OnderWeg RIP

Koert van Bekkum | 16 mei 2025
  • Column

Toen was daar ineens het bericht: ‘OnderWeg houdt op te bestaan.’ Meer dan een eeuw faciliteerde dit tijdschrift het gesprek over de vraag wat het christelijk geloof in deze kerk en traditie nodig heeft en wat dit geloof kan bijdragen aan kerk en samenleving.

Het begon in 1920 breed met scribenten uit de kring rond de Beweging der Jongeren. In de jaren dertig versmalde dat tot één loot aan die stam, namelijk de Reformatorische beweging, en Klaas Schilder die met zijn polemieken het gereformeerde kussen opschudde. Na 10 mei 1940 ging het aantal abonnees door het dak vanwege de manier waarop Schilder lezers weerbaar maakte tegen de Duitse bezetter. Hij werd opgepakt en het blad verboden. Na 1945 worstelde de redactie met de vraag hoe ver de ‘Reformatie’ van de Vrijmaking moest worden doorgevoerd. De paleisrevolutie van 1956 van uitgever Van Spronsen bracht niet alleen hoogleraar Jaap Kamphuis aan de macht, maar resulteerde ook in de oprichting van het blad Opbouw.

Het kwam daarna niet meer goed. Nadat ze het nog een decennium lang met elkaar hadden uitgehouden, barstte de bom en zetten de preciezen de rekkelijken uit het kerkverband. Terwijl Opbouw daarop voor de Nederlands gereformeerden nodig bleek om niet alleen voorlichting te bieden, maar ook elkaar vast te houden, gebruikte Jochem Douma De Reformatie om in het andere huis van de Vrijmaking mildere winden te laten waaien. Dat sloeg aan, maar was ook omstreden. Toen rond 1985 de hardliners hun krappe meerderheid in GKv, GPV, krant én blad verloren, werd Nader Bekeken opgericht. De rest is geschiedenis. Er heeft zich een wonder van verzoening voltrokken, met sinds 2015 OnderWeg als hoopvolle en inspirerende voorzetting van beide bladen. Oud activisme gaat nu gepaard met een ingehouden, evangelicale spiritualiteit. Desondanks zijn de littekens van de strijd zichtbaar. Dat maakt het lastig scherp en journalistiek te schrijven over meningsverschillen. Waar moet het heen met de NGK? De goede toon voor het inclusieve, maar stevige gesprek over de vraag naar de betekenis van dit type geloof voor kerk en samenleving is nog niet gevonden.

Ik hoop op een doorstart. Laat de mogelijkheid niet verloren gaan om samen de goede toon te vinden.

 

Over de auteur
Koert van Bekkum

Koert van Bekkum is hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Utrecht.

Meest gelezen

Beweegredenen uitstroom onder NGK-gemeentepredikanten onderzocht

Beweegredenen uitstroom onder NGK-gemeentepredikanten onderzocht

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Werkers in de kerk

In deze rubriek vragen we verschillende inhoudelijk betrokkenen naar de toekomst van betaalde krachten in de NGK, predikanten, kerkelijk werkers. Directe aanleiding hiervoor is het artikel van Bart Folkers over het predikantentekort. De verwachting is dat dit komend decennium zal toenemen. In dit verband onderzocht Folkers berichtgeving rondom het mentaal welbevinden en de soms daarmee gepaard gaande uitstroom van gemeentepredikanten in actieve dienst.

Lees artikel
Kerknieuws oktober 2026

Kerknieuws oktober 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Lees hier het kerknieuws van de Nederlandse Gereformeerde Kerken, oktober 2026. Beroepen. G.P. Hommes naar Bunschoten, Dalfsen, Kampen en Nijmegen. Ds. Peter Hommes (45) heeft beroepen ontvangen van de NGK Bunschoten-Oost-Petrakerk, de NGK Dalfsen-Het Kruispunt, de NGK Kampen-Eudokiakerk en NCGK Nijmegen-de Boskapel. Hommes is sinds 2017 verbonden aan NGK Leusden-de Koningshof, een gemeente met ca. 750 leden.

Lees artikel
Synode van start

Synode van start

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven

Na een bidstond in de Lidwinakerk is deze maand de synode van Best geopend. Vanuit de 28 regio’s vormen 56 afgevaardigden de vergadering. Van november tot maart hoopt de synode in vijf sessies alles wat op haar agenda staat te behandelen. Onderweg zal de synode met belangstelling volgen. Twee synodewatchers zijn bereid om naar aanleiding van de vergaderingen maandelijks in deze rubriek hun indrukken en observaties te delen. Hieronder lichten ze toe wat hen drijft om betrokken te zijn bij deze landelijke kerkelijke vergadering.

Lees artikel
Zwijgen en doorgaan: waarom slachtoffers zwijgen

Zwijgen en doorgaan: waarom slachtoffers zwijgen

Marianne Bronsveld
  • Wisselrubriek

Het duurt lang voordat slachtoffers van misbruik of structureel geweld voor het eerst gaan spreken. Waarom zwijgen zij zo lang? Welke angsten leven er bij slachtoffers en wat kun jij doen om iemand te helpen sneller te spreken?

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief