Ontdek de drive van jongeren

Anko Oussoren en Karen Scheele-van Ooijen | 10 januari 2015
  • Jeugdwerk

De rubriek Jeugdwerk inspireert en ondersteunt betrokkenen bij het jeugdwerk met inhoudelijke artikelen en talrijke tips. In deze editie aandacht voor de drive van jongeren.

Als jeugdwerkers willen we dat jongeren gemotiveerd zijn om mee te draaien in het jeugdwerk. Hierbij speelt de cognitieve ontwikkeling een belangrijke rol.

Een tijd is gedacht dat de hersenen van de jongeren nog niet volledig ontwikkeld zijn en dat dit kan leiden tot een gebrek aan motivatie. Uit recent onderzoek blijkt echter dat het puberbrein niet onrijp is, maar flexibel. Het flexibele brein zorgt ervoor dat jongeren snel schakelen en allerlei prikkels en trends oppikken. Ze zijn tot veel in staat, maar het hangt af van de context of jongeren gemotiveerd zijn.

Jongeren hebben een natuurlijke, aangeboren (niet aangeleerde!) neiging om bezig te zijn met dingen die ze interessant vinden en om te zoeken naar verbintenissen tussen zichzelf en de wereld. Hierbij zijn drie basisbehoeften noodzakelijk: competentie, autonomie en verbondenheid. Deze drie werken we hieronder uit.

Competentie

Om gemotiveerd te zijn is het belangrijk dat jongeren nieuwe dingen leren op een creatieve manier. Dit vraagt om opdrachten die interessant en uitdagend zijn. Daarbij is het belangrijk dat taken niet te moeilijk zijn (leidt tot stress) en niet te makkelijk (leidt tot verveling). Het is de kunst om hier tussenin te gaan zitten. Dit wordt flow genoemd.

We kunnen hierin leren van de game-industrie. Een goede computergame is zo ontwikkeld dat er voldoende uitdaging in zit om hindernissen aan te pakken, gecombineerd met geloof in succes.

Ik kan het, ik kan het zelf, ik hoor erbij

Jane McGonigal schrijft in haar boek Beter dan echt dat gamers hoopvolle individuen zijn, omdat ze in staat zijn om de wereld te veranderen. Het enige probleem is dat ze geloven dat ze dit alleen maar kunnen in de virtuele wereld. Daag jongeren daarom in de ‘echte’ wereld uit op een niveau dat ze nog niet beheersen.

Autonomie

Jongeren willen ruimte om te experimenteren en om zelf keuzes te maken. Dat is in het jeugdwerk vaak lastig, omdat we van tevoren uitgedacht hebben wat en hoe we iets willen overbrengen. Daar valt iets voor te zeggen: jongeren moeten eerst met iets kennismaken voordat ze zelf ontdekken hoe leuk en nuttig het is. Deze vorm werkt echter veelal dwingend en demotiverend.

Jeugdwerkers zouden daarom vanuit hun eigen passie en talenten moeten aansluiten bij de belevingswereld van de jongeren en niet strikt een vast programma volgen. Juist de motivatie van de jeugdwerkers zelf kan jongeren stimuleren en motiveren.

Dit kan echter niet zonder structuur en begrenzing. Bied daarom een structuur waarin je de jongeren ondersteunt om zelf keuzes te maken, waarbij je rekening houdt met de ontwikkeling van de jongeren en hun eigen verantwoordelijkheid stimuleert.

Verbondenheid

Jongeren willen onderdeel zijn van iets dat groter is dan zijzelf. Jongeren doen vaak dingen omdat ze ergens bij willen horen. De stress van er niet bij horen is groot. De uitdaging voor jeugdwerkers is het zoeken naar een vorm van jeugdwerk waarin jongeren zichzelf kunnen zijn en tegelijk verbonden kunnen zijn.

Naast de relaties van jongeren onderling is de relatie van de jeugdwerker met de jongeren cruciaal. Die relatie geeft ruimte aan de interesses van de jongeren en maakt de jongeren tegelijk meer bereid om zich in te zetten. Geef als jeugdwerker bewust aandacht aan de verhalen die leven bij jongeren en realiseer je dat je als jeugdwerker een rolmodel vervult.

Kort samengevat: de drive van jongeren wordt bepaald door: ik kan het, ik kan het zelf en ik hoor erbij. Cruciaal zijn de vragen: wie ben ik? Wat kan ik? Wat wil ik? Het gaat om de drive om dingen te doen, om je in te spannen en door te zetten en tegenslagen te overwinnen. Daarbij moeten we oppassen dat we niet onze eigen overtuigingen en motivaties opleggen, al kunnen we deze wel aandragen en de jongeren zo stimuleren.


Motivatie komt niet uit een potje

010142 Jeugdwerk_2Hoe krijg je jongeren in beweging? Het valt soms niet mee om jongeren te motiveren, en al helemaal niet voor iets waarvan ze het nut nog niet inzien. Motivatie kunnen we niet afdwingen. De kunst is om jongeren op zo’n manier te begeleiden en te inspireren dat ze uit zichzelf in beweging komen.

In het boek Motivatie binnenstebuiten gaan de schrijvers op zoek naar de werking van motivatie bij jongeren. Dit boek geeft meer dan honderd concrete tips om jongeren te helpen hun motivatie te ontdekken en geeft een scherp beeld van de huidige jongerenwereld. Zie www.youngworks.nl/motivatie.


Tips

Enkele concrete tips voor het zoeken van ‘de drive van jongeren’:

  • Gamification: Dit is het gebruik van gamedesign en gamemechanismes in het echte (niet-virtuele) leven. Bekijk de website van Your Story The Game (www.ystg.org) voor meer informatie. Zij hebben nagedacht over een reality-game die goed te gebruiken is voor bijvoorbeeld discipelschap van jongeren.
  • Storytelling: Marketingmensen zijn zich maar al te bewust van de kracht van verhalen. We kunnen leren van verhalen van een ander en het vertellen van verhalen heeft een verbindend effect. Nodig eens gemeenteleden van allerlei leeftijden uit die hun eigen verhaal willen vertellen. Zorg dat er ruimte is voor vragen, zodat jongeren kunnen experimenteren met het vormen van hun mening.
  • Ga op pad: Een andere manier om jongeren te laten experimenteren is gewoon op pad gaan. Ga op bezoek bij mensen met verschillende achtergronden. Laat jongeren zelf aangeven wat ze interessant vinden en zouden willen onderzoeken.

010142 JeugdwerkMedia

  • Lezen: Motivatie binnenstebuiten – Huub Nelis en Yvonne van Sark.
  • Kijken: ‘Everything’ – Lifehouse
  • Lezen: Beter dan echt. Hoe games ons gelukkiger, slimmer en socialer maken – Jane McGonigal.

Agenda

  • 17 januari 2015: Prayernight. Kijk op welke locaties er al een prayernight door jongeren georganiseerd wordt. Of misschien wil een groep uit jouw eigen gemeente dit doen? Zie www.prayernight.nl.
  • 23-24 januari 2015: Jeugdleidersconferentie in Lunteren. Zie www.jeugdleidersconferentie.nl.
  • Trainingstour YfC, kijk op www.yfc.nl voor data en locaties.
Over de auteur
Anko Oussoren en Karen Scheele-van Ooijen

Anko Oussoren is adviseur bij het Praktijkcentrum van de GKv. Karen Scheele-van Ooijen is jeugdwerkadviseur bij het Nederlands Gereformeerd Jeugdwerk (NGJ).

Meest gelezen

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In de eerste aflevering van deze rubriek is aan vier intensief betrokken NGK-predikanten gevraagd hoe de synodebesluiten bij henzelf en in hun gemeente zijn gevallen. Daaruit bleekt dat er grote verschillen tussen gemeentes ontstaan. In de tweede aflevering is aan drie hoofdrolspelers ter synode toelichting gevraagd op keuzes en besluiten. In deze derde aflevering vragen we aan René de Reuver, voormalig scriba van de Protestantse Kerk in Nederland hoe hij ontwikkelingen in de NGK ziet en wat hij ons zou willen meegeven.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Als schaduwen over de wereld vallen

Als schaduwen over de wereld vallen

Louren Blijdorp
  • Verdieping

De tijden zijn somber en ernstig. Oorlogen zijn niet meer ver weg en de wankelende wereldorde geeft een sluimerende onzekerheid. Ook in het nog altijd ongekend welvarende en vredige westen van Europa knaagt het: trollenlegers, hackers, mysterieuze drones dringen ons continent binnen. Het leidt tot groeiend onbehagen, polarisatie, bedreiging van de rechtstaat. En dan klopt ook nog de klimaatcrisis onverbiddelijk aan. Die nog veel existentiëlere dreiging die de randvoorwaarden van ons bestaan zelf bedreigt wordt haast vergeten. Maar ook die slapende reus morrelt aan de bedrieglijke rust van Noordwest-Europa.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief