OnderWeg RIP

Koert van Bekkum | 16 mei 2025
  • Column

Toen was daar ineens het bericht: ‘OnderWeg houdt op te bestaan.’ Meer dan een eeuw faciliteerde dit tijdschrift het gesprek over de vraag wat het christelijk geloof in deze kerk en traditie nodig heeft en wat dit geloof kan bijdragen aan kerk en samenleving.

Het begon in 1920 breed met scribenten uit de kring rond de Beweging der Jongeren. In de jaren dertig versmalde dat tot één loot aan die stam, namelijk de Reformatorische beweging, en Klaas Schilder die met zijn polemieken het gereformeerde kussen opschudde. Na 10 mei 1940 ging het aantal abonnees door het dak vanwege de manier waarop Schilder lezers weerbaar maakte tegen de Duitse bezetter. Hij werd opgepakt en het blad verboden. Na 1945 worstelde de redactie met de vraag hoe ver de ‘Reformatie’ van de Vrijmaking moest worden doorgevoerd. De paleisrevolutie van 1956 van uitgever Van Spronsen bracht niet alleen hoogleraar Jaap Kamphuis aan de macht, maar resulteerde ook in de oprichting van het blad Opbouw.

Het kwam daarna niet meer goed. Nadat ze het nog een decennium lang met elkaar hadden uitgehouden, barstte de bom en zetten de preciezen de rekkelijken uit het kerkverband. Terwijl Opbouw daarop voor de Nederlands gereformeerden nodig bleek om niet alleen voorlichting te bieden, maar ook elkaar vast te houden, gebruikte Jochem Douma De Reformatie om in het andere huis van de Vrijmaking mildere winden te laten waaien. Dat sloeg aan, maar was ook omstreden. Toen rond 1985 de hardliners hun krappe meerderheid in GKv, GPV, krant én blad verloren, werd Nader Bekeken opgericht. De rest is geschiedenis. Er heeft zich een wonder van verzoening voltrokken, met sinds 2015 OnderWeg als hoopvolle en inspirerende voorzetting van beide bladen. Oud activisme gaat nu gepaard met een ingehouden, evangelicale spiritualiteit. Desondanks zijn de littekens van de strijd zichtbaar. Dat maakt het lastig scherp en journalistiek te schrijven over meningsverschillen. Waar moet het heen met de NGK? De goede toon voor het inclusieve, maar stevige gesprek over de vraag naar de betekenis van dit type geloof voor kerk en samenleving is nog niet gevonden.

Ik hoop op een doorstart. Laat de mogelijkheid niet verloren gaan om samen de goede toon te vinden.

 

Over de auteur
Koert van Bekkum

Koert van Bekkum is hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Utrecht.

Meest gelezen

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In de eerste aflevering van deze rubriek is aan vier intensief betrokken NGK-predikanten gevraagd hoe de synodebesluiten bij henzelf en in hun gemeente zijn gevallen. Daaruit bleekt dat er grote verschillen tussen gemeentes ontstaan. In de tweede aflevering is aan drie hoofdrolspelers ter synode toelichting gevraagd op keuzes en besluiten. In deze derde aflevering vragen we aan René de Reuver, voormalig scriba van de Protestantse Kerk in Nederland hoe hij ontwikkelingen in de NGK ziet en wat hij ons zou willen meegeven.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Als schaduwen over de wereld vallen

Als schaduwen over de wereld vallen

Louren Blijdorp
  • Verdieping

De tijden zijn somber en ernstig. Oorlogen zijn niet meer ver weg en de wankelende wereldorde geeft een sluimerende onzekerheid. Ook in het nog altijd ongekend welvarende en vredige westen van Europa knaagt het: trollenlegers, hackers, mysterieuze drones dringen ons continent binnen. Het leidt tot groeiend onbehagen, polarisatie, bedreiging van de rechtstaat. En dan klopt ook nog de klimaatcrisis onverbiddelijk aan. Die nog veel existentiëlere dreiging die de randvoorwaarden van ons bestaan zelf bedreigt wordt haast vergeten. Maar ook die slapende reus morrelt aan de bedrieglijke rust van Noordwest-Europa.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief