De Zondagswet is van gisteren

De Zondagswet uit 1953 gaat verdwijnen. Het kabinet heeft een wetsvoorstel daartoe naar de Tweede Kamer gestuurd. Vanuit christelijke hoek worden felle bezwaren geuit, door kerken en burgers, maar ook door het Breed Beraad Protestantse Kerken. Volgens mij is het verdwijnen van de Zondagswet echter helemaal niet zo erg.

Een veelgehoord bezwaar is dat op deze manier de zondagsrust in Nederland (nog verder) onder druk komt te staan. Voor een deel begrijp ik dit bezwaar. Soms lijkt het er inderdaad op alsof alles wat ook maar enigszins riekt naar geloof en religie in het openbare domein moet worden afgeknepen. Maar in dit geval is wat mij betreft verzet niet nodig. De Zondagswet is van gisteren. Hij stamt uit een tijd dat Nederland zich in woord en daad nog enigszins christelijk kon noemen. Afgezien van de vraag of Nederland ooit christelijk is geweest, nu is ons land dat in ieder geval niet meer. Nog langer vasthouden aan deze wet leidt alleen maar tot bevestiging van het vooroordeel dat veel mensen al hebben over christenen en de christelijke kerk: ze leggen hun gewoonten en praktijken aan ons op. En dat moeten we als christenen gewoon niet willen.

Bewuste keuze

De zondag gaat zijn door de wet beschermde status verliezen. Maar hoe erg is dat? In de tijd van het Nieuwe Testament was de zondag ook niet een door de overheid gereguleerde of voorgeschreven vrije dag. Er werd gewoon gewerkt en in de vroege morgen- of late avonduren werden samenkomsten belegd. Wellicht gaan we weer terug naar de situatie van toen. Dat is niet meteen rampzalig. We zullen dan echt moeten kiezen.

Als je besluit om op zondag niet te werken, dan is dat een bewuste keuze, en niet langer een makkelijke optie omdat iedereen toch al vrij is. Idem dito voor de manier waarop je omgaat met allerlei vormen van vermaak die in een nieuwe situatie op zondag worden aangeboden. Je gaat de zondag intenser beleven als je je laat leiden door de vraag: hoe wil ik op deze dag mijn vrijheid en rust in Christus vieren?

Vacuüm

Rond het beleggen van kerkdiensten kan er ook iets veranderen. Nu vinden ze vaak plaats in een soort vacuüm: de rest van de bevolking ligt nog op bed en de straten zijn stil. Wat zou het mooi zijn als de kerkdiensten zich meer afspelen midden in het leven. Wij gaan naar de kerk, terwijl om ons heen het publiek geniet van een braderie of boodschappen doet bij de Jumbo. Er is sprake van een open in- en uitlopen vanuit onze wereld naar die van God. In de kerk worden beide verbonden en op elkaar betrokken. Misschien worden christenen daarmee verlost van de spagaat die ik nog weleens tegenkom: we hebben onze kerkdiensten op zondag en ons leven door de week, en in de praktijk is er maar weinig verbinding tussen die twee.

Uitdaging

Inhoudelijk zullen we de kerkdiensten ook anders beleven. Ze worden niet meer belegd omdat het nu eenmaal zo hoort. Nee, we verlangen ernaar om te zien, te horen en erin bevestigd te worden dat en hoe de opstanding van Jezus en het Woord van zijn evangelie nieuw elan en diepgang geven aan onze werkelijkheid hier en nu. We houden geen rituelen in stand, want we hebben echt een goed verhaal voor elkaar en voor de wereld om ons heen. Hoe kunnen we deze boodschap en inhoud zo verwoorden en vormgeven dat we ook iets moois te bieden hebben aan de mensen die nu buiten aan het winkelen zijn of opgaan in één of andere vorm van vermaak op het plein naast de kerk of iets verderop in het dorp of in de stad? Kortom, als de Zondagswet verdwijnt, dan biedt dat nieuwe uitdagingen voor christenen en christelijke kerken in deze tijd!