OnderWeg RIP

Koert van Bekkum | 16 mei 2025
  • Column

Toen was daar ineens het bericht: ‘OnderWeg houdt op te bestaan.’ Meer dan een eeuw faciliteerde dit tijdschrift het gesprek over de vraag wat het christelijk geloof in deze kerk en traditie nodig heeft en wat dit geloof kan bijdragen aan kerk en samenleving.

Het begon in 1920 breed met scribenten uit de kring rond de Beweging der Jongeren. In de jaren dertig versmalde dat tot één loot aan die stam, namelijk de Reformatorische beweging, en Klaas Schilder die met zijn polemieken het gereformeerde kussen opschudde. Na 10 mei 1940 ging het aantal abonnees door het dak vanwege de manier waarop Schilder lezers weerbaar maakte tegen de Duitse bezetter. Hij werd opgepakt en het blad verboden. Na 1945 worstelde de redactie met de vraag hoe ver de ‘Reformatie’ van de Vrijmaking moest worden doorgevoerd. De paleisrevolutie van 1956 van uitgever Van Spronsen bracht niet alleen hoogleraar Jaap Kamphuis aan de macht, maar resulteerde ook in de oprichting van het blad Opbouw.

Het kwam daarna niet meer goed. Nadat ze het nog een decennium lang met elkaar hadden uitgehouden, barstte de bom en zetten de preciezen de rekkelijken uit het kerkverband. Terwijl Opbouw daarop voor de Nederlands gereformeerden nodig bleek om niet alleen voorlichting te bieden, maar ook elkaar vast te houden, gebruikte Jochem Douma De Reformatie om in het andere huis van de Vrijmaking mildere winden te laten waaien. Dat sloeg aan, maar was ook omstreden. Toen rond 1985 de hardliners hun krappe meerderheid in GKv, GPV, krant én blad verloren, werd Nader Bekeken opgericht. De rest is geschiedenis. Er heeft zich een wonder van verzoening voltrokken, met sinds 2015 OnderWeg als hoopvolle en inspirerende voorzetting van beide bladen. Oud activisme gaat nu gepaard met een ingehouden, evangelicale spiritualiteit. Desondanks zijn de littekens van de strijd zichtbaar. Dat maakt het lastig scherp en journalistiek te schrijven over meningsverschillen. Waar moet het heen met de NGK? De goede toon voor het inclusieve, maar stevige gesprek over de vraag naar de betekenis van dit type geloof voor kerk en samenleving is nog niet gevonden.

Ik hoop op een doorstart. Laat de mogelijkheid niet verloren gaan om samen de goede toon te vinden.

 

Over de auteur
Koert van Bekkum

Koert van Bekkum is hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Utrecht.

Meest gelezen

Huis op een rots

Huis op een rots

Redactie
  • Redactioneel

Staat er eigenlijk iets spannends op de agenda van de synode? Deze maand komt de synode voor het eerst bij elkaar voor een introductieweekend. Daarna volgen in oktober een bidstond en een opening en vervolgens zijn er 8 vergaderdagen verspreid over november ’26 tot maart ‘27. 56 afgevaardigden hebben de schone taken om een stevige stapel beleidsrapporten door te nemen en daar besluiten over te nemen. 

Lees artikel
Kerknieuws september 2026

Kerknieuws september 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Lees hier het kerknieuws van de Nederlandse Gereformeerde Kerken, september 2026. Ds. Hans Riemer, verbonden aan NGK Den Haag-Morgensterkerk heeft het beroep dat de NGK Voorburg-Franse Kerk op hem heeft uitgebracht aangenomen. De gemeente in Voorburg telt ruim 150 leden. Eerder was ds. Riemer predikant van GKv, later NGK, Langerak. 

Lees artikel
Docentenprofiel: Cornelis Hamstra

Docentenprofiel: Cornelis Hamstra

Lyanne De Haan-Wilts
  • Docentenprofiel
  • Kerkelijk leven

Cornelis Hamstra werd al eerder geïnterviewd door Onderweg. In het julinummer sprak Louren Blijdorp al met Cornelis Hamstra over de plek van de hbo-theoloog in de NGK. Nu spreek ik Cornelis over zijn werk als docent aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE), waar hij hbo-theologen opleidt. Ik vraag me af hoe zijn werk als docent zich verhoudt tot zijn vorige aanstelling: gemeentepredikant in de NGK Arnhem-Koepelkerk.

Lees artikel
Kerkvernieuwing – is dat mogelijk?

Kerkvernieuwing – is dat mogelijk?

Hans Schaeffer
  • Opinie

De kerk is Gods werk. Dat is een van de massieve kernovertuigingen van gereformeerde theologie. Zo hoog zet de Heidelbergse Catechismus ook in: ‘Dat de Zoon van God … Zich een gemeente … vergadert, beschermt en onderhoudt. Hij doet dit door zijn Geest en Woord.’ (Zondag 21, v/a 54). Kerk-zijn is voluit Gods werk. Tegelijk is je ervaring soms heel anders. Het is evengoed mensenwerk, met alle spanningen en gedoe die dat oplevert. Precies de spanning tussen Gods werk en mensenwerk maakt kerkvernieuwing als thema urgent. Hoe zit dat? En hoe ziet dat eruit in de praktijk? 

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief