Aandacht voor veiligheid kerkgebouw

Abraham Kuyper beschreef al de paniek die kan ontstaan als er tijdens de kerkdienst brand uitbreekt en pleitte ervoor om daar bij de opzet van het kerkgebouw rekening mee te houden. Dat was lang voordat er in Nederland een Bouwbesluit ging gelden, dat ook op kerken van toepassing is. Dat besluit verplicht kerken om te zorgen voor bhv’ers, brandblussers, noodverlichting en nooduitgangen. Daarnaast bevat het eisen voor de inrichting van een kerkgebouw. De NGK Nunspeet loopt daar tegenaan: hun kerkgebouw wordt te klein en ze hebben een oplossing moeten zoeken om de wettelijk vereiste ruimte tussen de rijen stoelen te handhaven.

(beeld ambrozinio/123RF)

In veel kerken ligt er op of bij de kansel een instructie over wat te doen bij een noodsituatie. In de Kristalkerk (GKv) in Hengelo ligt geen veiligheidsinstructie op de kansel: de koster neemt in een noodsituatie de leiding. Wel krijgt een samenvatting van het ontruimingsplan een plek in de gemeentegids.

Onlangs hield de Kristalkerk een ontruimingsoefening. Geëvalueerd is welke onderdelen goed en welke nog fout gingen, en vervolgens is de gemeente daarover geïnformeerd. Goed was dat de kerk binnen drie minuten via de nooduitgangen ontruimd was. De gewone uitgang kon niet worden gebruikt, omdat de oefening een brand in de keuken betrof, bij de hal van de kerk. De keuken is de meest voorkomende plek waar brand uitbreekt. Maar volgens veiligheidscoördinator Herman Hiemstra zou het nog sneller dan in drie minuten moeten kunnen. Verder werd in Hengelo duidelijk dat de nooduitgangen van de zalen die tijdens de dienst voor het kinderwerk worden gebruikt niet toereikend waren. Als voorlopige oplossing is ervoor gekozen om een veiligheidshamer naast de ramen van deze zalen te hangen.

In Hengelo kwam het onderwerp veiligheid weer op de agenda omdat de aandacht ervoor in de loop van de tijd was verwaterd. Er is een team van zo’n twaalf bhv’ers. Zij zorgen er volgens een eigen rooster voor dat er in elke kerkdienst enkele bhv’ers aanwezig zijn. Bij een ontruiming hebben ze onder meer de taak om de ruimtes te controleren op mogelijk achtergebleven mensen.

De GKv Assen-Marsdijk gaf ook aandacht aan de veiligheid. Daar werd op zaterdag 11 december een cursus gegeven voor de bhv’ers, met drie onderdelen: ontruimen, EHBO (inclusief reanimatie) en brandbestrijding. Er was ‘brand’ in de keuken en er hing veel rook. Bij de oefening is ook het ontruimingsplan kritisch bekeken. In dat plan hebben de kerkenraadsleden tot taak om de kinderen buitenom via het raam te evacueren. De bhv’ers ‘vegen’ de kerk schoon, evacueren eventuele achterblijvers en lopen om het gebouw heen om door de ramen te controleren op achterblijvers. En als ze eentje zien? Bhv’er Gert Pool: ‘Dan kun je niet in alle gevallen zelf nog iets doen; in een echt noodgeval is dat soms onmogelijk.’ Maar dan zijn de veiligheidsdiensten al gewaarschuwd.

Webtip
www.steunpuntkerkenwerk.nl/organisatie-en-beheer/beheer-gebouwen-en-exploitatie/arbo-en-veiligheid