Seniorenreis

Stel, je bent ruim negentig jaar oud. Je hebt zo’n beetje je hele leven tot aan je pensioen gewerkt bij machinefabriek Stork. Je was daar geen gewone kantoormedewerker of fabrieksarbeider, bij Stork was je Storkiaan. Je pensioen duurt inmiddels al zo’n dertig jaar, maar nog steeds ga je mee met het jaarlijkse Storkuitje voor gepensioneerden. Oud-Storkianen herkennen elkaar. Ze zijn er trots op dat ze bij Stork hebben gewerkt. Het is bekend dat Stork goed voor zijn medewerkers zorgde met een bedrijfspensioenfonds – als eerste in Nederland in 1881 – en met de bouw van een tuindorp vol betaalbare goede huizen en bedrijfsscholen. In 1943 begon de grootste staking van bezet Europa – de april-meistakingen – vanuit Stork, waar nooit werd gestaakt. Duizenden Storkmedewerkers legden hun werk neer uit protest tegen de Arbeitseinsatz.

Het kan wat paternalistisch overkomen, dit verhaal. Je leven lang werken bij hetzelfde bedrijf is niet meer van deze tijd en Stork is allang veranderd. Maar die seniorenreis is er nog altijd. Ergens ontroert het. Je kunt de vraag stellen wat de Storkaandeelhouder hiermee opschiet. Is dit iets van de vooroorlogse generatie, sterft dit langzaam uit? In die seniorenreis zit, denk ik, nog de oude notie dat samenwerken in een bedrijf, of waar dan ook, meer is dan alleen maar ‘waarde creëren’ voor de aandeelhouder. Er trots op zijn dat je ergens bij hoort. Dat je meer bent dan een radertje in een op hol geslagen economisch systeem.

We zijn zelf in zekere mate ook besmet met dat economische nutsdenken. Met onze focus op het nut bij alles wat we doen. Alles maximaliseren. Daarvan kunnen we in de kerk ook last hebben, zeker in gemeenten waar het moeilijk is om alle taken vervuld te krijgen. Voor je het weet zie je iemand alleen maar als een potentieel commissie- of kerkenraadslid. Zo veel mogelijk output voor de kerk persen uit die gemeenteleden. Voor perfect lopende gemeenteprocessen, natuurlijk.

Gelukkig kwam Jezus. Die leert ons ten minste dat, als er al iets gemaximaliseerd moet worden in de kerk en daarbuiten, dat de liefde voor de a(A)nder is.