Gebed zet in beweging

Hij is de eerste om toe te geven dat bidden best lastig is. Toch weerhoudt dat Edwin Hamelink, voorman van de 24/7-gebedsbeweging in Nederland, er niet van om zich met hart en ziel in te zetten voor meer gebed in Nederland. ‘Wil je verandering, begin dan te bidden.’

Edwin Hamelink, voorman van 24/7 Nederland.

Edwin studeerde nog toen hij voor het eerst hoorde over de gebedsbeweging 24/7 Prayer die in die jaren in Engeland ontstaan was (zie kader). ‘Ik gaf naast mijn studie regelmatig Alphacursussen en werd uitgenodigd om voor Alpha Nederland te komen werken. Het heeft me altijd erg geraakt als ik mensen zag veranderen doordat ze God leerden kennen. Diezelfde verhalen hoorde ik ook over de 24/7-beweging. Het waren geen gelikte verhalen, maar rauwe en echte. Bovendien zorgde gebed niet alleen voor groei van het persoonlijk geloofsleven van de betrokkenen, maar ook de omgeving had er baat bij. Want de mensen gingen zich als gevolg van de gebedsbijeenkomsten inzetten voor hun buurt. Er veranderde echt iets.’

In beweging

Geïnspireerd door de gebeurtenissen in Engeland nodigde Alpha Nederland in 2012 Pete Greig, oprichter van 24/7 Prayer, uit om een conferentie over gebed te leiden. Later in dat jaar leidde dit tot de start van 24/7 Nederland. ‘De eerste jaren richtten we ons vooral op studenten, maar we kregen steeds vaker verzoeken van kerken om hen te helpen bij gebed. Daarom besloten we in 2017 onze missie te verruimen en we helpen sindsdien ook kerken bij het organiseren van gebedsbijeenkomsten.’

24/7 Nederland richt zich op het individu, de kerk en de maatschappij, zoals verwoord in de missie: ‘Gebed versterkt mensen, verfrist kerken en verandert de maatschappij.’ Edwin licht toe: ‘Gebed is op persoonlijk niveau belangrijk, omdat mensen nu eenmaal zijn gemaakt voor omgang met hun schepper. Dus op de een of andere manier zouden we ervan moeten opfleuren als we met God omgaan. Maar gebed zet ook dingen in beweging. In de kerkgeschiedenis zie je terug dat grote veranderingen ontstaan doordat een klein groepje begint te bidden. Het is ons verlangen de kerken te dienen door hen hierbij te helpen. Maar daar stopt het niet. Als het goed is, zet het gebed mensen in beweging om datgene te doen waarvoor de kerk bedoeld is: er zijn voor de omgeving.’

‘The big embrace’

Een opvallend gegeven van de gebedsbeweging is dat ze werkt in allerlei verschillende kerken en stromingen, van evangelisch en Hervormde Bond tot de Rooms-Katholieke Kerk. Hoe lukt het de beweging om over kerkgrenzen heen te werken? ‘Wij noemen het wel “the big embrace”’, legt Edwin uit. ‘Vanaf het begin is het ons voornemen geweest om met iedereen samen te werken, iedereen te omarmen. Daarin zie je ook het DNA van de hernhutters terug: de overtuiging dat je er niet bent voor je eigen agenda, maar omwille van het koninkrijk. We willen Jezus meer zichtbaar maken in de maatschappij. Het is niet onze beweging, maar het werk van de heilige Geest. We proberen te volgen waar Hij ons leidt.’

Worsteling

(beeld nevodka/iStock)

Toch kun je je afvragen waarom zo’n gebedsbeweging nodig is. Elke gelovige zal immers beamen dat het gebed een wezenlijk onderdeel is van het leven met God. Waarom worstelen zo veel christenen en kerken er dan mee? ‘Die vraag kun je geestelijk beantwoorden, in de zin van: er is een geestelijke strijd gaande, zeker rondom gebed. Maar ik benader het ook graag praktisch. Kijk naar de tijd en cultuur waarin we leven. In de westerse wereld zijn we heel resultaatgericht, alles moet nu en snel. Terwijl gebed gaat over stilte, aandacht en de tijd nemen. Dat vinden we lastig. Bovendien hebben we te maken met teleurstellingen. Gebeden wordt niet altijd beantwoord. We merken niet altijd verschil. En we hebben het hier over het algemeen natuurlijk heel goed. Wij regelen onze dingen wel, leven minder in afhankelijkheid van God. Op andere continenten speelt deze moeite met gebed veel minder.’

Godsbeeld

Hoe wij omgaan met gebed wordt beïnvloed door onze manier van leven, de cultuur. Maar heeft hoe je bidt niet ook te maken met hoe je naar God kijkt? Stel dat je God ziet als iemand die betrokken is en ingrijpt, dan zul je anders bidden dan wanneer God abstracter voor je is. Edwin beaamt dit, al ziet hij hierin de laatste tien jaar wel veel veranderen. ‘Er is in steeds meer kerken aandacht voor het werk van de heilige Geest, waardoor ook de rol van gebed verandert. Wij proberen als beweging vanuit Bijbelverhalen te laten zien wat gebed doet. Zoals in het klassieke voorbeeld van Abraham en Lot, waarin Abraham God vraagt om genadig te zijn en van gedachten te veranderen. Maar we hebben ook oog voor de eigenheid van kerken. We realiseren ons dat je niet overal zomaar een gebedsweek kunt starten. Soms is het beter als de dominee eerst eens begint met een prekenserie over gebed.’

Omgeving

Nog even terug naar hoe gebed de maatschappij kan veranderen. Welke voorbeelden heeft Edwin hier zelf van gezien of meegemaakt? ‘De maatschappij veranderen klinkt groot. Wij werken graag vanuit het kleine en het concrete. Bij ons staat de vraag centraal: wat kun jij als persoon of als lokale kerk betekenen voor jouw omgeving? Een mooi voorbeeld hiervan zie ik in Nijmegen. Een studenteninitiatief daar richt zich specifiek op een actueel probleem, namelijk eenzaamheid onder studenten. Ze organiseren wekelijks maaltijden en de kelder is ingericht als gebedsruimte. Er komen veel jongeren op af. Maar het begint allemaal met gebed. Vanuit gebed kun je ontdekken waar jij onrustig van wordt of waar je juist grote genegenheid voor voelt. Onderzoek die gevoelens en probeer daar iets mee te doen. Je zult ontdekken dat als je ernaar gaat handelen, er een verandering plaats gaat vinden.’

Hoe de 24/7-beweging ontstond

In 1999 besloot een groep jonge gelovigen in het Verenigd Koninkrijk onder aanvoering van Pete Greig veertig dagen aaneengesloten te bidden, geïnspireerd door het voorbeeld van de hernhutters die honderd jaar non-stop baden. Onder het motto: ‘als zij honderd jaar kunnen bidden, moeten wij het zeker wel veertig dagen kunnen volhouden’, werd een gebedsbeweging geboren die al snel uitgroeide tot een internationale en interkerkelijke gebedsbeweging: 24/7 Prayer. Meer over de 24/7-gebedsbeweging is te lezen in Pete Greigs boek Dag en nacht roepen zij tot God (oorspronkelijke titel: Red Moon Rising) of op 24-7prayer.com.

‘Ik denk dat je bij bidden een beetje geholpen moet worden’

In de aanloop naar de New Wine winterconferentie in februari dit jaar besloot De Lichtboog (NGK) in Houten een week lang 24/7 te bidden. Jonathan Westerkamp vertelt hierover.

‘Er was eerst best wat aarzeling bij de leiders, want voor diverse gebedsinitiatieven in de kerk was niet zo veel animo. En dan een weeklang non-stop bidden? Toch gingen ze overstag. We richtten een grote ruimte helemaal interactief in met verschillende “gebedsstations”. Zo was er een plek waar je kon handletteren met teksten uit de Bijbel, een kruis en een plek om te knielen. Ik denk dat je bij bidden een beetje geholpen moet worden. Daarom zijn de vormen die 24/7 Prayer aanbiedt ook zo goed. Ze zijn enerzijds heel creatief, maar ze helpen je ook te focussen. Door je in te schrijven voor een uur, voel je je ook met anderen verbonden. Als je aankomt, bidt de vorige persoon voor je en jij weer voor de volgende. Wij vonden het als kerk ook erg belangrijk dat alle leeftijden bij het non-stop gebed betrokken waren, dus ook kinderen in de basisschoolleeftijd. Die waren laaiend enthousiast en vonden het bijna balen als het afgelopen was en ze naar school moesten.

24/7 bidden betekent natuurlijk ook dat het ‘s nachts doorgaat. Juist die nachtelijke uren zijn vaak heel bijzonder, dus we hebben mensen uitgedaagd om ook ‘s nachts te komen. Jongeren vonden het vaak extra gaaf om te bidden tussen 2 en 3 uur ‘s nachts. Een week bleek uiteindelijk te kort, dus we hebben er nog drie dagen achteraan geplakt. Na deze ervaring kwamen er al snel mailtjes binnen van gemeenteleden die vroegen of we dit niet permanent zouden kunnen doen. Nu vraagt zo’n 24/7-gebed natuurlijk het een en ander aan logistiek; er moet bijvoorbeeld altijd iemand aanwezig zijn. We overwegen nu om een permanente gebedsruimte te gaan inrichten. Er blijkt dus wel degelijk behoefte te zijn aan zo’n gebedsplek.’

‘God is er ook 24/7 voor ons’

Ook de hervormde gemeente in Barneveld draaide in juni dit jaar een 24/7-gebedsweek. Willeke Heijkoop was een van de organisatoren.

Willeke vertelt: ‘Onze insteek met de 24/7-gebedsweek was eigenlijk om mensen te laten oefenen in gebed. Als je 24/7 bidt, word je je er meer van bewust dat God er ook 24/7 voor ons is. Wij mogen elk moment van de dag of de nacht contact met God zoeken. We richtten een zaaltje in de kerk in met onder andere een groot hart waar mensen pleisters op konden plakken en konden bidden voor mensen die ziek zijn. Maar er hing bijvoorbeeld ook een kaart van Barneveld, zodat mensen voor een specifieke straat of wijk konden bidden. Vooraf hadden veel mensen het idee dat een uur bidden best lang was, maar achteraf zeiden deelnemers dat een uur eigenlijk te kort was. Er kwamen veel verschillende mensen op af, van jong tot ouder. Ik denk dat de oudste kerkgangers het misschien wat spannend vonden, die waren minder vertegenwoordigd.’

Inmiddels is Willeke betrokken bij de organisatie van een Prayer Course die dit najaar in Barneveld wordt gehouden. ‘Het mooie is dat dit niet alleen vanuit onze kerk is, maar dat we het samen met een paar andere kerken in onze woonplaats organiseren.’