Jongeren als kwetsbare idealisten

0

Meg (17) is deze week begonnen aan het examenjaar van de havo en ze heeft het eerste huiswerk alweer gemaakt. Ze zit weer in de normale routine van school, hobby’s, vrienden, kerk en de dingen thuis. Ondertussen vraagt ze zich af – net als veel jongeren – of ze ooit haar idealen kan realiseren.

Na de rust van de vakantie probeer ik weer langzaam op tempo te komen. Eén van mijn eerste afspraken is met Meg, een middelbare scholiere, om drie uur ’s middags bij een koffietentje. Voor haar is de eerste schoolweek duidelijk ook een omslag van rust naar weer aan de slag gaan. We kijken even terug op onze vakanties en dan schakelen we over op het onderwerp van dit gesprek: wat vind jij belangrijk en wat merken anderen daarvan?

Positieve draai

Meg is een drukke jongedame. Naast school schaatst ze, helpt ze bij een kinderkerkkoor, verzorgt ze op werkdagen een nieuwsgroep, heeft ze haar vrienden en vriendinnen en de nodige dingen thuis, en is ze actief in haar kerk. In elke omgeving heeft ze een andere rol en taak. Als scholier wordt er van haar verwacht dat ze leert en presteert en de opdrachten uitvoert. In het kerkkoor mag ze helpen bij de muziekkeuze en de begeleiding van de kinderen. Ook mag ze meedenken over het collectedoel voor het koor.

De nieuwsgroep bijhouden en versturen doet ze helemaal zelf. Elke ochtend verstuurt ze een aantal korte nieuwsflitsen. Er bestaat volgens haar een gat tussen de nieuwsvoorziening voor volwassen en wat haar leeftijdsgenoten zien en opvangen. Haar nieuwsgroep gaat daarom bewust via WhatsApp, omdat bijna alle jongeren hun dag beginnen met het lezen van de nieuwe berichtjes op hun mobiel. Meg hoopt dat jongeren door haar nieuwsgroep nieuwsgierig worden en gaan nadenken over wat er allemaal in de wereld gebeurt.

Het project biedt hoop op een oplossing

Met een leus van de dag aan het eind van elk bericht probeert ze een positieve draai te geven aan de nieuwe dag. Vanmorgen was de leus: wie de regenboog wil zien moet de regen trotseren. Op mijn vraag waarom ze zo’n leus meegeeft, antwoordt ze aan de hand van de leus van vandaag: ‘Je kunt mopperen dat het kan gaan regenen en dat je dan misschien nat aankomt op school of thuis. Dan begint je dag negatief. Of je denkt eraan dat je vandaag een regenboog kunt zien. Het is dezelfde informatie over het weer, maar dan bekeken vanuit een positieve gedachte.’

Als ik haar vraag naar haar positieve gedachte over de kerk, dan is ze kort en duidelijk: de zondagmorgen geeft haar rust en een gevoel van veiligheid. De mensen komen volgens haar voor die rust en daarom is het ook voor haar een rustpunt in de week.

Hoop

Op de vraag wat haar inspireert, noemt ze als voorbeeld het project van The Ocean Cleanup (www.theoceancleanup.com). Dat is een internationaal project dat gestart is door een Nederlandse student aan de TU Delft, vanuit het idee dat het mogelijk moet zijn om de plasticafvalsoep in de oceanen op te ruimen. Het project biedt hoop op een oplossing, ook al leek de situatie zo uitzichtloos dat iedereen het opgegeven had.

Hoop op betere tijden, dat is het anker in het leven van Meg. Er wordt volgens haar te veel en ten onrechte geklaagd en dat geeft negativiteit. Haar wens is om te verbinden en de verschillen tussen mensen te overbruggen, zodat ze er individueel en samen beter uitkomen.

Het liefst was ze oceanologie gaan studeren, maar dat laten haar schoolresultaten in de vakken van het bijbehorende profiel niet toe. Dus promoot ze haar idealen door erover te schrijven. Ze is nu deze vaardigheid aan het ontwikkelen en overweegt of ze op dat terrein een studie zal volgen. Maar ook daarover krijgt ze negatieve reacties, omdat er voor schrijvers of journalisten weinig werk zou zijn.

Beperkingen

Na ons gesprek stuurt Meg me nog een tekst die ze schreef toen ze 15 was. Ze beschrijft daarin een probleem waar veel van haar leeftijdsgenoten tegen aanlopen: ‘Mensen maken een ongelofelijke denkfout. De maatschappij wordt als perfect voorgespiegeld, gemaakt om iedereen gelukkig te maken. Iedereen kan de opleiding doen die hij leuk vindt en krijgt daarna een baan waar hij iedere dag met liefde naartoe gaat en waarmee hij genoeg geld verdient. Dit is het beeld dat iedere puber voorgehouden krijgt: leven zonder zorgen, leuke dingen doen en geld verdienen. Dit is helaas maar voor een klein deel van de mensen zo.’

‘Veel mensen zien hun idealen voor hun ogen stukgaan’

‘De meeste mensen hebben op de middelbare school kunnen fantaseren over hun droombaan, maar gaan daarna een opleiding doen die ze onbewust niet gelukkig maakt. Hoe ouder je wordt, hoe verder je van je droombaan af komt. Dit komt omdat je steeds vaker moet kiezen voor wat er van je verwacht wordt, en niet voor wat je wilt. Slechts een paar mensen bereiken hun ideaal, veel anderen zien hun idealen voor hun ogen stukgaan.’

In Meg herken ik een tegenstelling die ik vaker bij jongeren (15 tot 20 jaar) tegenkom: enerzijds de hoop en het vertrouwen op een mooie toekomst, anderzijds het pessimisme over een samenleving die inperkt door eisen en voorwaarden. Maatschappelijke organisaties zoals het Ministerie van Onderwijs, media, banken en verzekeraars en ook de kerk leggen verwachtingen op die ze ervaren als beknellend. Voor deze jongeren kan het evangelie een bron van hoop zijn. Bijvoorbeeld door hun te laten zien dat Jezus aan de ene kant de tradities respecteert, maar ook oproept om ze te doorbreken wanneer ze hun doel voorbij zijn geschoten.

Agenda

031936 Jeugdwerk foto AgendaTraining ‘Verbeter jezelf als catecheet’, in Roden en Ermelo. Zie voor meer info www.praktijkcentrum.org/project/verbeter-jezelf-als-catecheet.

19 en 20 januari 2018: jeugdleidersconferentie BGO-Jeugdwerk in samenwerking met het Praktijkcentrum. Thema: Hou vast. Zie www.jeugdleidersconferentie.nl.

Media/tips

Als je meer over de huidige generatie jongeren in Nederland te weten wilt komen, lees dan het boek Anders. Het échte verhaal van Generatie Zenz van Angela Weghorst (uitgever Twinq.nl, 2016).

Met bijdragen van Anko Oussoren (Praktijkcentrum GKv). De naam Meg is vanwege haar privacy gefingeerd.

Delen.

Over de auteur

Paul Smit (NGK) is jeugdwerker en werkzaam bij het Nederlands Gereformeerd Jeugdwerk (NGJ).

Reacties zijn gesloten.