Column: Eenzame priemgetallen?

Volgende week is het de Week van de Eenzaamheid. Spotjes op radio en tv vragen daar onze aandacht voor. Natuurlijk niet zonder reden: zeker door de coronacrisis voelen ouderen én jongeren zich vaak eenzaam. Tegelijkertijd zijn veel mensen in de weer om die eenzaamheid te verlichten. Ook voorgangers zullen hun gemeente oproepen hieraan bij te dragen. Vraagt de Bijbel immers niet om een gemeenschap te vormen waarin niemand zich eenzaam voelt? Zoals Paulus schrijft: wees blij met wie blij is, en heb verdriet met wie verdriet heeft.

Maar het gevaar van onterechte schuldgevoelens ligt ook op de loer. Alsof jij verantwoordelijk bent voor de eenzaamheidsbeleving van een ander. Een akelig misverstand.

Toch was ze geen vleesgeworden
sombere eenzaamheid

Ik ben blij dat de Bijbel me daarin verder helpt. Soms kun je gewoonweg niet begrijpen dat iemand zo enorm in de put kan zitten. Of dat iemand zo blij is. Je kunt nog zo empathisch zijn, er komt een moment dat je daarin tekortschiet en de ander zich niet gekend voelt in zijn verdriet of blijdschap. In het aanvoelen speelt je eigen karakter en unieke levensgeschiedenis een grote rol. Voor wie een Bijbeltekst nodig heeft: ‘Alleen je eigen hart kent je diepste verdriet, in je vreugde kan een ander niet delen.’ (Spreuken 14:10)

Nee, ik geloof niet dat een mens een priemgetal is, zoals de bestseller De eenzaamheid van de priemgetallen tien jaar geleden beweerde. Wel deelbaar door één en zichzelf en midden tussen andere getallen, maar nooit dichtbij genoeg om de ander echt te ontmoeten. Er zijn wel kostbare momenten van verbondenheid, soms juist door onze kwetsbaarheid te tonen. Maar niet altijd. Ben je dan overgeleverd aan eenzaamheid? Ik moet denken aan die vrouw, bijna honderd jaar oud. Er was niemand meer die haar als kind gekend had en die wist uit wat voor nest ze kwam. Toch was ze geen vleesgeworden sombere eenzaamheid. Ze was nog altijd blij met elke dag die ze ontving. ‘Wat is uw geheim?’ werd haar gevraagd. ‘Ik kan het kwijt bij God’, zei ze.

Ik bedoel maar: denk niet dat jij God bent.