Na de fusie: Surhuisterveen (was NCGK) – Leeuwarden (was GKv)

Hoe werkt de fusie van de oude NGK en de GKv door in de kerken in het nieuwe kerkverband, de Nederlandse Gereformeerde Kerken? Wat is er veranderd voor kerkleden, kerkelijk werkers en voorgangers? OnderWeg peilt de stemming in twee verschillende kerken in een regio. 

De komst van de fusiekerk NGK in Surhuisterveen is behoorlijk geruisloos verlopen en dat is goed te verklaren volgens Albert-Jan Dorst. ‘Die fusie is aan veel gemeenteleden voorbijgegaan’, zegt de voorganger van de samenwerkingsgemeente NCGK. In 2008 gingen in Surhuisterveen de CGK en GKv verder als één gemeente. Surhuisterveen is daarmee een van de vijfendertig gemeenten waarin de oude GKV en CGK volledig zijn samengegaan. Zelf is Dorst afkomstig uit de CGK. ‘De vragen over hoe om te gaan met verschillende kerkordes hebben we dus al eens meegemaakt. Dat geeft een zekere rust in de lokale gemeente bij deze nieuwe fusie. De ruimte die de nieuwe kerkorde van de NGK biedt wordt groter, maar dat ervaar ik niet opeens als weer een uitdaging. Persoonlijk heb ik de jaren zestig niet meegemaakt, ik ben van 1987, maar ik vind het zeker positief en bijzonder als twee kerken die uit elkaar zijn gegaan, weer samenkomen. In de dienst in 2023 hebben we daar ook uitgebreid bij stilgestaan en voor gedankt.’

Getuigenissen

De fusie van de twee kerken in de regio Friesland heeft tot weinig rimpelingen geleid. Dat heeft ermee te maken dat er alleen in Heerenveen een ‘oude’ Nederlands Gereformeerde Kerk was, zegt Sape Braaksma, voorganger van de NGK in Leeuwarden. Toch is er in NGK in de Friese hoofdstad veel veranderd, vertelt Braaksma. Er is een beweging in gang gezet van top-down naar bottom-up, waarbij de kerkenraad minder directief is en meer overlaat aan initiatief vanuit de gemeente. Die verandering in cultuur heeft alles te maken met het werk van de ‘commissie toekomst Morgenster’ die in 2021 rapport uitbracht na vele interviews met gemeenteleden. ‘Het was een gouden greep om voorafgaand aan de zondagse eredienst alvast koffie te gaan drinken. Je hebt dan al verbinding gemaakt vóór de dienst begint. Van nieuwe gemeenteleden vernam ik dat ze zich daardoor echt welkom voelden’, zegt Braaksma. ‘Een vast onderdeel van de liturgie is ‘uit de gemeente’, waarin ruimte is om iets met elkaar te delen. Regelmatig zijn er mooie getuigenissen. Het doet iets met de gemeente als je hoort hoe God werkt in de levens van mensen.’ Braaksma constateert met dankbaarheid dat de veranderingen geleid hebben tot een cultuur van openheid, waarbij mensen zich kwetsbaar durven opstellen. ‘Zelf ben ik geïnspireerd door New Wine en Nederland Zoekt, er is in de gemeente openheid om meer te willen weten over het werk van de heilige Geest.’ Dat blijkt ook uit het aanbod aan cursussen binnen de gemeente zoals zoals Luisterend Bidden, Gebedsministry en de Prophecy Course van Nederland Zoekt, die dit jaar van start gaat. Eerder was er al de cursus Leergemeenschap Discipelschap.

Jeugdwerk

In Surhuisterveen is de gemeente aan de slag gegaan met het ‘Samen Jong’ project. Voorganger Albert-Jan Dorst praat er met enthousiasme over. ‘Het is niet zomaar aan een paar knoppen draaien, maar er is sprake van een echte cultuurverandering waarbij jong en oud echt samen optrekken.’ Een simpel voorbeeld is de schriftlezing, die afwisselend door jong en oud wordt verzorgd. De jongste lezer is acht jaar oud. Terwijl veel NGK-gemeenten de middagdienst hebben afgeschaft, telt Dorst zijn zegeningen. ‘We hadden onlangs in de ochtenddienst de viering van het heilig Avondmaal. In de middagdienst probeer ik aan de kinderen uit te leggen wat de betekenis is van het avondmaal. Ik deed dat aan de hand van het Joodse Pesachfeest. We hadden een werkvorm waarbij de kinderen zelf papieren eetbordjes maakten. Ik had er twintig bij me, maar ik kwam er tekort, zoveel kinderen deden mee. ‘Die betrokkenheid maakt me intens dankbaar’, zegt Dorst. Ook in Leeuwarden werkt men met het project van ‘Samen Jong’. Anne-Wil de Vries is nauw betrokken op het jeugdwerk in haar gemeente. De Vries, getrouwd met Mathijs, is moeder van drie dochters, vijftien, dertien en acht jaar oud. ‘Ik was hier de eerste vrouwelijke ouderling, ik werd bevestigd in coronatijd, er was bijna niemand in de kerk.’ De Vries is opgeleid als pedagoog en verzorgt regelmatig het kindermoment in de eredienst. Ze is verder betrokken bij een groepje ouders dat nadenkt hoe je pubers bij de gemeente kunt betrekken. ‘Ik vind het mooi als gemeenteleden die feeling hebben met het jeugdwerk zich hiervoor inzetten. Ik merk dat dat in onze gemeente breed wordt gedragen.’

Ontspanning

Anne-Wil de Vries vertelt dat er binnen haar gemeente ontspanning is ontstaan, nadat de kerkenraad heeft besloten vrouwen in het ambt toe te laten. Ook is een besluit genomen over de omgang met LHBTI’ers. Na een lang bezinningstraject heeft de kerkenraad besloten dat ze accepteert en respecteert dat gemeenteleden daarover verschillend kunnen denken. Besloten werd dat er geen huwelijk van homostellen wordt bevestigd en dat LHBTI’ers met een relatie geen ambtsdrager kunnen worden. Rondom deze discussies en besluiten hebben enkele gemeenteleden afscheid genomen. In Surhuisterveen is de kerkenraad bezig met een bezinningstraject over de vrouw in het ambt. Binnenkort, zegt Albert-Jan Dorst, zal de kerkenraad hierover besluiten nemen. Over homoseksualiteit wil Dorst vooral in het pastoraat het gesprek aangaan. ‘We willen over dergelijke grote thema’s niet voortdurend bezig zijn, dat geeft onrust in de gemeente.’

Donald Trump

De boodschap van hoop wil Dorst op evenwichtige wijze brengen. ‘Naast de grote ontwikkelingen van het wereldgebeuren, is er de spanning als je morgen naar de dokter moet. In pastoraat en prediking wil ik de grote vragen én die van alledag aan bod laten komen. Het Evangelie geeft aandacht aan beide aspecten, dat is de hoopvolle boodschap.’ Braaksma merkt op dat de geopolitieke spanningen er natuurlijk zijn, maar dat noorderlingen ook een nuchter volkje zijn. ‘De tijd is voorbij dat de voorganger vanaf de kansel expliciet zijn persoonlijke opvattingen over politieke ontwikkelingen kon uiten. Zo werd ik enkele maanden geleden aangesproken door een jonge dertiger die zei dat ik niet zo negatief over president Donald Trump moest praten.’