steun. Dat kwam nog eens extra tot uiting tijdens zijn ziekte. Het was destijds met orgelklanken begonnen. Hij gaf al vanaf zijn twaalfde orgelles. Die aandacht voor muziek heeft zich later sterk verbreed.

Het raakte me bijzonder dat Klaas niet alleen veel van de Bijbel afwist, maar ook veel van muziek. Mozart, Brahms of Mahler: het maakte niet uit. Maar bovenaan stond voor hem Johann Sebastian Bach, de componist die op elke compositie schreef: Soli Deo Gloria.

Gods Woord gedragen door muziek heeft het leven van Klaas veel kracht gegeven, tot op het laatst toe. Bij die God vond hij rust, en dat droeg hij uit. Een getuigenis voor velen. Ik bid dat die God ook voor Jannie, de kinderen en de kleinkinderen een blijvende steun mag zijn en blijven.

De laatste blijde blik van Klaas die ik zag, zal ik nooit vergeten. En hij was zo moe. We waren bij hem thuis. Hij zei: ‘Moet je eens luisteren.’ En hij pakte zijn afstandsbediening. Samen luisterden we naar twee gedeelten uit de Hohe Messe van Bach. Eerst naar zang en muziek over het sterven en begraven van Jezus in ‘Crucifixus’. Zo intens droevig. En ik dacht: zo voelt Klaas zich nu, net als deze muziek. Vervolgens klikte hij van de Hohe Messe het ‘Et resurrexit’ aan, over de Heer die de dood overwon. Koor en blazers juichen! Klaas keek mij aan met een blijde gloed. Hij wist in alle verdriet: dat is mijn toekomst. Om nooit te vergeten. Twee weken voor zijn sterven. Nu is Klaas daar waar zijn Heer is.