Jeugdwerk in de migrantenkerk

Wat kan ik van migrantenkerken leren voor het jeugdwerk in mijn eigen kerk? Zelf woon ik in op de Veluwe, midden op de Biblebelt. Misschien zegt het vooral iets over de bubbel waarin ik in leef, maar migrantenkerken ken ik hier niet. Dus ging ik op zoek en ontmoette pastor Godian Ejiogu.

Theoloog Godian, geboren en opgegroeid in Nigeria, is pastoraal werker in enkele migrantenkerken in Amsterdam. Ik vraag hem wat wij op jeugdwerkgebied kunnen leren van migrantenkerken. Voor een migrant is de kerk zijn gezin en familie, vertelt hij. Het is de plaats waar ze thuiskomen. In hun eigen taal, met eigen tradities en gebruiken ervaren ze even iets van hun thuisland. Ouders nemen hun kinderen ook mee naar de kerk om de cultuur, tradities, normen en waarden bij hen levend te houden

Sleutelrol

Veel migrantenouders kennen de Nederlandse taal en cultuur nog niet goed. Hun kinderen spelen een sleutelrol – via school leren ze de taal en de Nederlandse cultuur meestal sneller dan hun ouders. Ze dienen vaak als tolk voor hun ouders. Dat betekent dat ze ook veel nare dingen als bijvoorbeeld doktersbezoeken en brieven moeten vertalen, waar ze eigenlijk nog te jong voor zijn. Dit is belangrijk om te weten als je nadenkt over de positie van de jongeren in deze kerken.

Warm bad

Kinderen en jongeren hebben een belangrijke plaats in migrantenkerken, vertelt Godian mij. Ze hebben een eigen plek in de dienst en er is pastorale aandacht voor hen. Er wordt veel met hen gepraat over wat er in de wereld gebeurt en hoe ze dat moeten rijmen met het geloof. Hun verjaardagen worden groots gevierd in het midden van de gemeente, want de kerk is immers als familie. Godian vertelt me dat de kinderen van de gemeente ook standaard ‘onze kinderen’ genoemd worden, het komt op me over als een warm bad.

Er zijn vrijwel geen betaalde jeugdwerkers in de kerken waar Godian betrokken bij is, vertelt hij. Gemeenteleden worden ingezet als vrijwilligers. En vrijwilliger kun je worden vanaf elke leeftijd, er is geen minimumleeftijd. Als je iets goed kunt of leuk vindt, word je ingezet.

Toekomst

Ten slotte wijst hij me op het belang van het jeugdwerk: investeren in kinderen en jongeren betekent dat je investeert in de toekomst, zij kunnen immers over 25 jaar de pastors van de kerk zijn! Kinderen zijn de toekomst van de kerk, ook daarom ga je met zorg met hen om. Het werken en denken vanuit deze visie kleurt hun jeugdwerk. Ik vind dat prachtig!

Cultuurkloof

Veel jongeren hebben last van een cultuurkloof, vertelt Godian. Nederlandse huizen, zeker in de stad, zijn vaak gehorig. Nederlanders zijn daaraan gewend, ze denken er niet eens meer over na. Ze praten zacht, trekken pantoffels aan en proberen zo weinig mogelijk geluid te maken. Want ze willen niet dat hun buren last van hen hebben. Dat willen deze gelovigen natuurlijk ook. Maar wat als je gewend bent om luidkeels te zingen, te bidden en te dansen als onderdeel van je geloofsbeleving?

Buren bellen de politie vanwege geluidsoverlast. Deze mensen zien dat als een aanval op hun geloof. De bellende buren zijn dan van de duivel want ze proberen hun het geloof te verbieden.

Veel jongeren moeten in dit soort situaties tolken. Ze worden gevraagd om te bemiddelen omdat zij de taal spreken en omdat zij beide werelden begrijpen. Dat is een moeilijke positie!

• Hebben onze jongeren ook te maken met dit soort cultuur- en/of generatiekloven? Hoe zou je ze hierbij kunnen helpen?

Iedereen doet mee

In de kerk van Godian wordt iedereen ingezet wordt als dat zo uit komt. Er wordt niet (in de eerste plaats) gekeken naar je leeftijd of ervaring. Op de vraag vanaf welke leeftijd jongeren ingezet worden in de kerk reageert hij verbaasd: als iemand iets goed kan of graag wil doen dan schakelen we hem of haar in.

• Hoe gaan jullie hier in je gemeente mee om? Durf je jongeren een taak te geven en daarmee verantwoordelijkheid te geven? Welke taken hebben de jongeren bij jullie in de kerk? Weet je van je jongeren wat ze goed kunnen of graag zouden willen doen?

Visie

Dit heeft ook alles te maken met de visie op de jeugd. Godian legt er, tot mijn verbazing, keer op keer de nadruk op dat jongeren de toekomstige leiders van de kerk zijn. Ze worden daar eigenlijk nu al klaargestoomd voor het leiderschap. Dat is iets anders dan alles uit de kast halen om jongeren er maar bij proberen te houden.

• Heb je ooit bedacht als je je tienerclub in bedwang probeert te houden: dit is over pakweg 25 jaar mijn ouderling?

We zijn in onze kerken op het ogenblik druk bezig met beleid, visienota’s, overeenkomsten en verschillen. Dat is nodig en meestal ook goed.

• Wat zou er gebeuren als we in plaats daarvan naar ouders, jongeren, kinderen en gezinnen zouden gaan kijken en daar ons beleid op afstemmen?

In de kerk van Godian worden kinderen gewaardeerd. Ze laten merken dat ze blij met hen zijn. Verjaardagen bijvoorbeeld vieren ze in het midden van de gemeente. Ik hoor de tegenwerpingen al: daar is onze gemeente te groot voor, dat is praktisch niet mogelijk.

• Maar waarom zou je niet, naast de bloemengroet voor zieke ouderen, de jarige kinderen van die week ook noemen, voor hen bidden, en misschien zelfs een klein cadeautje aan hen geven?

Ik sluit af met een uitspraak van Godian om nog eens over na te denken: ‘De kerk is als een gezin. We zijn blij met elkaar en delen ons leven met elkaar. Daar hoort de zorg voor onze kinderen en jongeren voluit bij. We geven hen complimenten; ook voor het feit dat ze op zondagmorgen hun bed uit gekomen zijn en de reis naar de kerk hebben gemaakt.’

Meer weten

Meer informatie over migrantenkerken vind je op skinkerken.wixsite.com/skin.

Op www.gave.nl vind je een uitgebreide bibliotheek met informatie over cultuurverschillen, het ontvangen van vluchtelingen en migranten in je kerk en contacten met jongeren uit verschillende culturen.

Vind je het leuk om met je jeugdgroep contact te hebben met migrantenjongeren? Dat kan via Connect Us, een initiatief van Stichting Gave. Connect Us wil vriendschappen bevorderen tussen migrantenjongeren en Nederlandse jongeren. Dat doen ze door sport- en muziekavonden te organiseren. Meer informatie: www.connectusinlove.nl.

De cultuurkloof tussen Nederlandse jongeren en migrantenjongeren wordt ook overbrugd tijdens de interculturele jongerenweekenden die Gave organiseert. Een week lang doen jongeren uit verschillende culturen bijbelstudie met elkaar, wat tot verrassende inzichten leidt. Natuurlijk is er ook volop tijd voor ontspanning, sport en spel. Kijk op activiteiten.gave.nl/jongeren.