Heb oog voor wat Hij met liefde voortbracht

In de loop van dit jaar komt paus Franciscus met een bijzondere encycliek over onze omgang met natuur en milieu. Ik zie daar naar uit! Ik hoop van harte dat de paus erin slaagt om in dit ‘herderlijk schrijven’ ons leven met God op een inspirerende manier te verbinden met de zorg voor deze aarde.

Ik denk dat we het nodig hebben dat ons leven met God verbonden wordt met de zorg voor deze aarde. Want we zijn, denk ik, ergens blijven steken. We hebben die zorg vaak verbonden met ethiek. Wat is goed om te doen? Wat is niet goed? Een verre vliegvakantie is bedenkelijk, je afval scheiden, je auto een keer laten staan en wat minder vlees eten zijn pluspuntjes. Soms gedragen we ons milieubewust en voelen we ons goed, vaak voldoen we niet aan de standaarden en voelen we ons (een beetje) schuldig.

Ik hoop dat we onze relatie met de aarde steeds meer gaan verbinden met de kern van ons geloof. Wat we met de aarde doen, is reële schuld. We beschadigen Gods goede schepping. Sla er maar een willekeurige krant op na: overexploitatie, verwoestijning, klimaatverandering, vernietiging van leefgebieden, uitsterven van diersoorten. Veel van die zaken hebben te maken met de manier waarop wij leven.

Het bevrijdende evangelie is dat God belooft dat het goed komt, dat Hij redt van alle ellende. Hij herstelt onze relatie met Hem, met onze medemensen en ook met de schepping – dat is mijn diepe overtuiging. Het vergezicht dat God ons geeft – een nieuwe aarde waar het leven harmonieus en goed is – is een prachtig, hoopvol toekomstbeeld. Het inspireert hier en nu om met zorg en liefde met Gods schepping om te gaan.

Ik ervaar daarin een geweldige ontspanning. Het vertrekpunt is niet mijn schuldgevoel, maar Gods redding en het uitzicht dat Hij biedt. Ik hoef niet de hele wereld op mijn schouders te nemen, Hij heeft het reddingsplan allang uitgevoerd. Door dat ontspannende besef lukt het mij om stappen te zetten die soms best (een beetje) lastig zijn.

Paplepel

In deze tijd van klimaatverandering en verlies van biodiversiteit hebben we een aards geloof nodig: het besef dat de zorg voor de schepping ertoe doet in ons leven met God, omdat het zijn aarde is. De aarde is veel meer dan het decor bij het reddingswerk van God. Heel de schepping maakt deel uit van dat reddingswerk.

Denk aan die prachtige tekst uit Romeinen 8: ‘Ook de schepping zelf zal worden bevrijd uit de slavernij van de vergankelijkheid en zal delen in de vrijheid en luister die Gods kinderen geschonken wordt.’

Ik wil oog krijgen voor alles wat Hij met liefde heeft voortgebracht

Het is mij niet met de paplepel ingegoten om mijn geloof dagelijks zo te beleven. Op de een of andere manier zit het er diep in dat ‘aardse zaken’ secundair zijn in het leven met God. Maar ik wil af van die oneigenlijke tegenstelling tussen aards en geestelijk.

Het helpt me om er geregeld op uit te trekken en te genieten van Gods schepping. Ik wil oog krijgen voor alles wat Hij met liefde heeft voortgebracht. En als ik mijn handen vouw, bid ik vaker dan voorheen voor de schepping. Om vergeving voor de schade die ik toebreng, om wijsheid in het goed gebruiken ervan en om Gods trouw aan zijn belofte van een nieuwe aarde.

Tegels

Als je ook verlangt naar die nieuwe aarde, wil je misschien nu al binnen je mogelijkheden wat praktisch doen. Haal bijvoorbeeld een deel van de tegels weg uit je achtertuin. Vogels en vlinders gedijen er dan beter. Doe mee aan een natuurwerkdag en begin eens wat dingen in je huishouden te verduurzamen. Keus genoeg, er is vast iets wat bij je past. Begin met kleine dingen. Hoe klein het ook is, er past een groot woord op: levensheiliging.

Een aards geloof. Wat mij betreft niet iets om van te schrikken, maar een verrijking van het leven met God. Het wachten is op de pauselijke encycliek. Of beter: begin gewoon alvast.