Studenten en de rol van de kerk

Uit gesprekken met (oud-)studenten, predikanten en ouderlingen blijkt dat de afstand tussen kerk en student is toegenomen. Studenten ervaren geen verbinding, voelen zich niet aangesproken als het gaat om levensvragen, durven hun twijfels niet te uiten en worden te weinig uitgedaagd. Met als gevolg dat veel oud-studenten aangeven dat hun geloof op een laag pitje staat of dat ze het geloof de rug hebben toegekeerd. Daarmee mist de kerk de noodzakelijke inbreng van (oud-)studenten.

Studenten zijn idealistisch, kritisch en creatief. Ze zijn uit op verbinding, kijken makkelijk over kerkmuurtjes heen en zijn zich ervan bewust dat je elkaar nodig hebt. Ze zijn leergierig en enthousiast en kunnen vaak goed organiseren. Ze staan open voor nieuwe dingen, hebben veel energie en zijn bereid echt ergens voor te gaan. Ze zetten zich in voor allerlei projecten, zoals evangelisatiewerk of Stichting Present. Op de studentenvereniging leren ze veel, van samen Bijbelstudie doen tot bestuurswerk. Vaak ontmoeten ze medestudenten uit andere kerkverbanden en leren ze zodoende tradities en kerkmuren te overbruggen.

In hun studietijd leren ze nadenken en daar ligt ook gelijk een uitdaging: niet voor niets is geloofstwijfel voor hen een belangrijk thema. Maar de vragen die studenten stellen en de dingen waar ze tegenaan lopen spelen ook in de kerk. Daar kan de kerk van leren.

De kerk kan ook leren van de studentenverenigingen. De verenigingen zijn bij uitstek plekken waar je de ruimte krijgt om jezelf te ontwikkelen, waar je oefent in verantwoordelijkheid dragen en waar je leert om leiding te geven. Er is volop ruimte om samen ergens voor te gaan en om nieuwe ideeën of vormen uit te proberen. Waarom zou een kerkenraad niet een keer een verenigingsbestuur uitnodigen om te sparren?

Rustpunt

Als kerk ruimte bieden aan studenten is overigens zeker niet makkelijk. Want ook als studenten lid zijn van de kerk, speelt het grootste deel van hun leven zich af buiten het zicht en de gemeenschap van de kerk. Als ze lid zijn van een christelijke studentenvereniging vinden ze daar vaak hun geestelijk onderdak.

Maar ook de kerk kan voor de student een rustpunt zijn, een stabiele plek waar je mag zijn zonder dat je hoeft te presteren om erbij te horen. Studenten kunnen wel een plek gebruiken waar je kwetsbaar mag zijn en waar men eerlijk is over falen en tekortkomingen. In tegenstelling tot een studentenvereniging is de kerk een gemeenschap van mensen uit allerlei lagen van de bevolking, met verschillende achtergronden en opleidingsniveaus én met de wijsheid van meerdere generaties. Juist oudere broers en zussen kunnen studenten helpen bij zelfrelativering en hun het broodnodige perspectief bieden.

Verbinding

Wat zouden kerken kunnen doen?

• Zorg voor verbinding. Studente Lydia: ‘Het belangrijkste wat een kerk kan doen, is niet zo zeer activiteiten organiseren, die hebben jongeren vaak al meer dan genoeg. Het belangrijkste is dat de studenten gezien worden wanneer ze de kerk bezoeken en dat ze zich welkom voelen. Dat aan hen gevraagd wordt wat zij zoeken (dat is immers per persoon anders) en dat ze verwezen worden naar de mensen of plekken waar ze dat misschien kunnen vinden, ook als dat niet binnen de eigen gemeente is. Oprechte interesse in de persoon, eerlijkheid en gastvrijheid worden ontzettend gewaardeerd.’ De kerk zou een vaste persoon verantwoordelijk kunnen maken voor de verbinding met studenten, zodat ze niet stilletjes kunnen verdwijnen, maar aangesproken worden.
• Toon belangstelling voor studie, carrière, partnerkeuze, idealen en geloof. Tijdens de studietijd komen zo’n beetje alle grote levensvragen wel een of meerdere keren langs. Wat is het dan goed wanneer je binnen de kerk in aanraking komt met de wijsheid en zelfrelativering van de generaties die je zijn voorgegaan. Student Tom zegt het zo: ‘De wijsheid van oudere mensen wordt weleens gemist bij verenigingen. Misschien kunnen kerken studenten helpen door pastorale begeleiding te geven bij grote levenskeuzes of problemen. Dat oudere mensen met je meedenken kan dan heel prettig zijn.’
• Bied een veilige omgeving. De studietijd is voor veel studenten de eerste keer dat hun geloof serieus op de proef wordt gesteld. Ze komen terecht in een wetenschappelijke omgeving, waarin God expliciet buitengesloten wordt of simpelweg verzwegen. Ook in de maatschappij heerst de overtuiging dat het christelijk geloof afgedaan heeft; het is simpelweg niet relevant meer. Dat botst vaak met het leven in de kerk, waar geloven vanzelfsprekend is. Twijfel is geen prettig gevoel en de meeste studenten willen anderen daar niet mee opzadelen. Terwijl ze juist behoefte hebben aan een veilige plek waar alle vragen gesteld mogen worden, zonder dat ze meteen pasklare antwoorden krijgen. Durf als kerk studenten de ruimte te geven om deze zoektocht aan te gaan. Laat ze vrij, maar laat ze niet los. Ook in de prediking kun je de twijfels van studenten verwoorden en er zo voor zorgen dat hun vragen en moeiten aan bod komen en bespreekbaar zijn.
• Wees betrokken en daag uit. Jongeren zijn zich als geen ander bewust van de uitdagingen waar we wereldwijd voor staan. En ze zijn bereid om zich in te spannen voor een betere wereld. Daarom hebben studenten de behoefte aan een serieuze uitdaging om hoop te verspreiden in deze wereld. Betrek studenten bij missionaire en diaconale initiatieven of vraag wat je als kerk kunt betekenen voor de initiatieven die ze zelf ontplooien. Leer samen discipel te zijn, verspreid de hoop van het evangelie en maak zo samen het verschil.

Dit jaar bestaat IFES-Nederland zestig jaar. IFES heeft als doel ondersteuning bieden aan studentenverenigingen en individuele studenten bij hun (geloofs)groei en ontwikkeling. De studentenwerkers van IFES bezoeken de verenigingen en kennen de studentenwereld van binnenuit. Ze stimuleren het contact tussen studentenverenigingen, kerken, universiteiten en hogescholen, en steunen relevante initiatieven in de steden.