OnderWeg RIP

Koert van Bekkum | 16 mei 2025
  • Column

Toen was daar ineens het bericht: ‘OnderWeg houdt op te bestaan.’ Meer dan een eeuw faciliteerde dit tijdschrift het gesprek over de vraag wat het christelijk geloof in deze kerk en traditie nodig heeft en wat dit geloof kan bijdragen aan kerk en samenleving.

Het begon in 1920 breed met scribenten uit de kring rond de Beweging der Jongeren. In de jaren dertig versmalde dat tot één loot aan die stam, namelijk de Reformatorische beweging, en Klaas Schilder die met zijn polemieken het gereformeerde kussen opschudde. Na 10 mei 1940 ging het aantal abonnees door het dak vanwege de manier waarop Schilder lezers weerbaar maakte tegen de Duitse bezetter. Hij werd opgepakt en het blad verboden. Na 1945 worstelde de redactie met de vraag hoe ver de ‘Reformatie’ van de Vrijmaking moest worden doorgevoerd. De paleisrevolutie van 1956 van uitgever Van Spronsen bracht niet alleen hoogleraar Jaap Kamphuis aan de macht, maar resulteerde ook in de oprichting van het blad Opbouw.

Het kwam daarna niet meer goed. Nadat ze het nog een decennium lang met elkaar hadden uitgehouden, barstte de bom en zetten de preciezen de rekkelijken uit het kerkverband. Terwijl Opbouw daarop voor de Nederlands gereformeerden nodig bleek om niet alleen voorlichting te bieden, maar ook elkaar vast te houden, gebruikte Jochem Douma De Reformatie om in het andere huis van de Vrijmaking mildere winden te laten waaien. Dat sloeg aan, maar was ook omstreden. Toen rond 1985 de hardliners hun krappe meerderheid in GKv, GPV, krant én blad verloren, werd Nader Bekeken opgericht. De rest is geschiedenis. Er heeft zich een wonder van verzoening voltrokken, met sinds 2015 OnderWeg als hoopvolle en inspirerende voorzetting van beide bladen. Oud activisme gaat nu gepaard met een ingehouden, evangelicale spiritualiteit. Desondanks zijn de littekens van de strijd zichtbaar. Dat maakt het lastig scherp en journalistiek te schrijven over meningsverschillen. Waar moet het heen met de NGK? De goede toon voor het inclusieve, maar stevige gesprek over de vraag naar de betekenis van dit type geloof voor kerk en samenleving is nog niet gevonden.

Ik hoop op een doorstart. Laat de mogelijkheid niet verloren gaan om samen de goede toon te vinden.

 

Over de auteur
Koert van Bekkum

Koert van Bekkum is hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Utrecht.

Meest gelezen

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Koert van Bekkum
  • Verdieping

Verwijst het begin van Genesis naar dingen die zijn gebeurd? Of spreken de hoofdstukken vooral over ons menselijk bestaan als zodanig, en over hoe God redt? Het laatste natuurlijk, aldus ds. Ulbe van der Meer afgelopen mei in dit blad. Laten we het profetisch-symbolische karakter van het paradijsverhaal omarmen. Dan zijn we af van ingewikkelde discussies over historiciteit, leren mensen hoe mooi en krachtig de Bijbel spreekt, en werpen we geen onnodige drempels op voor jongeren en buitenstaanders. 

Lees artikel
Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Redactie
  • Redactioneel

Er is alle reden om binnen de Nederlandse Gereformeerde Kerken van gedachten te wisselen over hoe je het begin van Genesis leest en welke plek de zondeval daarin inneemt. Reina Wiskerke besprak in haar column het opinieartikel van dominee Ulbe van der Meer over Genesis 3 (ND 6 juni, link). Ze vroeg zich daarin af waarom Onderweg, maandblad voor de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK), zijn opvatting ‘dropt’ bij de lezers, zonder reflectie op de noodzakelijkheid, reikwijdte en consequentie van zijn opvatting.

Lees artikel
De synodebesluiten over homoseksualiteit – de balans opgemaakt

De synodebesluiten over homoseksualiteit – de balans opgemaakt

Redactie
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In drie voorgaande edities, januari, februari en april, lieten wij verschillende personen aan het woord om een beeld te geven van hoe de synodebesluiten over het rapport ‘Ruimte en richting’ op uiteenlopende plekken in het land gevallen zijn. En we blikten terug met enkele hoofdrolspelers van de synode. Omdat duidelijk is dat verscheidenheid toeneemt, vroegen we voormalig scriba van de PKN René de Reuver zijn licht te laten schijnen over deze groeiende diversiteit binnen de NGK. In deze editie maken we de balans op.

Lees artikel
‘Ik vergelijk Alkmaarders graag met zebra’s’

‘Ik vergelijk Alkmaarders graag met zebra’s’

Wilfred Hermans
  • Alphen tot Ommen
  • Kerkelijk leven

Ze zijn recht voor hun raap, daar in Alkmaar. Dominee Paul van der Velde weet er inmiddels alles van en kan in die cultuur goed aarden. Waar de PKN-betrokkenheid in Noord-Holland afneemt, groeit het aantal leden in de eeuwenoude Kapelkerk in hartje Alkmaar gestaag. ‘ kan een klein beetje blokfluit spelen en dat klinkt thuis voor geen meter, maar in de Kapelkerk klinkt het alsof ik een concert geef.’

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief