Dubbele moraal

Wim van der Schee | 11 december 2023
  • Column

Machthebbers hebben altijd een dubbele moraal: een voor zichzelf en een voor hun ondergeschikten. Die voor eigen gebruik is doorgaans opportunistisch: grijp elke kans om je eigen belang te dienen. In gewoon Nederlands is dat een moraal van ‘eigen volk eerst’. Alleen is het eigen volk dan het volk van de rijken, de binnen- en buitenlandse aandeelhouders, de managers, de spelers op de financiële markten, de vastgoedhandelaren, hun vrienden en hun (klein)kinderen.

Over migratie beginnen zij alleen om de aandacht af te leiden van de gevolgen van hun eigen afbraakbeleid, over parlementaire democratie om in stilte te kunnen blijven lobbyen en over de rechtsstaat alleen, omdat ze die inmiddels goeddeels naar hun eigen hand hebben gezet. Na zoveel jaar zorgvuldige belangenbehartiging in wetgeving staat van de rechtsstaat alleen nog het uitgeklede geraamte overeind. Onrecht is wat wij samen afspreken (Daarover schreef ik hier achteneenhalf jaar geleden een column).

Inmiddels is wel duidelijk dat het niet de bedoeling is dat de ondergeschikten een eigen variant van een ‘eigen volk eerst’-moraal gaan hanteren. Dat is een groot schandaal van rechts-extremistische omvang. Natuurlijk valt dat best mee. Het eigen volk wordt hier ook gewoon gevormd door de vrienden en (klein)kinderen die geen huis meer kunnen huren of kopen, de collega’s die het nog net of net niet meer financieel redden en door al die mensen die gemerkt hebben dat de rechtsstaat een protocollair dichtgetimmerd bureaucratisch moloch geworden is waar alleen duurbetaalde advocaten de weg in weten. Verreweg de meeste stemmers op de PVV kozen voor de heer ‘Milders’, omdat die eindelijk een eind zou gaan maken aan het ‘eigen volk eerst’-beleid van de afgelopen decennia.

Verreweg de meeste stemmers op de PVV kozen voor de heer ‘Milders’

Was dat een vergissing? Dat moet nog blijken, maar ik verwacht het wel. De VVD is al begonnen met een gedoogconstructie-jij-bak vol wraakzucht over 2012. Maar met zijn vrienden heeft Geert Wilders waarschijnlijk niet eens vijanden nodig. Wat in ieder geval een vergissing was, is de steun voor zoveel jaar ‘eigen volk eerst’-politiek voor de rijken, ook door wat zich christelijke politiek noemt. Nu lamenteren over die andere ‘eigen volk eerst’-stem lijkt me een typisch voorbeeld van een dubbele moraal. Medeplichtigheid is ook zowat.

Over de auteur
Wim van der Schee

Wim van der Schee is predikant van de hervormde wijkgemeente Lindtse Hof in Zwijndrecht.

Meest gelezen

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In de eerste aflevering van deze rubriek is aan vier intensief betrokken NGK-predikanten gevraagd hoe de synodebesluiten bij henzelf en in hun gemeente zijn gevallen. Daaruit bleekt dat er grote verschillen tussen gemeentes ontstaan. In de tweede aflevering is aan drie hoofdrolspelers ter synode toelichting gevraagd op keuzes en besluiten. In deze derde aflevering vragen we aan René de Reuver, voormalig scriba van de Protestantse Kerk in Nederland hoe hij ontwikkelingen in de NGK ziet en wat hij ons zou willen meegeven.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Als schaduwen over de wereld vallen

Als schaduwen over de wereld vallen

Louren Blijdorp
  • Verdieping

De tijden zijn somber en ernstig. Oorlogen zijn niet meer ver weg en de wankelende wereldorde geeft een sluimerende onzekerheid. Ook in het nog altijd ongekend welvarende en vredige westen van Europa knaagt het: trollenlegers, hackers, mysterieuze drones dringen ons continent binnen. Het leidt tot groeiend onbehagen, polarisatie, bedreiging van de rechtstaat. En dan klopt ook nog de klimaatcrisis onverbiddelijk aan. Die nog veel existentiëlere dreiging die de randvoorwaarden van ons bestaan zelf bedreigt wordt haast vergeten. Maar ook die slapende reus morrelt aan de bedrieglijke rust van Noordwest-Europa.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief