Dubbele moraal

Wim van der Schee | 11 december 2023
  • Column

Machthebbers hebben altijd een dubbele moraal: een voor zichzelf en een voor hun ondergeschikten. Die voor eigen gebruik is doorgaans opportunistisch: grijp elke kans om je eigen belang te dienen. In gewoon Nederlands is dat een moraal van ‘eigen volk eerst’. Alleen is het eigen volk dan het volk van de rijken, de binnen- en buitenlandse aandeelhouders, de managers, de spelers op de financiële markten, de vastgoedhandelaren, hun vrienden en hun (klein)kinderen.

Over migratie beginnen zij alleen om de aandacht af te leiden van de gevolgen van hun eigen afbraakbeleid, over parlementaire democratie om in stilte te kunnen blijven lobbyen en over de rechtsstaat alleen, omdat ze die inmiddels goeddeels naar hun eigen hand hebben gezet. Na zoveel jaar zorgvuldige belangenbehartiging in wetgeving staat van de rechtsstaat alleen nog het uitgeklede geraamte overeind. Onrecht is wat wij samen afspreken (Daarover schreef ik hier achteneenhalf jaar geleden een column).

Inmiddels is wel duidelijk dat het niet de bedoeling is dat de ondergeschikten een eigen variant van een ‘eigen volk eerst’-moraal gaan hanteren. Dat is een groot schandaal van rechts-extremistische omvang. Natuurlijk valt dat best mee. Het eigen volk wordt hier ook gewoon gevormd door de vrienden en (klein)kinderen die geen huis meer kunnen huren of kopen, de collega’s die het nog net of net niet meer financieel redden en door al die mensen die gemerkt hebben dat de rechtsstaat een protocollair dichtgetimmerd bureaucratisch moloch geworden is waar alleen duurbetaalde advocaten de weg in weten. Verreweg de meeste stemmers op de PVV kozen voor de heer ‘Milders’, omdat die eindelijk een eind zou gaan maken aan het ‘eigen volk eerst’-beleid van de afgelopen decennia.

Verreweg de meeste stemmers op de PVV kozen voor de heer ‘Milders’

Was dat een vergissing? Dat moet nog blijken, maar ik verwacht het wel. De VVD is al begonnen met een gedoogconstructie-jij-bak vol wraakzucht over 2012. Maar met zijn vrienden heeft Geert Wilders waarschijnlijk niet eens vijanden nodig. Wat in ieder geval een vergissing was, is de steun voor zoveel jaar ‘eigen volk eerst’-politiek voor de rijken, ook door wat zich christelijke politiek noemt. Nu lamenteren over die andere ‘eigen volk eerst’-stem lijkt me een typisch voorbeeld van een dubbele moraal. Medeplichtigheid is ook zowat.

Over de auteur
Wim van der Schee

Wim van der Schee is predikant van de hervormde wijkgemeente Lindtse Hof in Zwijndrecht.

Meest gelezen

Gods blik op migratie

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum
  • Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel
Begin van Genesis – geschiedenis?

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens
  • Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances. 

Lees artikel
Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel
De mythe van de schuldige omstander?

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp
  • Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief