Eenheid: het vergeten wonder

‘Christus heeft van ons één volk gemaakt, een nieuw volk van christenen. Nu is er vrede tussen Joden en niet-Joden.’ Efeziërs 2:15 (BGT)

‘De heilige Geest heeft ervoor gezorgd dat jullie een eenheid zijn. Doe je uiterste best om die eenheid te bewaren, door in vrede met elkaar te leven.’ Efeziërs 4:3 (BGT)

Vrede heeft voor ons vooral te maken met de afwezigheid van oorlog, van dreiging en spanning. Maar in de geschiedenis van Gods volk is vrede iets actiefs: een verbond om elkaar te helpen en voor elkaar op te komen. In oorlogstijd werden bij het naderen van de strijd vredeoffers gebracht om te belijden: ‘Met God hebben wij vrede, Hij zal ons redden!’. Christenen moeten hun uiterste best doen om door vrede hun eenheid te bewaren. De eenheid vanuit God, door zijn Geest.

De wonderen van Pinksteren weten we meestal wel feilloos op te noemen: het wonder van de talen, van de vlammen en de wind. En van spectaculaire genezingen. Maar er is een wonder dat we vergeten en dat doen we steeds opnieuw: dat op hetzelfde moment duizenden mensen, uit allerlei landen, volstrekt eensgezind waren. Hoe wonderlijk is dat?

Overweldigend

De Geest van God in ons. Met dat doel heeft onze Heer Jezus geleden en gestreden en is Hij opgestaan uit de dood. Die Geest lijkt misschien wat vaag, omdat we Hem niet zien. Maar vergis je niet. Je hebt zelf ook een geest die je nog nooit hebt gezien. En die geest is allerminst vaag! Het is je bewustzijn, je denken, je kiezen, je verlangen, je vreugde en je verdriet. Het is wie je bent, in alle opzichten, heel diep vanbinnen. Daarmee kun je de Geest in God ongeveer vergelijken, schrijft Paulus in 1 Korintiërs 2.

De Geest kent God vanbinnen en Hij komt in mensen om ons even diep met God te verbinden. Hij laat ons delen in Gods innerlijke rijkdom en vreugde. Het allergrootste wonder dat hier op aarde gebeurt, is je nieuwe geboorte. Het is dat je gaat delen in Gods gedachten, in zijn diepe verlangen, zoals Hij dat in zijn Woord openbaart. Het meest overweldigende daarvan is wel dat God door en door liefde is. De Vader, de Zoon en de heilige Geest zijn één van nature, maar ook doordat ze elkaar onuitsprekelijk liefhebben. Ze verheugen zich in elkaar, Ze zijn vol van elkaar, Ze zijn één in wat Ze verlangen en doen. De Vader geeft ons de Zoon, de Zoon brengt ons bij de Vader, en samen schenken Zij ons hun Geest.

Wat de Geest ons brengt, is dat Hij ons laat delen in de liefde en de eenheid in God! Hij maakt ons ongeveer net zo één als Zij zijn. In Johannes 17 lees je hoe Jezus bad tot de Vader, hoe wij één zullen zijn net als Zij zijn en zelfs in Hen. Dat is niet te bevatten. Dat is precies de eenheid die de jonge christenen met Pinksteren overkwam, waardoor ze een hechte gemeenschap vormden, vol verlangen naar God en naar elkaar en voortdurend tot alles bereid.

Het overkomt je

Deze eenheid heeft een naam: kerk. Maar als dat woord valt, verschieten velen van kleur. Kerk. Wat roept dat veel op aan negatieve gedachten, spanningen, discussies, onverdraagzaamheid, grote woorden, scheuringen dwars door gezinnen heen, en pijn, veel pijn. Om te huilen, maar toch ook om te geloven. Want als de Geest ons iets leert, is het dit: de eenheid die de kerk tot kerk maakt, organiseer je niet, die kun je niet eens bedenken. De eenheid uit God overkomt je!

Het gaat fout als je aan de verkeerde kant begint: bij jezelf en bij wat je ervaart van anderen. Van de menselijke kant bezien hadden de Joden van toen genoeg om ruzie over te maken, onderling verdeeld als ze waren en zeer ongemakkelijk door al hun principes en strenge regels. Maar hoe ze elkaar ook hadden dwarsgezeten, de sterke, liefdevolle eenheid vanuit God overkwam hen en maakte op slag alles anders. Op die manier breidde de kerk zich ook uit naar de niet-Joden. Met hen was de tegenstelling nog groter: Joden en niet-Joden haatten elkaar. Dat was gegroeid door de wetten en instellingen van de Joden, waardoor ze (ten onrechte) het heil van God claimden voor zichzelf. Toen de apostelen van stad tot stad gingen om ook aan de heidenen het evangelie te brengen, kregen ze uitgerekend de haat van de Joden over zich heen die bestuurders tegen hen opstookten.

Toch daalde ook tussen Jood en niet-Jood de eenheid neer vanuit God. De eenheid die ze actief in vrede moesten bewaren. Ze moesten hun uiterste best doen, zo staat er, om die te verdedigen tegen de bedreiging van al te persoonlijke inkleuringen. In plaats van Jood en niet-Jood werden ze een nieuwe schepping, een christen. Zo moesten ze elkaar voortaan zien voortaan, als één volk, helemaal nieuw. De Geest gaf gemeenschap vanuit God in plaats van haat en afwijzing. Levens groeiden samen vanuit één oorsprong, Christus, en werden doortrokken van hetzelfde doel: te gaan tot de Vader en voor Hem te leven. Een heel groot wonder, niet te bevatten. En toch nog steeds binnen handbereik, voor wie het van God ontvangen wil.

Niet weglopen

Het is de fout van alle tijden om in deze eenheid vanuit God toch menselijk te werk te gaan. Met als treurig resultaat verdeeldheid om andere redenen dan geloof of ongeloof.

Het is zelfs trendy geworden om op zoek te gaan naar een kerk die je meer bevalt, voor jezelf of voor je kinderen. In plaats van je uiterste best te doen de eenheid in vrede te bewaren, lopen christenen weg op zoek naar een nieuwe frisse plek waar ze onbelast door het verleden hun geloof kunnen vormgeven. Daar ontmoeten ze elkaar soms met honderden tegelijk, allemaal christenen die elders een lege plek hebben achter gelaten, tussen broers en zussen met wie ze door de Geest verbonden waren. Hoe positief dit ook gemotiveerd kan worden, het is vaak toch wel een menselijke benadering. Is dit de manier om het niveau te halen van die eenheid vanuit God die in geen mensenhart is opgekomen en die zelfs vijanden met elkaar verzoent? En ga je daar dan wel je best doen om de eenheid in vrede te bewaren? De praktijk leert vaak anders. Nieuw en fris hebben een korte houdbaarheidsdatum. En wie begint te zoeken naar een ‘betere’ kerk, zal vaker die neiging krijgen.

Aan de andere kant is het moeilijk en zelfs demotiverend om verlaten te worden. Wat beloof je elkaar dan nog als je één brood eet en uit dezelfde beker drinkt? Beloof je dan echt je uiterste best te doen om de liefdevolle eenheid met elkaar in vrede te bewaren? Dit vraagt om een nieuwe bewustwording om te blijven geloven in het werk van de Geest en zo mogelijk deze trend te keren. Terecht verlangt je hart naar een veilige plek in liefdevolle verbondenheid. Maar die bepaal je niet zelf, daarin geef je je over aan de Geest van God. En wat je zocht, komt dan zomaar naar je toe: onafscheidelijke eenheid met God weet wie.

Om over te denken en te praten

1. Als iemand zich tot Jezus bekeert, krijgt diegene de kerk erbij cadeau. Hoe zie jij dit cadeau? Maakt het je blij, dank je God ervoor? Of is dat anders?

2. Probeer eens eerlijk na te gaan: begint voor jou de kerk bij God en zijn onvoorwaardelijke genade óf meer bij jezelf en bij je eigen voorwaarden? Welk verschil zou dat maken voor je liefde, je trouw en je inzet?

3. Als de kerk een geschenk van God is, ben je zelf een deel van dat geschenk voor de mensen om je heen. Wil je dat? Wat heb je daarvoor nodig? Verzin eens een top-drie van ‘hoe ben ik een geschenk van God voor mijn naaste in het algemeen en voor mijn broer en zus in het bijzonder’?

4. De eerste christenen kenden forse leerverschillen, bijvoorbeeld over de besnijdenis en over het eten van offervlees. Toch wordt de eenheid in Christus benadrukt en gewaarschuwd tegen verdeeldheid. Wat kunnen wij daaruit leren? Hoever gaat de eenheid in Christus?