Wees echt: presteer!

Steeds meer kinderen en jongeren kampen met stoornissen: angsten, depressies, somberheid en andere stoornissen zijn bijna gewoon geworden. Dit roept een belangrijke vraag op: zijn onze kinderen, jongeren en hun breinen zo veranderd? Kinderen en jongeren in de jeugdhulp worden namelijk vooral rondom hun individuele problemen geholpen. De kernvraag is dan: wat heeft dit kind of wat is er met deze jongere aan de hand?’

Al jarenlang volgen het Trimbos Instituut en de Universiteit van Utrecht kinderen en jongeren in Nederland. In hun laatste onderzoek, uitgekomen aan het einde van 2022, blijkt onder meer dat het percentage meisjes met emotionele problemen tussen 2017 en 2021 is gestegen van 28% naar 43% en ook bij meisjes in groep acht zagen we een toename. Het cijfer dat jongeren hun leven geven is gedaald, in 2001 was dit gemiddeld een 8 en 2021 is dat een 7,1. Niet alleen bij meisjes, maar ook bij jongens zien we de problemen toenemen. Is deze toename van emotionele problemen te wijten aan corona? Dat is iets dat we veel om ons heen horen. Aan het einde van 2020 riep UNICEF zelfs op dat we oog zouden moeten hebben voor een ‘verloren generatie’. Maar dan kijken we niet goed, want al voor corona zagen we een stijging van het aantal kinderen en jongeren die vormen van jeugdhulp nodig hadden. Van circa 1 op de 27 zo’n twintig jaar geleden naar 1 op de 7 nu. Bovendien stijgt het door.

Stappentellers

De verklaring over wat er speelt ligt niet bij het kind of de jongere. Als we zoeken naar een verklaring, moeten we vooral uitzoomen. De verwachtingen van kinderen en jongeren veranderen. In onze samenleving zien we onze kinderen en jongeren steeds meer als ondernemers van hun talenten met daarin een hoge verantwoordelijkheid om bij te dragen aan de samenleving. Een samenleving die we het beste kunnen omschrijven als een prestatiesamenleving.