Het vergeten wonder

0

En zij bleven volharden bij
a. het onderwijs van de apostelen en
b. de gemeenschap,
c. het breken van het brood en
d. de gebeden.
(Handelingen 2:42 NBG1951)

Meer dan drieduizend christenen die volstrekt eensgezind zijn, kom daar vandaag eens om! Kerkelijke eenheid lijkt onbereikbaar. Steeds opnieuw zijn er redenen om elkaar te verlaten, internationaal worden banden doorgesneden en bij elke fusie zijn er groepen die daar niet in mee kunnen gaan. Hoe deden ze dat toch op de pinksterdag? Zijn we iets kwijtgeraakt of vergeten?

Het feest van de Geest ging gepaard met grote wonderen. De apostelen spraken ineens de talen van de wereld. Met vrijmoedigheid vertelden ze over Jezus; ze konden niet anders, ook al werden ze erom vervolgd, gegeseld en gedood. Grote aantallen mensen kwamen tot geloof. Duizenden werden gedoopt, ook zij die kortgeleden ‘Kruisig Hem!’ hadden geroepen. Zieken werden genezen, doden opgewekt en celdeuren geopend door onzichtbare handen. Die wonderen laten zich niet zomaar herhalen, maar ze hebben wel de toon gezet in de kerk van onze Heer Jezus Christus.

Eensgezind

(beeld MonkeyBusinessImages/Shutterstock)

(beeld MonkeyBusinessImages/Shutterstock)

En dan is één wonder nog niet genoemd: meer dan drieduizend mensen waren volstrekt eensgezind, kwamen elke dag bijeen in de naam van de Heer, hadden alles gemeenschappelijk en waren tot alles bereid. Hoe kon dat? Die mensen waren van nature net zo erg als wij: vooral overtuigd van zichzelf, met altijd verschillende meningen, geneigd tot groepsvorming en licht ontvlambaar door korte lontjes en lange tenen.

Dat soort mensen bleef volharden bij de gemeenschap, zo staat er letterlijk. Een sterke manier van zeggen. ‘Volharden’ betekent in zichzelf al dat je iets blijft doen. ‘Blijven volharden’ is dubbelop. Zo gingen die eerste christenen volledig op in de nieuwe gemeenschap, ze zochten die en lieten zich daar niet van afhouden. Ze kwamen bijeen in de huizen, toch al gauw honderd huizen voor drieduizend mensen. Maar we lezen van geen spoortje spanning tussen die verschillende samenkomsten. Samen waren ze één in de Heer. Alles gaven zij, alles deelden zij. Ze waren volledig toegewijd aan de Heer en aan elkaar. Ze waren in één woord devoted: ze leefden in bezielde gemeenschap.

In en uit God

Dit was een wonder, rechtstreeks uit God. Een dergelijke gemeenschap verzinnen wij niet en kunnen wij niet organiseren. Deze gemeenschap heeft zijn oorsprong tussen de Vader, de Zoon en de heilige Geest. Zo gaan Zij met elkaar om: verrukt van elkaar, vol overgave en toewijding naar elkaar toe, in alles één, elk op zijn eigen manier. Met de Geest daalde de gemeenschap in God neer op de mensen. Het was als één groot vuur dat zich verdeelde over hen. Kostelijk om te ervaren, om de vreugde ervan te proeven. De apostel Johannes nodigt zijn lezers uit tot gemeenschap met hem en zo met de Vader en zijn Zoon Jezus Christus (1 Johannes 1:3). Dit is voor ons het eeuwige leven dat alles te boven gaat en de wereld overwint.

Helaas raakt het woord ‘gemeenschap’ in onbruik. Waarom eigenlijk? De NBV heeft het vervangen door ‘eenheid’, maar dat is niet hetzelfde. Eén kun je bijna statisch zijn, zonder al te veel inspanning, haast ongemerkt. Maar gemeenschap is een intense activiteit, om diepe vreugde in en met elkaar te beleven. Met die gemeenschap worden wij in elke samenkomst gezegend, in en uit God, door zijn Geest.

Ontvangen

Nergens in de Bijbel worden wij opgeroepen deze gemeenschap tot stand te brengen of te organiseren. Hoe zouden mensen dat kunnen? Het is andersom: wij worden aangespoord de gemeenschap uit God in mensen te onderkennen, te ontvangen, te bewaren en te koesteren als ons nieuwe leven door Jezus Christus. Die aansporing wordt in de Bijbel steeds herhaald en zwaar aangezet. We leven door één Geest, hebben één Heer en één Vader van allen, die is boven allen en door allen en in allen (Efeziërs 4:1-6). Veel sterker kan het niet worden gezegd, woorden schieten tekort. Maak niet kapot wat uit God is, wat voor Hem zo dierbaar is, waaraan Hij te herkennen is. Weersta de duivel, die wil scheiden wat God samenvoegt. Partijschappen hebben de jonge christelijke kerk vanaf het eerste uur bedreigd, voorgangers werden tegen elkaar uitgespeeld. Paulus maakte er korte metten mee: er is niemand voor u gekruisigd dan alleen onze Heer Jezus Christus, alleen Hem behoort u toe, samen en persoonlijk (1 Korintiërs 1).

Het wonder van de ene gemeenschap gaat verloren
in een deltagebied van standpunten

Standpunten en overtuigingen konden botsen, verschillen konden hoog oplopen en toch moesten ze allemaal worden teruggebracht binnen de kaders van de gemeenschap der heiligen. Daar ging Paulus ver in. In de gemeenten waren christenen van heel verschillende komaf, vanuit Joden en heidenen. Het al of niet eten van vlees, soms van dieren die in afgodentempels waren geslacht, kon leiden tot verschillen en conflicten, diepgaand en principieel. De een zag de ander eten wat hijzelf verfoeide. Hoe kon dat samengaan? Moest je dan niet uit elkaar? Nee, ze moesten dan primair de eenheid in Christus bewaren. Bij gebrek aan overeenstemming moest ieder handelen naar eigen overtuiging (Romeinen 14:5). Een les voor altijd: als je er echt van overtuigd bent dat je de Heer dient, en de ander is dat ook, herken je zijn Geest in elkaar en blijf je elkaar aanvaarden.

Tranen

Onze gemeenschap is uit God. Zij is niet uit de mens. Zij is niet het resultaat van gezamenlijke meningen, standpunten en overtuigingen, al dan niet na eindeloze samensprekingen. Het vuur van Pinksteren begon niet met losse vlammetjes. Je trekt je eigen vlammetje er ook niet uit. Toch is dat wat we vandaag zien gebeuren. Een verschil in opvattingen doet de christenheid uit elkaar spatten in een veelheid aan gemeenschappen. En het gebeurt alsof het logisch is. Als je het niet eens kunt worden, waarover dan ook, beschuldig je de ander van ontrouw en ga je heen. Banden worden verbroken. Dat je aan beide kanten alles van Jezus Christus verwacht en Hem met overtuiging wilt volgen, wordt onderschikt geacht. Is het niet om te huilen? Jeremia kwam tranen tekort bij de puinhopen van Jeruzalem, de stad van God, maar miskend door haar eigen bewoners.

Volgens het Woord van God is de enige reden om de gemeenschap op te zeggen als iemand loochent dat Jezus de Christus is. Die zij vervloekt. Vandaag gebeurt hetzelfde om een verschil van exegese of vanwege menselijke voorkeuren. Met als gevolg dat het wonder van de ene gemeenschap uit God verloren gaat in een deltagebied van standpunten, oordelen, tradities en emoties.

Geloven

De kerk geloof je, want zij ontstaat uit God. Nergens in de Bijbel staat dat iemand kiest voor een kerk, wel dat de Heer zijn gemeente uitbreidde met mensen die gered wilden worden (Handelingen 2:47). Als je bij jezelf begint, blijf je altijd twijfelen over de vraag of je wel de beste keus maakt. Is dit wat ik wil? Zijn er geen andere kerken? Moet ik daar niet heen? Doe ik mezelf niet tekort?

Vragen die verdampen als je bij Jezus begint en Hem herkent in het gezelschap. Als Hij er wil zijn, wil ik het ook. Hij was er eerder dan ik en gaf mij mijn plekje in zijn lichaam (1 Korintiërs 12:18). Niet het volmaakte plekje, want dat bestaat nog niet. Wel heb ik Hem daar ontmoet en leren kennen. Het is nog steeds een wonder.

Om over na te denken

  • Luther, Calvijn, De Cock, Kuyper en Schilder hadden ingrijpende bezwaren tegen het functioneren van de kerk en distantieerden zich publiek van ernstige misstanden. Toch waren ze er niet op uit om met de kerk te breken, ze wilden juist de gemeenschap bewaren. In de jaren zestig van de vorige eeuw gingen we zelf in de fout door de onderlinge gemeenschap op te zeggen vanwege standpunten en meningen. Dat zien we nu in, gelukkig, maar het lijkt of er een dijk doorgebroken is en elke kwestie tot een afscheid kan leiden. Hoe stoppen we dit?
  • God voegde toe aan de kring die behouden werden (Handelingen 2:47). Dat staat natuurlijk haaks op onze tijd, waarin alles maakbaar is en wij graag onze opties openhouden. Maar stel dat God ons de vrije keus zou laten, wat zouden we dan kiezen?
  • Hoe vinden we vandaag die ene gemeenschap terug, het wonder van de Geest? Wat wil je er zelf aan doen?
Delen.

Over de auteur

Bas Luiten is predikant van de GKv Amersfoort-De Horsten.

Laat een reactie achter